Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 10 sierpnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 561/19 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 561/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. M. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] wraz z poprzedzająca ją decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], wydaną w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Z uzasadnienia w/w wyroku wynikało, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Wójt Gminy [...] odmówił M. M. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką – P.B..

Odwołując się do treści przepisów art. 17 ust. 1b i ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.ś.r."), organ stwierdził, że stan faktyczny niniejszej sprawy wskazywał, iż bezspornym i jednocześnie wykluczającym możliwość przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego, był fakt, że nie została w tym przypadku spełniona przesłanka pozytywna z przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., w postaci niepełnosprawności matki skarżącej. Niepełnosprawność P.B. nie powstała bowiem przed ukończeniem przez nią 18 roku życia (ani w trakcie pobierania nauki w szkole lub szkole wyższej do ukończenia 25 roku życia) a ponadto z okoliczności sprawy wynikało, iż strona pobiera już specjalny zasiłek opiekuńczy.

Po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez M. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy [...] zawierała prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, chociaż odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uzasadniona była innymi przyczynami. Przywołując treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. organ odwoławczy podkreślił bowiem, że główną przesłanką uzasadniającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę sprawującą opiekę. Rezygnacja z aktywności zawodowej musi być zatem wymuszona przez konieczność sprawowania opieki nad chorym, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby uniemożliwiał podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. W związku z tym Kolegium wskazało, że przyczyną, powstałej w dniu [...] czerwcu 2014 r. u matki wnioskodawczyni, niepełnosprawności był przebyty przez nią udar niedokrwienny mózgu. Ustanie zatrudnienia wnioskodawczyni miało zaś z kolei miejsce jeszcze wcześniej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym z wyjaśnień skarżącej nie wynikało przy tym, aby rozmiar i zakres opieki wymuszał na niej rezygnację z podjęcia pracy zarobkowej chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. P.B. nie była bowiem osobą leżącą na stałe ani całkowicie niesprawną ruchowo. W szczególności z opisu opieki, sporządzonego według szczegółowych wyjaśnień strony, wynikało, że czynności opiekuńcze związane tylko z osobistą opieką nad chorą nie zajmują takiej ilości czasu w ciągu dnia, aby strona - przy należytej organizacji tej opieki - nie mogła podjąć pracy zarobkowej, w tym w niepełnym wymiarze czasu pracy, zwłaszcza, że w przeszłości wielokrotnie podejmowała zatrudnienie w takim właśnie wymiarze.

Niezależnie od powyższego Kolegium poddało analizie przesłanki o charakterze negatywnym, określone w art. 17 ust. 1b oraz w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., podzielając w tym zakresie stanowisko organu I instancji.

Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. M. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, a którą to skargę Sąd ten uznał za skuteczną.

Sąd Wojewódzki stwierdził bowiem, że organ I instancji nie analizował w tej sprawie w ogóle przesłanki pozytywnej, warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. a dopiero Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśniło, że - w realiach rozpoznawanej sprawy - brak było związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki nad matką strony a rezygnacją M. M. z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Powyższe, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, oznaczało zatem, iż organ I instancji w istocie rzeczy nie zakwestionował w tym przypadku braku związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki nad chorą a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osoby sprawującej opiekę. Konstatacje zaś organu odwoławczego w powyższym zakresie (zawarte na s. 2 – 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) nie mogły być uznane za w pełni prawidłowe i miarodajne. Kolegium skupiło się bowiem na okolicznościach ustania zatrudnienia skarżącej za granicą, analizie świadectw pracy skarżącej oraz dokumentacji medycznej dotyczącej matki skarżącej jak i opisu opieki sporządzonego przez skarżącą.

W tej sytuacji - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - należało przyjąć, że organy orzekające w sprawie z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. pominęły zasadnicze treści, wynikające z wywiadu środowiskowego sporządzonego w dniu 8 kwietnia 2019 r., a z którego jednoznacznie wynikało, że skarżąca stale zamieszkuje z niepełnosprawną matką. Ponadto – jak podkreślił Sąd - nie został poddany weryfikacji przez organy fakt, że pracownik socjalny, przeprowadzający wywiad środowiskowy wprost stwierdził, iż wnioskodawczyni sprawowała opiekę nad matką wykonując wszystkie czynności pielęgnacyjne a w tym zakresie twierdzenia pracownika socjalnego pokrywały się z oświadczeniem skarżącej, złożonym w dniu 19 lutego 2019 r.

Z tych też przyczyn, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, konieczne było dokonanie ponownej ocena całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym celem udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy sprawowanie opieki pozostawało w tym przypadku w koniecznym związku z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W dalszej kolejności Sąd Wojewódzki odniósł się do przesłanki, określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., podnosząc, iż z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), w którym orzeczono, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zaistniała podstawa do uwzględnienia skargi, bowiem przedmiotowym wyrokiem Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, który stanowił podstawę orzekania w niniejszej sprawie.

Sąd Wojewódzki nie podzielił również stanowiska organów, odnośnie skutków zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, wskazując, że skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia (art. 27 ust. 5 u.ś.r.), to organ nie powinien czynić żadnych przeszkód w uzyskaniu przez stronę świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, winien przedsięwziąć takie czynności, by strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. W tym celu organy obowiązane były poszukiwać rozwiązań proceduralnych, gwarantujących stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 cyt. ustawy prawo wyboru świadczenia, gdyż wcześniejsze przyznanie prawa do zasiłku opiekuńczego nie mogło być - zdaniem Sądu - przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W rezultacie, uchylając decyzje organów obu instancji, Sąd Wojewódzki polecił organowi I instancji, aby - ponownie rozpatrując sprawę - w pierwszej kolejności poczynił ustalenia istotne dla ostatecznego stwierdzenia, czy i w jakim zakresie faktyczną opiekę nad niepełnosprawną matką sprawowała skarżąca oraz czy nie podejmowała ona zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej właśnie w tym celu (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). W przypadku zaś uznania, iż skarżąca spełniała przesłankę pozytywną, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., organ I instancji winien uwzględnić stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku dotyczące pominięcia tej części normy art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) uznał za niezgodną z Konstytucją RP oraz wziąć pod uwagę oświadczenie skarżącej, dotyczące wyboru przysługującego jej świadczenia w trybie art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Zaskarżając wyrok w całości, Kolegium zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez wadliwe przyjęcie wbrew treści materiału dowodowego, że w postępowaniu odwoławczym doszło do naruszenia wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego;

b) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. - poprzez niewykazanie, że organy administracji obu instancji naruszyły wymienione przepisy o postępowaniu administracyjnym w sposób mający wpływ na wynik sprawy administracyjnej, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w sytuacji, gdy skarga winna była ulec oddaleniu, bowiem rozstrzygnięcie zawarte w skarżonej decyzji odpowiadało prawu.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący organ wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Ponadto Kolegium oświadczyło, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium podniosło w szczególności, że naruszenie wskazanych w petitum skargi zarzutów polegało na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż w sprawie nie doszło do ustalenia, czy sprawowanie przez skarżącą opieki nad jej matką pozostawało w koniecznym związku z niepodejmowaniem przez nią pracy zarobkowej.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019, poz. 2325), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Przedstawione wyżej zarzuty zostały oparte jedynie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest na istotnym naruszeniu przepisów postępowania. Wśród tych zarzutów został zaś podniesiony zarzut oparty na art. 141 § 4 p.p.s.a. a który – zdaniem składu orzekającego – okazał się w tym przypadku w pełni uzasadniony.

Zgodnie z powyższym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. (...). Odnosząc powyższą regulację prawną do stanu analizowanej sprawy, skład orzekający stanął na stanowisku, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie w pełni spełnia powyższe wymogi. Zawiera ono jedynie częściowe przedstawienie stanu faktycznego sprawy. W części, odnoszącej się bowiem do ustaleń organu II instancji, a dotyczących oceny wystąpienia w analizowanym przypadku przesłanki, opisanej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. (kwestia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącą nad matką a rezygnacją przez nią z zatrudnienia), przedstawiony przez Sąd Wojewódzki stan nie odpowiada w pełni stanowi faktycznemu, wynikającemu z akt administracyjnych sprawy, w tym w szczególności z uzasadnienia decyzji Kolegium. Zauważyć bowiem wypada, że Sąd I instancji w części historycznej uzasadnienia jedynie zdawkowo (w jednym akapicie) przytoczył ustalenia organu odwoławczego, dotyczące sytuacji zdrowotnej matki skarżącej i sposobu sprawowania przez skarżącą nad nią opieki. Tymczasem z treści uzasadnia decyzji organu II instancji wynika, że Kolegium w sposób bardzo szczegółowy poddało analizie przesłankę, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Organ przytoczył treść przepisu, następnie dokonał jego wykładni na tle orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazując, że istnienie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osoby sprawującej opiekę stanowi podstawową przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i musi być wymuszone koniecznością sprawowania opieki nad chorym, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby uniemożliwiał podjęcie lub wykonywania pracy zarobkowej.

W dalszej kolejności, organ odwoławczy stwierdził (cyt.): "M. M. jako córka osoby objętej opieką, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, niepozostającej w związku małżeńskim, mieści się w kręgu osób uprawnionych i wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Jednak w ocenie Kolegium w sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy brakiem aktywności zawodowej wnioskodawczym a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby M. M. zrezygnowała z posiadanego zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki, bowiem ostatnie zatrudnienie ustało w lutym 2011 r. na skutek likwidacji zakładu pracy (bez formalnego rozwiązania stosunku pracy), natomiast niepełnosprawność matki wnioskodawczym powstała w czerwcu 2014 r. Wyjaśnienia wnioskodawczyni co do okresów jej zatrudnienia zawarte w kwestionariuszu z 26.01.2015 r. oraz oświadczeniu z dnia 15.03.2019 r. różnią się między sobą, bowiem dopiero w marcu 2019 r. wnioskodawczyni oświadczyła, nie składając w tej kwestii jakichkolwiek dowodów, że jej ostatnie zatrudnienie za granicą zakończyło się w maju 2014 r. Wobec braku dowodów dotyczących zatrudnienia za granicą nie jest wiadomym, czy było to zatrudnienie w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym zatrudnienie lub inna praca zarobkowa oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Niemniej zatrudnienie za granicą ustało jeszcze przed powstaniem niepełnosprawności osoby objętej opieką. Z porównania treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności P. B. oraz treści złożonej dokumentacji medycznej wynika, że przyczyną powstania niepełnosprawności był przebyty w dniu 06.06.2014 r. niedokrwienny udar mózgu. Rozbieżność czasowa pomiędzy momentem ustania ostatniego zatrudnienia wnioskodawczyni a chwilą powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki wskazuje, że nie ma związku pomiędzy ustaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad matką. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym głównie wyjaśnień wnioskodawczyni, nie wynika również, aby rozmiar i zakres opieki wymuszał na wnioskodawczyni i rezygnację z podjęcia pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. P.B. nie jest osobą leżącą na stałe, całkowicie niesprawną ruchowo (w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego w Szpitalu [...] w [...] z [...].06.2014 r. wskazano, że pacjentka porusza się z asystą przy pomocy chodzika, a w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...].10.2014 r. wskazano, że po rehabilitacji nastąpiła znaczna poprawa sprawności ruchowej, pacjentka porusza się samodzielnie utykając na kończynę dolną prawą, niedowład połowiczy niewielkiego stopnia), jest częściowo zdolna do samoobsługi, samodzielnie spożywa posiłki. Czynności opiekuńcze związane z osobą chorą to pomoc w toalecie porannej i wieczornej, pomoc w ubieraniu, ćwiczenia rehabilitacyjne trwające pół godziny, podawanie leków, mierzenie poziomu cukru we krwi i ciśnienia krwi, inne czynności pielęgnacyjne głównie wieczorem. Pozostały zakres opieki wypełniony jest czynnościami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego, w którym wnioskodawczyni również zamieszkuje, przygotowaniem posiłków, zakupami, spacerami, załatwianiem spraw urzędowych lub wizyt lekarskich. Z opisu opieki sporządzonego według szczegółowych wyjaśnień wnioskodawczyni wynika, że czynności opiekuńcze związane tylko z osobistą opieką nad chorą nie zajmują takiej ilości czasu w ciągu dnia, aby wnioskodawczyni przy należytej organizacji tej opieki nie mogła podjąć pracy zarobkowej, w szczególności w niepełnym wymiarze czasu pracy. Wskazać należy, że ze świadectw pracy wnioskodawczyni wynika, iż wielokrotnie zatrudnienie wnioskodawczyni podejmowane było w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z opisu opieki wynika, że ta część dnia, która zwyczajowo wypełniana jest obowiązkami zawodowymi, poświęcana jest przez wnioskodawczynię prowadzeniu gospodarstwa domowego, i przygotowywaniu posiłków, ćwiczeniom rehabilitacyjnym (które można przełożyć na inną porę dnia), i podawaniu leków, które można wcześniej przygotować w specjalnych podajnikach (chora przyjmuje leki samodzielnie). Możliwe jest takie zorganizowanie opieki w środku dnia, by w tym czasie wnioskodawczyni mogła podjąć pracę na część etatu. Czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, w którym mieszka także wnioskodawczyni, nie kolidują z podjęciem zatrudnienia, podobnie jak zakupy czy wizyty u lekarza - osoby pracujące również prowadzą własne gospodarstwa domowe, chodzą na zakupy i do lekarza. Taki zakres opieki, który polega na pracach w gospodarstwie domowym, towarzyszeniu w wizytach lekarskich, robieniu zakupów czy załatwianiu spraw urzędowych nie wymusza zatem na wnioskodawczyni rezygnacji z podjęcia zatrudnienia. Nie można na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień samej, strony uznać, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy brakiem zatrudnienia wnioskodawczyni a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. Organ I instancji w ogóle nie poświęcił tej zasadniczej przesłance nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego żadnej uwagi. Z treści decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku i opiekuńczego również nie wynika, aby wnikliwie analizowano sytuację wnioskodawczyni pod kątem spełnienia przesłanki w postaci związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a niemożnością podjęcia zatrudnienia. Nie zwalnia to Kolegium od konieczności rozpoznania niniejszej sprawy we wszelkich jej aspektach, także w zakresie przesłanek, które organ I instancji zbagatelizował.

Brak związku przyczynowego pomiędzy nieaktywnością zawodową wnioskodawczyni a sprawowaną przez nią opieką nad matką przesądza o niespełnieniu przesłanki pozytywnej przyznania prawa do świadczenia i pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.".

Zdaniem składu orzekającego, w stanie faktycznym, przedstawionym przez Sąd I instancji zabrakło uwzględnienia powyższych okoliczności. Uchybienie to jest zaś istotne, gdyż przekłada się w sposób bezpośredni na treść zaprezentowanych przez Sąd I instancji rozważań, dotyczących oceny wystąpienia w niniejszej sprawie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki nad matką a rezygnacją skarżącej z zatrudnienia w celu sprawowania tej opieki zaprezentowanej przez Kolegium. Jak wynika bowiem z treści uzasadnienia zaskrzonego wyroku, Sąd I instancji, wyjaśniając jego podstawy prawne, w ogóle nie odniósł się do okoliczności związanych ogólnie mówiąc z zatrudnieniem skarżącej (w tym: powodów ustania tego zatrudnienia, powodów jego niepodejmowania, czy możliwości podjęcia pracy w niepełnym wymiarze ) a także stanu zdrowia matki skarżącej, tak szczegółowo przedstawionych przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Wojewódzki z niewiadomych przyczyn w sposób wybiórczy ocenił materiał dowodowy zebrany w sprawie, skupiając się jedynie na treści wywiadu środowiskowego z dnia 8 kwietnia 2019 r. i oświadczeniu skarżącej z dnia 19 lutego 2019 r., a z których jedynie wynikało, że skarżąca stale mieszka z niepełnosprawną matką oraz sprawuje nad nią opiekę, wykonując wszystkie czynności pielęgnacyjne (czego nota bene organ II instancji nie kwestionował).

Zwrócić należy również uwagę, że Sąd Wojewódzki wprawdzie kilkakrotnie podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organ I instancji w ogóle nie zajmował się oceną związku przyczynowego zachodzącego pomiędzy sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osoby sprawującej tę opiekę, ale w rezultacie nie wyjaśnił, dlaczego uchybienie to winno być w tym przypadku traktowane jako na tyle istotne, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno już - tylko z tego powodu - uchylić decyzję pierwszoinstancyjną i przekazać sprawę Wójtowi Gminy [...] do ponownego rozpoznania. Podkreślić bowiem w tym miejscu trzeba, że - stosownie do treści art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. - podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami obydwu instancji. Orzekanie "na podstawie akt sprawy", o jakim mowa w tym przepisie oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania.

Ponadto - w realiach rozpoznawanej sprawy – sytuacja faktyczna była specyficzna. Słusznie zwraca uwagę w uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium, że Sąd nie dostrzegł, iż pominięcie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji kwestii spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 cyt. ustawy, dotyczącej związku pomiędzy opieką a bezczynnością zawodową opiekuna, mogło w tej sprawie wynikać z faktu, że organ I instancji przyznał już wcześniej skarżącej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. Przepis ten zaś również uzależnia prawo do zasiłku od spełnienia przesłanki w postaci związku przyczynowego pomiędzy nieaktywnością zawodową opiekuna a sprawowaną przez tę osobę opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym. W rezultacie była to więc przesłanka tożsama z przesłanką wymienioną w art. 17 ust. 1 ustawy. Skoro zatem organ l instancji wydał uprzednio decyzję, przyznającą prawo do zasiłku określonego w art. 16a ust. 1 u.ś.r., oznaczało to, że tym samym uznał przesłankę związku przyczynowego za spełnioną. Powyższe zatem pozwala na przyjęcie poglądu, iż wydając w dniu [...] kwietnia 2019 r. decyzję w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, konsekwentnie (choć milcząco) organ I instancji uznał, że taki związek przyczynowy istnieje. W rezultacie, wprawdzie, po myśli art. 107 § 3 k.p.a., organ I instancji winien był w uzasadnieniu decyzji przedstawić swoje stanowisko odnośnie spełnienia omawianej przesłanki, czego rzeczywiście nie uczynił, jednak ze względu na powyższe okoliczności, takie naruszenie prawa procesowego nie musiało wcale stanowić uchybienia mogącego mieć wpływu na wynik sprawy. Odmienne zatem w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji winno być w tym przypadku należycie uzasadnione.

Biorąc powyższe pod uwagę, skład orzekający uznał, że zaskarżony wyrok nie zawierał również wyjaśnionej w pełni podstawy rozstrzygnięcia a zatem zarzut kasacyjny, oparty na art. 141 § 4 p.p.s.a. był uzasadniony.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki, dokonując ponownej oceny legalności zaskarżonej decyzji, winien prawidłowo przedstawić zatem stan faktyczny sprawy i - mając na uwadze powyższe uwagi – właściwie ocenić, czy stanowisko organu odwoławczego, co do braku spełnienia w analizowanej sprawie przesłanki zawiązku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki nad jej matką a rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia w celu sprawowania tej opieki było słuszne.

W związku z tym w zaistniałym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.