Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. D. na czynność Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie zobowiązania do przeprowadzenie czynności nadzorczych postanawia: odrzucić skargę.

Skarżący W. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność Prezydenta Miasta Krakowa. Skarżący w obszernej skardze podniósł, że Prezydent Miasta Krakowa w sposób świadomy i systemowy tolerował oczywiste naruszenia prawa przez Zarząd Cmentarzy Komunalnych. W związku z tym Skarżący domaga się, aby Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta Krakowa do przeprowadzenia czynności nadzorczych w Zarządzie Cmentarzy Komunalnych oraz do usunięcia skutków czynności dokonanych z naruszeniem prawa. W skardze Skarżący poruszył kwestię prawa do grobu i jego współdysponentów, a także treści umów dotyczących miejsca pochówku.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Krakowa o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie oddalenie jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu.

Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. – dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Na zasadnicze cechy innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13, stwierdzając, że w ramach art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. można zakwalifikować akty lub czynności, które:

a) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.,

b) są podejmowane w sprawach indywidualnych,

c) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych,

d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność.

Działalność administracji publicznej to bezpośrednia, praktyczna realizacja zadań państwa przez powołane do tego organy państwa, zgodnie z przepisami prawa materialnego, które normują treść zadań państwa oraz podstawy prawne działania organów, a w konsekwencji stosunki prawne, bądź przez ich kształtowanie z mocy prawa bądź jako podstawy władczej indywidualizacji w przewidzianej w przepisach prawa materialnego formie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 3265/21).

Sprawy z zakresu administracji publicznej obejmują zatem wszelkie działania administracji publicznej z wyłączeniem tych, które rodzą bezpośrednio skutki cywilnoprawne (postanowienie NSA z 25 września 2020 r. sygn. akt I OSK 1256/20).

Z treści skargi wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest działanie organu administracji polegające na niewłaściwym sprawowaniu nadzoru nad Zarządem Cmentarzy Komunalnych oraz kwestie związane z przyznaniem prawa do grobu innym osobom, poza Skarżącym.

Podkreślić należy, że poruszone przez Skarżącego zagadnienia nie stanowią przejawów władczego działania organów administracji publicznej względem Skarżącego. Sąd administracyjny nie jest także właściwy do rozstrzygania sporów dotyczących umów cywilnoprawnych. Spory dotyczące prawa do grobu (w przedmiotowej sprawie Skarżący kwestionuje dopisanie osób trzecich jako współdysponentów grobu rodziny) dotyczą zagadnień cywilnoprawnych, a podstawą działania zarządu cmentarza w tym zakresie są normy prawa prywatnego.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII) nie została wymieniona w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga nie dotyczy żadnego aktu ani czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej.