Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] z siedzibą w P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zaliczył Skarżącemu –Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej [...] w P. wpłatę dokonaną 18 stycznia 2008 r. na poczet zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) za wrzesień 2007 r.

Na to postanowienie Skarżący wniósł zażalenie z 1 września 2008 r.

Postanowieniem z [...] października 2008 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Wskazał, że wobec doręczenia Skarżącemu postanowienia organu Pierwszej instancji 25 sierpnia 2008 r. termin do wniesienia zażalenia upłynął 1 września 2008 r. Natomiast Skarżący wniósł zażalenie 2 września 2008 r. (data stempla pocztowego) i nie złożył wniosku o przywrócenie terminu.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżący podniósł, że dochował terminu do wniesienia zażalenia, ponieważ postanowienie organu Pierwszej instancji zostało doręczone za pośrednictwem poczty 26 sierpnia 2008 r. Z prowadzonej przezeń książki wpływów i wysyłek wynikało bowiem, że 25 sierpnia 2008 r. nie nadeszła do Skarżącego żadna przesyłka z Warszawy. Ponadto pismem z 14 listopada 2008 r. Poczta Polska Oddział Rejonowy w Z. udzieliła informacji, że 26 sierpnia 2008 r. nadeszły do Urzędu Pocztowego w P. dwie przesyłki polecone na adres Skarżącego, w tym jedna nadana w Warszawie. Do skargi Skarżący załączył kserokopie dziennika korespondencyjnego oraz wskazanego pisma Poczty Polskiej.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi. Jego zdaniem wyciąg z książki korespondencyjnej nie stanowi dowodu w sprawie. Doręczenia przesyłki z postanowieniem dopiero 26 sierpnia 2008 r. nie potwierdza również pismo Poczty Polskiej. W jego ocenie bezspornym jest, że postanowienie to zostało doręczone 25 sierpnia 2008 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru.

Pismem procesowym z 29 grudnia 2008 r. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z załączonego pisma Poczty Polskiej Centrum Poczty Oddział Rejonowy w Z. na okoliczność, że postanowienie organu Pierwszej instancji doręczono 26 sierpnia 2008 r. Z pisma tego wynikało, że 25 sierpnia 2008 r. do Oddziału Rejonowego w Z. nie nadeszła żadna przesyłka polecona nadana w Warszawie, w związki z czym w tym dniu nie były wydane do doręczenia przesyłki polecone.

W piśmie procesowym z 6 stycznia 2009 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej podniósł, iż Centrum Poczty Oddział Rejonowy w Z. nie potwierdziło doręczenia przesyłki 26 sierpnia 2008 r. W ocenie Organu stwierdzenie, że 25 sierpnia 2008 r. (poniedziałek) nie nadeszła do urzędu pocztowego przesyłka z Warszawy nie świadczy, aby w tym dniu nie doręczono jej Skarżącemu. Przesyłka ta mogła bowiem nadejść do Urzędu Pocztowego w P. wcześniej – przykładowo w piątek 22 sierpnia 2008 r. Bezspornym jest natomiast fakt, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia wynikało, iż doręczono je 25 sierpnia 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie przez uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie przez Skarżącego terminowi do złożenia zażalenia. Rozstrzygnięcie takie przewidziane jest w art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Wydając zaskarżone postanowienie Minister Pracy i Polityki Społecznej oparł się na adnotacjach zamieszczonych na potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej postanowienie Prezesa PFRON. Odbiór listu poleconego potwierdzony został nie tylko pieczęcią Skarżącego, ale też podpisem osoby odbierającej pismo i pieczątką z datą wpływu – 25 sierpnia 2008 r.

Data zamieszczona przez stronę na formularzu potwierdzenia odbioru przesyłki traktowana jest jako data jej faktycznego doręczenia.

Tym niemniej w rozpatrywanej sprawie należy mieć na względzie szczególne znaczenie rozstrzygnięcia polegającego na stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Rozstrzygnięcie takie zamyka bowiem stronie drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. Dlatego też podjęcie takiego rozstrzygnięcia wymaga, aby nie istniały żadne wątpliwości co do rzeczywistej daty doręczenia orzeczenia organu pierwszej instancji.

Specyfika postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia polega na tym, że jako ostateczne (art. 228 § 2 Ordynacji podatkowej) – nie podlega ono zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji. Wszelkie okoliczności i dowody przemawiające za dotrzymaniem tego terminu, o ile nie jest prowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające w tej kwestii, strona może zgłaszać dopiero w skardze do sądu administracyjnego. W takiej sytuacji, jeżeli nawet nie są to okoliczności i dowody znane organowi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, mogą one prowadzić do uchylenia takiego postanowienia.

Spór stron dotyczy wyłącznie daty doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji. Nie ma natomiast wątpliwości co do daty złożenia zażalenia.

Skarżący w zażaleniu jako datę doręczenia mu postanowienia organu pierwszej instancji wskazał 26 sierpnia 2008 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej dysponował zatem informacją, że za datę doręczenia tego postanowienia Skarżący uważa dzień inny niż wynikający z potwierdzenia odbioru przesyłki. Wydanie zaskarżonego postanowienia należało więc poprzedzić wyjaśnieniem rozbieżności między posiadanym przez organ dowodem doręczenia a twierdzeniem strony. Należało po prostu wezwać Skarżącego do wskazania powodów, dla których podaje on tę datę, a także ewentualnych dowodów w tej kwestii, tym bardziej, że stempel placówki oddawczej na potwierdzeniu odbioru także nosi datę 26 sierpnia 2008 r.

Minister Pracy i Polityki Społecznej nie uczynił tego.

W ocenie Sądu zaniechanie wyjaśnienia powyższej rozbieżności narusza art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nakładające na organy podatkowe obowiązek ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia. Jakkolwiek postanowienie stwierdzające uchybienie terminu ma charakter formalny, to nie może być podjęte bez ustalenia tych okoliczności w sposób nie budzący wątpliwości.

Data doręczenia Skarżącemu postanowienia Prezesa PFRON ma decydujące znaczenie dla stwierdzenia uchybienia terminowi, determinując dzień, od którego termin ten jest liczony (art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Dlatego też Sąd uznał, iż wskazane naruszenie przepisów postępowania dowodowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skoro zaś porównanie treści zażalenia i adnotacji na potwierdzeniu odbioru postanowienia organu pierwszej instancji świadczyło o możliwości istnienia wątpliwości co do daty doręczenia, stwierdzenie uchybienia terminowi na wniesienie zażalenia bez ich wyjaśnienia – naruszało art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu Skarżący przedłożonymi dowodami wykazał, że kwestia daty, w jakiej doręczono mu postanowienie nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na bezsporne stwierdzenie, kiedy ono rzeczywiście nastąpiło. Innymi słowy, wykazał istnienie możliwości przyjęcia przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej błędnej daty.

Jednakże, w ocenie Sądu bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, iż istotnie tak się stało.

Przedłożone przez Skarżącą pisma Poczty Polskiej z 14 listopada i 29 grudnia 2008 r., aczkolwiek wskazują, że datą doręczenia mógł być dzień inny niż 25 sierpnia 2008 r., to daty tej nie określają. Z drugiego z wymienionych pism wynika, że żadne przesyłki nie nadeszły 25 sierpnia 2008 r. W pierwszym zaś wyjaśniono, że bez numeru nadania, nie jest możliwe stwierdzenie czy Prezes PFRON był nadawcą jednej z przesyłek, jakie nadeszły na adres Skarżącego 26 sierpnia 2008 r.

Z powyższych dokumentów nie wynika zatem w sposób bezsporny, iż doręczenie postanowienia faktycznie nastąpiło w tej właśnie dacie.

Decydującego znaczenia nie może mieć w tym względzie podnoszona przez Skarżącego okoliczność, że w prowadzonej przez niego książce korespondencyjnej przedmiotową przesyłkę wpisano pod datą 26 sierpnia 2008 r. Rację ma w tym względzie Minister Pracy i Polityki Społecznej. Zaznaczyć jedynie należy, że dowód taki może być brany pod uwagę i oceniany w kontekście innych dowodów.

Jeżeli okoliczności, które należy wyjaśnić są istotne dla rozstrzygnięcia – a tak jest w niniejszej sprawie – ustalić je może tylko organ. Skoro zaś okoliczności te nie zostały wyjaśnione przed wydaniem rozstrzygnięcia - Sąd rozstrzygnięcie to uchyla.

Minister Pracy i Polityki Społecznej, samodzielnie lub za pośrednictwem Prezesa PFRON (nadawcy przesyłki), wystąpi do właściwej placówki Poczty Polskiej o wskazanie faktycznej daty doręczenia przesyłki. Wynik poczynionych ustaleń przesądzi o dalszym postępowaniu Organu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: ".p.p.s.a.", Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie może być wykonane określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

Koszty postępowania sądowego zasądzono na rzecz Skarżącej stosownie do art. 200 p.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi.