Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2020 r. sprawy ze skargi P. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych -skargę oddala-

II SA/Rz 1317/19

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi P. L. jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z [...] września 2019 r. nr [...] dotyczące wstrzymania robót budowlanych.

Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia i akt administracyjnych sprawy, w toku postępowania prowadzonego w sprawie legalności robót budowlanych na działce nr [...] obr. [...] przy ul. K. w R., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: PINB) w wyniku dokonanych [...] października 2018 r. oględzin, postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. nr[...] – na podstawie art. 123 i art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., dalej: u.P.b.), kwalifikując wykonane roboty jako rozbudowę budynku mieszkalnego - wstrzymał prowadzenie robót budowlanych obejmujących wykonanie tarasu dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz nałożył na P. L. obowiązek przedstawienia w terminie do [...] grudnia 2019 r. stosownych dokumentów; postanowienie to zostało uchylone postanowieniem WINB z [...] lutego 2019 r. nr [...] z uwagi na brak dokonania dokładnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego i prawnego sprawy.

W następstwie uzupełnienia materiału dowodowego i przeprowadzonych [...] maja 2019 r. ponownych oględzin, PINB postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...] - wydanym na podstawie art. 123 i art. 124 k.p.a. oraz art. 48 ust. 2 i 3 u.P.b. - wstrzymał prowadzenie robót budowlanych obejmujących budowę budowli pełniącej funkcję tarasu przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] obr. [...] przy ul. K. w R. oraz nałożył na P. L. obowiązek przedstawienia w terminie do [...] maja 2020 r. dokumentów w postaci:

- zaświadczenia o zgodności w/w tarasu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji,

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W uzasadnieniu wskazał, że budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany na działce nr [...] wybudowany został na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2016 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę. Zatwierdzony projekt budowlany przewidywał wykonanie od strony południowo - zachodniej ziemnego tarasu wypoczynkowego, niemniej P. L. składając [...] sierpnia 2017 r. zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku dołączył oświadczenie kierownika budowy z [...] sierpnia 2017 r., wg którego "zrezygnowano z tarasu gruntowego wraz ze schodami terenowymi. Drzwi balkonowe zostały zabezpieczone barierką ochronną" (do zawiadomienia zostały dołączone rysunki z naniesionymi zmianami z kwalifikacją projektanta). Pismem z [...] sierpnia 2017 r. nr [...], PINB powiadomił P. L. o braku sprzeciwu do w/w zawiadomienia.

Wg oświadczenia P. L., w okresie od kwietnia do czerwca 2018 r. na przedmiotowej działce wykonał bez zgłoszenia i bez pozwolenia na budowę roboty budowlane polegające na wykonaniu od strony północno - zachodniej oraz południowo - zachodniej tarasu. Ustalono, że ma on kształt nieregularny i maksymalne wymiary [...] x [...] m. Jego konstrukcję stanowi ruszt stalowy z kształtowników o wymiarach [...] x [...] cm, zamocowany do słupów betonowych ([...] szt.) o wymiarach [...] x [...] cm i wysokości [...] m, usytuowanych w rozstawie od [...] do [...] m oraz wypełnione ziemią betonowe konstrukcje o ścianach gr. [...] cm. Na ruszcie zamocowane są deski kompozytowe, stanowiące podłogę tarasu. Wykonany taras po obrysie podłogi posiada wymiary [...] - [...] m x [...] m + [...] m x [...] m (bez schodów) i wysokość [...] m od terenu działki. Od strony północno-zachodniej na poziom tarasu na wysokości [...]m od terenu wykonano schody ([...] stopni) o wymiarachm[...] x [...] m, zlokalizowane w odległości [...] m od ogrodzenia z działką [...]. Na taras prowadzą również schody wykonane przy ścianie południowo zachodniej budynku ([...] stopni) o wymiarach [...] x [...] m, które wykonano w konstrukcji stalowej z kształtowników, wykończonych deską kompozytową. Schody nie posiadają balustrady. Poziom tarasu wykonano na poziomie parteru budynku mieszkalnego. Od jego strony zachodniej wykonane są drzwi zewnętrzne prowadzące z salonu na wykonany taras, na którym ustawiony jest m.in. stół z krzesłami. W konstrukcjach betonowych stanowiących część tarasu, wypełnionych ziemią, zasadzona została roślinność. Na wykonanym tarasie brak balustrad zabezpieczających.

Konstrukcje betonowe wypełnione ziemią, wykonane od strony północno - zachodniej oraz południowo - zachodniej budynku mieszkalnego jednorodzinnego o ścianach grubości [...] cm obłożone zostały od zewnątrz deskami kompozytowymi. Konstrukcja betonowa wykonana od strony północno - zachodniej budynku mieszkalnego posiada wymiary zewnętrzne [...] x [...] m (po obrysie ścian z desek) i wysokość od [...] do [...] m od terenu działki, natomiast konstrukcja betonowa zlokalizowana od strony działki [...] posiada wysokość [...] m od terenu i wymiar max. [...] x [...] m. Ściana betonowa tarasu została wykonana w odległości ok. [...] m od ogrodzenia (granicy) z działką [...] (ściana od tej strony nie została obłożona deskami). Ruszt stalowy wsparty jest na opisanych konstrukcjach betonowych.

Ponadto od strony północno - zachodniej, w odległości od [...] m do [...] m od ogrodzenia (granicy) z działką nr [...], przy wykonanych schodach wykonano podest o wymiarach [...]x [...] m i wysokości [...] cm ponad teren działki. Na konstrukcję podestu składają się słupki betonowe, do których zamocowano ruszt stalowy i listwy, na których oparto deski kompozytowe stanowiące nawierzchnię podestu.

Wszystkie w/w elementy tworzą jedną budowlę, która nie jest połączona trwale z budynkiem mieszkalnym, między betonową donicą od strony północno - zachodniej a budynkiem widoczna jest dylatacja wypełniona styropianem. Ruszt stalowy stanowiący konstrukcję części tarasu od strony północno - zachodniej również nie jest połączony z budynkiem; kształtowniki stalowe dochodzą do ściany budynku, nie są jednak w żaden sposób powiązane z nim konstrukcyjnie (pomiędzy kształtownikiem a ścianą widoczna jest przerwa [...] cm). Od strony południowo – zachodniej, w miejscu drzwi balkonowych, ruszt stalowy wsparty jest na warstwie ocieplenia (kształtowniki przylegają do progu drzwi balkonowych). Ruszt stalowy stanowiący konstrukcję tarasu wspiera się na betonowych obiektach. Konstrukcja schodów od strony zachodniej zakotwiona jest do obiektów betonowych za pomocą śrub.

Zdaniem PINB, przedmiotowy obiekt pełniący funkcję tarasu wraz z konstrukcjami betonowymi wypełnionymi ziemią tworzy jedną całość techniczno - użytkową. Robót budowlanych polegających na jego wykonaniu nie można było uznać jako rozbudowy budynku mieszkalnego, gdyż konstrukcyjnie nie jest z nim połączony. Nie można również uznać go za obiekt małej architektury, gdyż posiada znaczne wymiary i nie mieści się w definicji określonej w art. 3 pkt 4 u.P.b. obejmującej "niewielkie obiekty".

W tej sytuacji podlegał on kwalifikacji jako budowla o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 u.P.b., którą zaliczyć należy do obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1 u.P.b.). Budowa obiektu pełniącego funkcję tarasu wraz z konstrukcjami betonowymi wypełnionymi ziemią nie została wymieniona w art. 29 ust. 1 u.P.b. jako obiekt zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (wynika to z art. 28 ust. 1 u.P.b.), a samowolne wybudowanie tego obiektu podlega pod normy zawarte w art. 48 u.P.b.

Analiza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) doprowadziła do ustalenia, że taras usytuowany na działce nr [...] w odległości [...] cm od granicy z działką nr [...] narusza w zakresie lokalizacji § 12 ust. 6 pkt 1 tego rozporządzenia, dot. odległości od granicy działki budowlanej. Ponadto na tarasie wykonanym na wysokości [...] - [...] m ponad teren działki oraz schodach prowadzących na taras do poziomu [...] m brak jest barierek zabezpieczających (konieczność ich zastosowania wynika z § 296 ust. 1 oraz § 298 rozporządzenia). Zakres tych naruszeń nie uniemożliwia jednak w ocenie organu doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem, w związku z czym zastosowano procedurę umożliwiającą legalizację.

W zażaleniu na postanowienie PINB z [...] czerwca 2019 r. P. L. (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata) zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania sprowadzające się do błędnego przyjęcia, że wykonanie obiektu wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy stanowi on obiekt małej architektury.

WINB wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] września 2019 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Przytaczając w uzasadnieniu jego ustalenia podzielił prawidłowość oceny PINB odnośnie kwalifikacji przedmiotu postępowania. Wskazał, że w sprawie zrealizowano różne elementy zagospodarowania terenu (m. in. utwardzenie terenu, schody, podest ze stalowego rusztu zamocowany do betonowych słupów oraz betonowe donice obłożone deskami kompozytowymi) funkcjonujące jako taras, na który można wyjść bezpośrednio z budynku mieszkalnego.

W myśl art. 3 pkt 6 u.P.b., pod pojęciem budowy rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 u.P.b., roboty budowlane można rozpocząć dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31 ustawy. Przepis art. 29 u.P.b. zawiera enumeratywny katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tj. do których nie ma zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1. Oznacza to, iż wyłącznie obiekty i roboty w nim wymienione mogą być wykonane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Z analizy tych przepisów jednoznacznie wynika, iż budowa przedmiotowego tarasu nie mieści się w tym wyliczeniu.

WINB wyjaśnił, że uP.b. nie zawiera definicji legalnej "tarasu", jednak bazując na potocznym rozumieniu tego słowa należy przyjąć, iż jest to określona cześć budynku, zwykle funkcjonalnie i konstrukcyjnie z nim połączona, z przeznaczeniem na cele wypoczynkowe i rekreacyjne, w przypadku obiektów użyteczności publicznej np. na cele gastronomiczne. W takim przypadku budowa tarasu stanowi równocześnie rozbudowę istniejącego budynku. W sprawie ustalono, że przedmiotowy taras nie jest powiązany konstrukcyjnie z istniejącym budynkiem i stanowi samodzielną konstrukcję (budowlę) w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 3 u.P.b. Nie budzi też wątpliwości, że nie stanowi on budynku ani obiektu małej architektury. Odrębność konstrukcyjna budynku mieszkalnego i omawianego tarasu wskazuje jednoznacznie na powinność zdefiniowania go jako odrębnego obiektu budowlanego typu budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.P.b., pod pojęciem której należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. Definicja i wyliczenie budowli zawarte w art. 3 ust. 3 uP.b. mają charakter otwarty i przykładowy, a o tym, czy określony zespół obiektów tworzy budowlę określaną w tym przypadku mianem tarasu decyduje przede wszystkim to, czy wszystkie te obiekty składają się na całość techniczno - użytkową w rozumieniu przepisów u.P.b. O istnieniu całości techniczno - użytkowej w przypadku takiego tarasu można mówić tylko wówczas, gdy poszczególne elementy wchodzące w skład budowli pozostają w związku funkcjonalnym nakierowanym na realizację podstawowego zadania polegającego na wypoczynku i rekreacji. Nawet jeśli każdy z obiektów znajdujących się na działce nr [...] może nadawać się do osobnego użytku, a taras może funkcjonować bez niektórych z tych elementów, to jednak wszystkie te elementy zostały w sposób przemyślany i gospodarczo użyteczny tak zestawione, aby stworzyć spójną całość techniczno -użytkową służącą konkretnemu celowi gospodarczemu. W przedmiotowej sprawie wszystkie wykonane obiekty i roboty budowlane należy traktować jako budowę jednego obiektu budowlanego (tarasu), na co konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Ponieważ inwestor nie dopełnił tego wymogu, samowolne wybudowanie przedmiotowego obiektu podlega pod normy zawarte w art. 48 u.P.b. W niniejszym przypadku zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na możliwość legalizacji przedmiotowej budowli pełniącej funkcję tarasu, w związku z czym zgodnie z prawem wstrzymano roboty budowlane i nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia określonych dokumentów.

Postanowienie WINB z [...] września 2019 r. reprezentujący P. L. pełnomocnik zaskarżył w całości, zarzucając we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 3 pkt 3 u.P.b. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że posadowione obiekty małej architektury w postaci dwóch donic wypełnionych ziemią i roślinnością, a także dwóch podestów niezwiązanych z budynkiem, stanowi budowlę składającą się na całość użytkową,

b) art. 3 pkt 4 u.P.b. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w sytuacji, w której posadowione dwie donice wypełnione ziemią i roślinnością, a także dwa niezależne od siebie podesty niezwiązane z budynkiem mieszkalnym, stanowią odrębne funkcjonalnie cztery obiekty małej architektury,

c) art. 29 ust. 1 pkt 22 u.P.b. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której skarżący posadowił na swojej nieruchomości obiekty małej architektury, co nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę,

d) art. 30 ust. 1 pkt 4 u.P.b. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której uczestnik posadowił na swojej nieruchomości, niebędącej miejscem publicznym, obiekty małej architektury, co nie wymagało zgłoszenia,

e) art. 48 ust. 2 i 3 u.P.b. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie przy przyjęciu, że uczestnik dokonał budowy budowli, podczas gdy posadowienie niezwiązanych z gruntem czy budynkiem donic wypełnionych ziemią i roślinnością w żadnym wypadku nie może być uznane za budowę budowli (w tym zakresie podniósł, że posadowienie podestów niezwiązanych konstrukcyjnie ani z budynkiem, ani z donicami i nie składających się na całość użytkową, nie stanowiło budowy budowli wymagającej stosownego pozwolenia na budowę),

f) art. 59f ust. 3 w zw. z załącznikiem do ustawy poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że podesty i donice z roślinnością mogą zostać zaliczone do kategorii inne budowle;

II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia:

a) art. 6 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i uznanie obiektów małej architektury za budowle, przy przyjęciu współczynnika kategorii obiektów wyższego niż dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych, czy też równego takim obiektom jak budynki Sejmu i Senatu czy też budynek Sądu,

b) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez powielenie i akceptację dowolnej i niewszechstronnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, co doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych skutkujących nieprawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego, albowiem:

- organ dokonał błędnych ustaleń, że skarżący wykonał budowlę, a nie niezależne od siebie i niepowiązane funkcjonalnie obiekty małej architektury,

- organ dokonał błędnych ustaleń, że wzniesione obiekty są wielkich rozmiarów, przez co nie spełniają kryterium małości, przy czym owo błędne ustalenie było efektem innego błędnego ustalenia, że obiekty te są ze sobą powiązane konstrukcyjnie i funkcjonalnie,

- organ dokonał błędnych ustaleń, że obiekty tworzą jedną całość technicznie - użytkową, gdzie donice wypełnione ziemią i obsadzone roślinami ozdobnymi nie mogą spełniać tej samej funkcji techniczno - użytkowej co podest,

- organ dokonał błędnego ustalenia, że skarżący wykonał taras składający się z odrębnych pod względem technicznym tarasu, podestu i dwóch donic składających się na całość użytkową, podczas gdy elementy te nie są ze sobą powiązane i stanowią niezależne od siebie obiekty małej architektury,

- organ dokonał sprzecznego ustalenia przyjmując, że obiekty wzniesione przez skarżącego to jeden taras, by w dalszej części ustalić, że nie jest to taras, gdyż nie jest częścią budynku oraz by ostatecznie uznać, że wszystkie obiekty, nawet donice z roślinami, to jednak taras, co jest sprzeczne z przytoczoną definicją tarasu,

- organ dokonał błędnego ustalenia, że poszczególne obiekty małej architektury są ze sobą powiązane i stanowią całość, gdzie jednocześnie ustalił, że ruszt podestu jest wsparty o elewację budynku i o donice, zaś w przypadku wsparcia o budynek organ nie ustalił powiązania z budynkiem, przez co także i w przypadku wsparcia o donice organ nie mógł prawidłowo ustalić związania,

- organ dokonał błędnego ustalenia na podstawie przeprowadzonych oględzin, że wykonane konstrukcje betonowe wypełnione ziemią stanowią część tarasu, co jest całkowicie sprzeczne z definicją tarasu, albowiem stanowiące całość konstrukcyjną donice wypełnione ziemią w których posadzono rośliny nie odpowiadają definicji tarasu, nie są z nim związane, nie pełnią tych samych funkcji i mogą zostać w każdym czasie przeniesione w inną część ogrodu, co przeczy tezie, że donice stanowią integralną i funkcjonalną część tarasu,

- organ dokonał błędnego ustalenia, że powierzchnia donic powinna być wliczona w powierzchnię tarasu, skoro donice są wewnątrz puste i usunięcie z nich ziemi oraz roślinności czyni niemożliwym wykorzystanie ich do celów, do jakich może być wykorzystany taras,

- organ dokonał błędnych obliczeń z których wynika, że wysokość donicy dużej wynosi [...] m, podczas gdy wysokość ta wynosi [...] m, zaś pozostała część to elementy dekoracyjne donicy, niezwiązane z nią w sposób trwały,

- organ dokonał sprzecznych ustaleń albowiem ustalił, że wzniesione obiekty nie są powiązane z budynkiem, a jednocześnie zaakceptował decyzję organu I instancji w który wskazano na przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) dotyczące obiektów stanowiących elementy budynku, co sugeruje na ustalenie dotyczące związania z budynkiem,

c) art. 81a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości na korzyść skarżącego, które dotyczyły obiektywnej możliwości zakwalifikowania obiektów wzniesionych przez skarżącego jako obiekty małej architektury w zakresie ich gabarytów oraz ustawowej definicji budowli, która z uwagi na brak należytego określenia granic wielkości danego obiektu powoduje na gruncie niniejszej sprawy występowanie wątpliwości które powinny być rozstrzygnięte z korzyścią dla skarżącego poprzez uznanie, że wzniesione obiekty są obiektami małej architektury,

d) art. 85 § 1 w zw. art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie oględzin i dokonanie pomiarów w sposób niezgodny ze stanem faktycznym, gdzie w wyniku tych czynności dokonano niewłaściwego powiązania funkcjonalnego podestów i donic jako jednego obiektu mającego stanowić taras zamiast niezależnych i niezwiązanych ze sobą trwale obiektów małej architektury, a także poprzez dokonanie błędnych obliczeń powierzchni poprzez zaliczenie do powierzchni do korzystania donic wypełnionych roślinnością oraz elementów dekoracyjnych niezwiązanych trwale z donicami,

e) art. 107 § § 3 k.p.a. poprzez zaakceptowanie postanowienia organu I instancji i niewyjaśnienie w uzasadnieniu postanowienia sposobu przyjęcia kwalifikacji obiektu na potrzeby ustalenia opłaty legalizacyjnej, a także nienależyte wyjaśnienie podstaw do ustalenia związku technicznego i funkcjonalnego donic wypełnionych roślinnością z podestami określanymi mianem tarasu, w kontekście możliwego zakwalifikowania wzniesionych obiektów jako czterech niezależnych obiektów małej architektury.

Mając na uwadze podniesione zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 K.p.a. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z jego wniosku z [...] października 2019 r. wraz z załącznikiem oraz z informacji Prezydenta M. [...] z [...] października 2019 r. celem wykazania, że na przedmiotowej działce dokonał zgłoszenia zamiaru budowy [...] warzywników o wymiarach [...] x [...] x [...], gdzie powierzchnia łączna przekracza powierzchnię mniejszej donicy, a jest niewiele mniejsza od powierzchni dużej donicy i Prezydent stwierdził, że są to obiekty małej architektury, co także dowodzi wątpliwości co do prawidłowej kwalifikacji obiektów będących przedmiotem postępowania.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Dokonana przez Sąd pod względem powyższych kryteriów kontrola zaskarżonego postanowienia WINB z [...] września 2020 r. i utrzymanego nim w mocy postanowienia PINB z [...] czerwca 2019 r. nie dała podstaw do zakwestionowania ich legalności.

Istota sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy organy wstrzymując skarżącemu prowadzenie robót budowlanych oraz nakładając na niego obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji prawidłowo zakwalifikowały wykonane przez niego roboty przy budynku mieszkalnym na działce nr [...] w obr. [...] w R.

Biorąc pod uwagę wielkość przedmiotowego obiektu, jego funkcję, usytuowanie oraz konstrukcję szczegółowo opisaną w części faktycznej uzasadnienia (co w ocenie Sądu nie budzi zastrzeżeń, a wobec niekwestionowania przez stronę skarżącą nie wymaga ponownego przytaczania) stwierdzić należy, iż organy trafnie uznały go za budowlę pełniącą funkcję tarasu. Obiektu tego z uwagi na brak konstrukcyjnego połączenia z budynkiem mieszkalnym nie można było uznać jako jego rozbudowy. Z uwagi na znaczne rozmiary nie spełniał również wymagań stawianych obiektom małej architektury. W tej sytuacji tworząc całość techniczno – użytkową (z dominującym elementem tarasu pełniącym funkcję wypoczynkowo – rekreacyjną, uzupełnionym o schody zejściowe, podest oraz betonowe konstrukcje wypełnione ziemią) podlegał kwalifikacji jako budowla o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 u.P.b.

Ponieważ budowa takiego obiektu nie została wymieniona w art. 29 ust. 1 u.P.b. jako zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz nie mieści się on w wyłączeniach o których mowa w art. 29 - 31 tej ustawy, samowolne jego wybudowanie spełnia co do zasady przesłanki z art. 48 ust. 1 u.P.b., nakazujące w takiej sytuacji organom nadzoru budowlanego wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego będącego w budowie lub jego części albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Jednocześnie z artykułu tego (ust. 2 i 3) wynika możliwość legalizacji takiej budowli, jeżeli budowa o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych oraz ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy i nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Uznając spełnienie wymogów o których mowa w ust. 2, w szczególności zgodność budowy z przepisami techniczno – budowlanymi, organy nadzoru budowlanego prawidłowo zobowiązały zatem inwestora do przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów obejmujących zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Powyższe wyklucza zasadność podniesionych względem zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji zarzutów wskazujących na wadliwą kwalifikację samowolnie wybudowanego obiektu oraz kwestionujących zasadność nałożonych obowiązków.

Podkreślić należy, że odmiennej od stwierdzonej przez organy kwalifikacji obiektu i uznania go za obiekty małej architektury nie uzasadnia stanowisko skarżącego zarzucające nieuzasadnione potraktowanie jego części składowych (pełniących w jego ocenie odrębne funkcje) jako całości techniczno – użytkowej, czy dokonane post factum zgłoszenie wskazujące na zamiar usytuowania na działce obiektów małej architektury o zbliżonej funkcji.

W kontekście zawartej w postanowieniu organu I instancji uwagi o konieczności spełnienia również dodatkowego (oprócz wymaganej dokumentacji) warunku w postaci ustalenia i uiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej Sąd podkreśla, że prowadzenie postępowania legalizacyjnego należy traktować w charakterze przysługującego inwestorowi uprawnienia, a nie jego obowiązku.

Z opisanych względów, nie stwierdzając uchybień przepisom prawa materialnego i procesowego uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji – w tym nie podzielając podniesionych w skardze zarzutów - Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.