Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 5 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2026 roku sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.

Zarząd Z. M. "G. O. A. P." w likwidacji w P. postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2025 r., nr [...] oddalił skargę M. M. (dalej jako: "strona", "skarżący") na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności N. sp. z o.o., dokonane zawiadomieniem nr [...] z 30 czerwca 2025 r., w oparciu o tytuły wykonawcze o nr od [...] do nr [...] z 01 lipca 2022 r.

Podstawę prawną postanowienia stanowiły przepisy art. 17 § 1, art. 54 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132; dalej: "u.p.e.a.").

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 12 kwietnia 2024 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności współmałżonków M. M. i M. M. z rachunku bankowego w banku [...] SA. Zawiadomienie nr [...] zostało doręczone do banku 12 kwietnia 2024 r., M. M. odebrała 22 kwietnia 2024 r., skarżący 14 maja 2024 r. W odpowiedzi na zajęcie bank 15 kwietnia 2024 r. dokonał częściowej realizacji zajęcia.

W dniu 24 kwietnia 2024 r., do organu egzekucyjnego Zarządu ZM GOAP w likwidacji, wpłynęła skarga M. M. na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nr [...] z 12 kwietnia 2024 r. w [...] S.A. W uzasadnieniu skargi współmałżonka wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej w całości, zarzucając brak posiadania statusu organu egzekucyjnego oraz zastosowania przez organ zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz o wstrzymanie dalszej realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego.

Postanowieniem z 20 maja 2024 r. nr [...] Zarząd ZM GOAP w likwidacji oddalił skargę. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zarzut naruszenia art. 80 § 1 u.p.e.a. jako czynności dokonanej przez organ nie posiadający statusu organu egzekucyjnego, zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz zarzut przedawnienia należności za 2018 r. nie zasługują na uwzględnienie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 5 września 2024 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. M., uchylił w całości powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W związku z ponownym rozpatrzeniem skargi, 13 marca 2025 r. Zarząd ZM GOAP w likwidacji wydał postanowienie nr [...], w którym ponownie orzekł o oddaleniu skargi M. M. na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] z 14 maja 2024 r. - zawiadomienie nr [...]

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z 09 czerwca 2025 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z 13 marca 2025 r. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że zaskarżana czynność została przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z przepisami u.p.e.a. Zarząd ZM GOAP w likwidacji jest organem uprawnionym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego i stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w u.p.e.a. (z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości). Nie uznał zastosowanego środka egzekucyjnego jako zbyt uciążliwy. Wskazał, że zarzut przedawnia należności za 2018 r. nie może stanowić podstawy do złożenia skargi.

Kontynuując prowadzone postępowanie egzekucyjne, organ egzekucyjny 30 czerwca 2025 r. zawiadomieniem nr [...] dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności N. sp. z o.o. - zawiadomienie nr [...] z 30 czerwca 2025 r. Zawiadomienie zostało doręczone spółce w dniu 8 lipca 2025 r., zawiadomienia dla zobowiązanego w dniu 17 lipca 2025 r.

W dniu 28 lipca 2025 r. do organu egzekucyjnego wpłynęła skarga skarżącego

na zastosowany środek egzekucyjny. W uzasadnieniu skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej w całości i wstrzymanie realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne, jednocześnie zarzucając organowi działania jako "rzekomy organ egzekucyjny", a w konsekwencji brak posiadania statusu organu egzekucyjnego i naruszenie art. 54 § 1 u.p.e.a.

Oddalając skargę skarżącego organ egzekucyjny przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Zdaniem organu egzekucyjnego, przedmiotowe zawiadomienie zostało sporządzone na formularzu zgodnym ze wzorem określonym w załączniku nr 3 do Rozporządzenia Ministra Finansów z 18 marca 2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 426) oraz zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. i 80 § 1 i § 3 u.p.e.a.

W kwestii zarzutu braku posiadania statusu organu egzekucyjnego przez ZM GOAP w likwidacji, organ egzekucyjny, że jest organem uprawnionym do prowadzenia wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego oraz stosowania wszystkich środków egzekucyjnych wskazanych w art. 1a pkt 12 a u.p.e.a. z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości.

Organ wyjaśnił, że stosownie do brzmienia art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach skarbowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm.; dalej: "u.c.p.g."), w sprawach dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a bezspornym jest, że uprawnienia organów podatkowych przysługują zarządowi związku międzygminnego. Zaległą opłatę za gospodarowanie odpadami należy traktować jako zaległość podatkową, która podlega ściągnięciu w drodze egzekucji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe, skoro dokumenty będące podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego dotyczą okresu, w którym Związek jeszcze nie był postawiony w stan likwidacji to należy uznać, że właściwym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie jest organ egzekucyjny Związku czy Związku w likwidacji. Ponadto wszelkie wątpliwości związane z postępowaniami wszczętymi po 31 grudnia 2021 r. rozwiewa przepis § 34 ust. 13 Statutu, który stanowi o tym, że w okresie likwidacji likwidator (Zarząd ZM) wszczyna i prowadzi postępowania administracyjne oraz egzekucyjne dotyczące spraw wynikających z przekazanych do Związku zadań, w których obowiązek uiszczenia opłaty za odbiór i zagospodarowanie odpadów lub innych danin i należności publicznoprawnych na rzecz Związku powstał w okresie przed otwarciem likwidacji Związku lub dotyczy tego okresu, na podstawie aktów prawa miejscowego uchwalonych przez Zgromadzenie Związku lub przepisów powszechnie obowiązujących. Prowadzone postępowania administracyjne powinny zmierzać do wykonania zadań Związku przekazanych przez gminy przed otwarciem jego likwidacji. Kwestie związane z likwidacją Związku zostały określone w Statucie na mocy przepisu art. 67b ust. 1 u.s.g. i nie naruszają art. 6qa ust. 1, 2 i 4 u.c.p.g. Ponadto organ zaznaczył, że w postępowaniu ze skargi, o której mowa w art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie jest możliwe podważanie skuteczności zawartych z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego porozumień.

W zażaleniu z 1 września 2025 r. strona wniosła o uchylenie postanowienia w całości oraz uchylenie zaskarżonej czynność egzekucyjnej w całości.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 17 grudnia 2025 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów prowadzi do wniosku, że zakwestionowana przez czynność egzekucyjna została dokonana prawidłowo. Zawiadomienie organu egzekucyjnego z 30 czerwca 2025 r. nr [...], zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 pkt 1 - 8 u.p.e.a.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu skarżącej dotyczącego dokonania czynności egzekucyjnej przez organ nie posiadający statusu organu egzekucyjnego.

Wyjaśniono, że wskutek wystąpienia ze ZM GOAP gmina - uczestnik ZM GOAP "odzyskuje" kompetencje w zakresie zadań przekazanych na rzecz ZM GOAP w ramach należącej do niej właściwości.

Na mocy przepisu art. 67 ust. 2 pkt 8 oraz art. 67b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.), ZM GOAP podlega likwidacji na zasadach i w trybie określonych w Statucie ZM GOAP (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2021 r. poz. 8745, dalej: Statut). Ze Statutu wynika natomiast, że przesłanką likwidacji jest m.in. wystąpienie ze Związku wszystkich gmin (§ 34 ust. 1). Otwarcie likwidacji ustępuje po upływie okresu wypowiedzenia, w przypadku ZM GOAP nastąpiło to 1 stycznia 2022 r. Z kolei czas trwania likwidacji determinowany jest przez zakres spraw, które ZM GOAP musi zakończyć, tj. okresu trwania postępowań administracyjnych w toku - wydanie decyzji ostatecznej, okresu trwania postępowań sądowych - do prawomocnego zakończenia danej sprawy, okresu ściągnięcia wszystkich wierzytelności. Gminy tworzące ZM GOAP, w chwili otwarcia likwidacji, pozostają jego uczestnikami do czasu zakończenia likwidacji ZM.

W odniesieniu natomiast do możliwości prowadzenia postępowań podatkowych i administracyjnych po wystąpieniu gminy - uczestnika Związku zwrócono uwagę na art. 6q i 6qa u.c.p.g., który wskazuje, że Zarządowi ZM GOAP przysługują uprawnienia organów podatkowych i egzekucyjnych w stosunku do właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy występującej ze ZM GOAP, w zakresie ustalonej przez ZM GOAP opłaty za gospodarowanie odpadami, obowiązującej przed jej wystąpieniem. Przy czym organy egzekucyjne właściwe w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego pozostają właściwe do czasu zakończenia postępowania (art. 6qa ust. 4 u.c.p.g.). Wraz z przekazanym mieniem po likwidacji ZM GOAP (a nie w jej trakcie), poszczególne gminy staną się sukcesorami zlikwidowanego Związku, przejmując w odpowiednim zakresie (każda z gmin) jego prawa i obowiązki.

Stosownie natomiast do brzmienia art. 6q u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a bezspornym jest, że uprawnienia organów podatkowych przysługują zarządowi związku międzygminnego. Zaległą opłatę za gospodarowanie odpadami należy traktować jako zaległość podatkową, która podlega ściągnięciu w drodze egzekucji administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że skoro dokumenty będące podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego dotyczą okresu, w którym Związek jeszcze nie był postawiony w stan likwidacji to należy uznać, że właściwym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie jest organ egzekucyjny Związku czy Związku w likwidacji. Ponadto prowadzone postępowania administracyjne powinny zmierzać do wykonania zadań Związku przekazanych przez gminy przed otwarciem jego likwidacji. Kwestie związane z likwidacją Związku zostały określone w Statucie na mocy przepisu art. 67b ust. 1 u.s.g. i nie naruszają art 6qa ust. 1, 2 i 4 u.c.p.g.

Z powyższego wynika zatem, że ZM GOAP w likwidacji, jest uprawniony do prowadzenia wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego i stosowania w jego środków egzekucyjnych.

Odnosząc się natomiast do kwestii zbytniej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, organ zauważył, że zarzut ten strona podniosła dopiero w zażaleniu. Toteż organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do tego aspektu sprawy. W tej sytuacji organ odwoławczy również nie ma podstaw do rozpatrzenia podniesionej w zażaleniu przesłanki zbytniej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego uregulowanej w art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Brak jest zatem podstawy prawnej do uchylenia zajęcia, ponieważ wniesiona skarga nie została uwzględniona.

W skardze z dnia 23 stycznia 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 20 sierpnia 2025 r. wydanego przez Zarząd Z. M. GOAP w likwidacji. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- przepisów prawa procesowego, to jest art. 54 § 1 pkt 1 oraz art. 89 § 1 u.p.e.a., w ten sposób, że zajęcia wierzytelności oraz art. 89 § 1 u.p.e.a., w ten sposób, że zajęcia wierzytelności należącej do "N." sp. z o.o. z/s w P. dokonał Zarząd ZM GOAP w likwidacji, który nie jest organem egzekucyjnym, co z kolei jest przesłanką nieważności takiej czynności zgodnie art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; w skrócie: "k.p.a.") w związku z art. 18 u.p.e.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem, ponieważ egzekucję wobec skarżącego prowadzi podmiot do tego nieuprawniony - Zarząd ZM GOAP pozostający w likwidacji. Zatem przy dokonywaniu zajęcia wierzytelności pieniężnej skarżącego doszło do naruszenia przepisów ustawy, gdyż wierzyciel realizował zadania z zakresu egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z rażącym naruszeniem art. 89 § 1 u.p.e.a., art. 6qa u.c.p.g. oraz art. 30 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U z 2023 r. poz. 615; dalej: "KAS").

Skarżący podkreślił, że tytuły wykonawcze z 1 lipca 2022 r. nr [...] do [...] wierzyciel wystawił już po likwidacji Z. M.. Toteż w momencie przekazania sprawy do egzekucji Z. M. był już rozwiązany, a samo Biuro ZM GOAP nie mogło korzystać z uprawnień organu egzekucyjnego. Uzasadnienie zarzutu prowadzenia egzekucji przez nieuprawniony podmiot - Zarząd ZM GOAP w likwidacji strona rozwinęła obszernie na stronach od 2 do 7 złożonej skargi.

Skarżący podniósł także, że zaskarżona czynność egzekucyjna zajęcia wierzytelności pieniężnej ma znamiona zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Natomiast obowiązkiem organu egzekucyjnego jest stosowanie środka najmniej dolegliwego (art. 7 § 2 u.p.e.a.) Argumentując ten zarzut, strona wskazała, że pismem z 15 lipca 2025 r. spółka N. Sp. z o. o. złożyła oświadczenie, o którym mowa w art. 89 § 3 pkt 1 u.p.e.a. Wobec tego wystąpiły okoliczności prawne, które umożliwiają spółce skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela zobowiązanego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U.

z 2026 r., poz. 143 - w skrócie: "p.p.s.a.").

W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności N. sp. z o.o., dokonanej zawiadomieniem nr [...] z 30 czerwca 2025 r., w oparciu o tytuły wykonawcze o nr od [...] do nr [...] z 01 lipca 2022 r.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Według art. 54 § 2 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym oddala lub uwzględnia skargę (w całości lub w części). Przy czym według art. 54 § 6 u.p.e.a., w przypadku uwzględnienia skargi, organ egzekucyjny: uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną (w całości albo w części) lub usuwa stwierdzoną wadę czynności. Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.).

W realiach rozpoznawanej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga, że skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15, wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13). W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W przypadku art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. brzmienie przepisu, które posługuje się pojęciem naruszenia ustawy, ogranicza możliwość uchylenia czynności egzekucyjnej wyłącznie do naruszenia aktu rangi ustawy.

Przedmiotem skargi wnoszonej na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. mogą być jedynie czynności organu egzekucyjnego. Przez tego rodzaju czynność zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., II FSK 290/13).

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Skarga w tym trybie może zatem dotyczyć wyłącznie formalnoprawnych aspektów czynności egzekucyjnej, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Ponadto wskazać należy, że od 30 lipca 2020 r. w ramach skargi na czynność egzekucyjną bada się również uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego.

Z poczynionych powyżej uwag wynika, że skarga, o której stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a., nie może być traktowana przez zobowiązanego jako jeden z wielu środków prawnych (środków zaskarżenia, wniosków), w których będzie przedstawiał te same argumenty i te same żądania, a organ każdorazowo będzie je rozpatrywał co do istoty. Innymi słowy, w sprawie zainicjowanej skargą na czynności egzekucyjne zobowiązany nie może skutecznie kwestionować zastosowania środka egzekucyjnego z powodu - w jego przekonaniu - niezgodnego z prawem prowadzenia egzekucji, nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji. Są to bowiem zagadnienia podlegające rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w innych trybach przewidzianych w u.p.e.a., jak zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Według art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zgodnie z art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. W świetle art. 89 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:

1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:

a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,

b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,

c) i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;

2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;

3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.

Zawiadomienie o zajęciu powinno spełniać wymogi określone w art. 67 u.p.e.a. Zgodnie z § 1 art. 67 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma art. 67 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:

1) dane zobowiązanego będącego:

a) osobą fizyczną: imię i nazwisko oraz adres jego miejsca zamieszkania, numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, a jeżeli numer PESEL, NIP i numer REGON nie są znane organowi egzekucyjnemu, to imię ojca i imię matki zobowiązanego oraz datę jego urodzenia albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu,

b) osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną: nazwę i adres jego siedziby, NIP, numer REGON lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu;

1a) nazwę wierzyciela;

1b) nazwę i adres siedziby organu egzekucyjnego;

2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;

3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;

4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju;

5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;

6) kwotę kosztów egzekucyjnych:

a) opłaty manipulacyjnej,

b) opłaty za czynności egzekucyjne,

c) wydatków egzekucyjnych,

d) opłaty egzekucyjnej,

e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2;

7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;

8) pouczenie o skutkach zajęcia;

9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

Z kolei art. 67 § 6 u.p.e.a., stanowi, że minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzory zawiadomień i protokołów, o których mowa w § 1, uwzględniając uwarunkowania wynikające z elektronicznego przetwarzania danych zawartych w tych zawiadomieniach i protokołach.

Trafnie zauważył organ odwoławczy, że zaskarżona czynność została dokonana zgodnie z obowiązującym przepisami, a kwestionowane zawiadomienie o zajęciu zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 89 u.p.e.a. Stosownie do zapisów ustawy, organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył organowi egzekucyjnemu oświadczenie dotyczącego tego, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania oraz w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Powyższe zawiadomienie zostało sporządzone na formularzu zgodnym ze wzorem określonym w załączniku nr 3 do Rozporządzenia Ministra Finansów z 18 marca 2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 426) oraz zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. i 80 § 1 i § 3 u.p.e.a.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona czynność egzekucyjna w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności N. sp.z o.o. została dokonana zgodnie z przepisami regulującymi sposób i formę zajęcia wierzytelności, jako środek prawnie dopuszczalny.

Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że kwestię zbytniej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, podniesiono dopiero w zażaleniu. Z tego powodu organ I instancji nie mógł odnieść się do tej przesłanki. W tej sytuacji organ odwoławczy nie miał podstaw do rozważenia podniesionej w zażaleniu przesłanki zbytniej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego (w art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wynikającą z art. 15 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, w którym skarżący kwestionuje status Zarządu ZM "GOAP" w likwidacji twierdząc, że nie jest to organ egzekucyjny, Sąd miał na uwadze wynik sądowej kontroli innej czynności egzekucyjnej, dokonanej w tym postępowaniu egzekucyjnym (zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A.), w związku z rozpoznaniem przez tut. Sąd sprawy ze skargi M. M. ([...] skarżącego), o sygn. akt I SA/Po 592/25 (nieprawomocny wyrok z 18 grudnia 2025 r.).

Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd zaprezentowany w tym wyroku i do niego się odwołuje, posługując się zawartą w nim argumentacją.

Jak zasadnie stwierdził na wstępie rozważań Sąd orzekający w sprawie

I SA/Po 592/25, tego rodzaju zarzut nie może być podstawą skargi egzekucyjnej, o której stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a.

Z uwagi jednak na fakt, że skarżący podnosi tę okoliczność, Sąd stwierdza, że u.p.e.a. w art. 19 § 8 reguluje, że organem egzekucyjnym w egzekucji należności pieniężnych, poza wymienionymi w art. 19 § 1 do § 7, może być inny organ w zakresie określonym odrębnymi ustawami. Taki organ egzekucyjny jest właściwy wyłącznie w zakresie egzekucji świadczeń pieniężnych, uprawniony jest do egzekwowania należności dla których ustalenia lub określania i pobierania jest właściwy oraz do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych wskazanych w art. 1a pkt 12 a u.p.e.a. z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości. Na podstawie przepisu art. 30 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, naczelnik urzędu skarbowego może powierzyć prowadzenie w jego imieniu niektórych spraw należących do właściwości tego organu, jednostce samorządu terytorialnego lub związkowi takich jednostek, jeżeli odrębne przepisy tak stanowią. Powierzenie prowadzenia spraw następuje na podstawie porozumienia naczelnika urzędu skarbowego z jednostką samorządu terytorialnego lub związkiem takich jednostek. Tematyka odnosząca się do możliwości zawierania porozumień przez gminę (związki międzygminne) z organami administracji rządowej w sprawie wykonywania zadań publicznych z zakresu administracji rządowej została uregulowana w u.s.g. Stosownie do przepisów art. 8 ust. 1 i 2 u.s.g., wskazane organy mogą nakładać na gminę obowiązek wykonywania zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, a także z zakresu organizacji przygotowań i przeprowadzenia wyborów powszechnych oraz referendów. Zadania z zakresu administracji rządowej gmina może wykonywać również na podstawie porozumienia z organami tej administracji. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 2 pkt 11 do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawie przyjęcia zadań, o których mowa w/w art. 8 ust. 2 i 2a ustawy. Do zgromadzenia związku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rady gminy (art. 69 ust.3 u.s.g.)

Zgodnie z przepisem art. 13 pkt 6 lit. b ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1461), porozumienia podlegają ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Stosownie do brzmienia przepisu art. 3 ust. 2a ustawy z u.c.p.g., w momencie przystąpienia gminy do ZM GOAP zadania z zakresu gospodarowania odpadami tej gminy przechodzą na Związek. Stan taki trwa do momentu wystąpienia gminy ze Związku poprzez podjęcie stosownej uchwały przez organ stanowiący danej gminy - uczestnika ZM GOAP. Per analogiam wskutek wystąpienia ze ZM GOAP gmina - uczestnik ZM GOAP "odzyskuje" kompetencje w zakresie zadań przekazanych na rzecz ZM GOAP w ramach należącej do niej właściwości.

Na mocy przepisu art. 67 ust. 2 pkt 8 oraz art. 67b ust. 1 u.s.g., ZM GOAP podlega likwidacji na zasadach i w trybie określonych w Statucie ZM GOAP (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2021 r. poz. 8745, dalej: Statut). Ze Statutu wynika natomiast, że przesłanką likwidacji jest m.in. wystąpienie ze Związku wszystkich gmin (§ 34 ust. 1). Otwarcie likwidacji ustępuje po upływie okresu wypowiedzenia, w przypadku ZM GOAP nastąpiło to 1 stycznia 2022 r. Z kolei czas trwania likwidacji determinowany jest przez zakres spraw, które ZM GOAP musi zakończyć, tj. okresu trwania postępowań administracyjnych w toku - wydanie decyzji ostatecznej, okresu trwania postępowań sądowych - do prawomocnego zakończenia danej sprawy, okresu ściągnięcia wszystkich wierzytelności. Gminy tworzące ZM GOAP, w chwili otwarcia likwidacji, pozostają jego uczestnikami do czasu zakończenia likwidacji Związku.

W odniesieniu natomiast do możliwości prowadzenia postępowań podatkowych i administracyjnych po wystąpieniu gminy - uczestnika Związku należy zwrócić uwagę na art. 6q i 6qa u.c.p.g., który wskazuje, że Zarządowi ZM GOAP przysługują uprawnienia organów podatkowych i egzekucyjnych w stosunku do właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy występującej ze ZM GOAP, w zakresie ustalonej przez ZM GOAP opłaty za gospodarowanie odpadami, obowiązującej przed jej wystąpieniem. Przy czym organy egzekucyjne właściwe w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego pozostają właściwe do czasu zakończenia postępowania (art. 6qa ust. 4 u.c.p.g.).

Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż zgodnie z art. 67 ust. 2b u.s.g. związek międzygminny nabywa osobowość prawną z dniem ogłoszenia statutu i nie traci jej wraz z otwarciem likwidacji. Dopiero po zakończeniu likwidacji związek składa do wojewody wniosek o wykreślenie związku z rejestru (art. 67b ust. 2 u.s.g.) i traci swój byt prawny. Po wykreśleniu ZM GOAP z rejestru gminy - uczestnicy będą ewentualnym adresatem żądań lub wniosków mieszkańców, w zakresie indywidualnych spraw, które były załatwiane w trakcie funkcjonowania ZM GOAP.

Wraz z przekazanym mieniem po likwidacji ZM GOAP (a nie w jej trakcie), poszczególne gminy staną się sukcesorami zlikwidowanego Związku, przejmując w odpowiednim zakresie (każda z gmin) jego prawa i obowiązki.

Stosownie natomiast do brzmienia art. 6q u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a bezspornym jest, że uprawnienia organów podatkowych przysługują zarządowi związku międzygminnego. Zaległą opłatę za gospodarowanie odpadami należy traktować jako zaległość podatkową, która podlega ściągnięciu w drodze egzekucji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe, skoro dokumenty będące podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego dotyczą okresu, w którym Związek jeszcze nie był postawiony w stan likwidacji to należy uznać, że właściwym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie jest organ egzekucyjny Związku czy Związku w likwidacji. Ponadto wszelkie wątpliwości związane z postępowaniami wszczętymi po 31 grudnia 2021 r. rozwiewa przepis § 34 ust. 13 Statutu, który stanowi o tym, że w okresie likwidacji likwidator (Zarząd ZM) wszczyna i prowadzi postępowania administracyjne oraz egzekucyjne dotyczące spraw wynikających z przekazanych do Związku zadań, w których obowiązek uiszczenia opłaty za odbiór i zagospodarowanie odpadów lub innych danin i należności publicznoprawnych na rzecz Związku powstał w okresie przed otwarciem likwidacji Związku lub dotyczy tego okresu, na podstawie aktów prawa miejscowego uchwalonych przez Zgromadzenie Związku lub przepisów powszechnie obowiązujących. Prowadzone postępowania administracyjne powinny zmierzać do wykonania zadań Związku przekazanych przez gminy przed otwarciem jego likwidacji. Kwestie związane z likwidacją Związku zostały określone w Statucie na mocy przepisu art. 67b ust. 1 u.s.g. i nie naruszają art. 6qa ust. 1, 2 i 4 u.c.p.g.

Z powyższego wynika zatem, że ZM GOAP w likwidacji, jest uprawniony do prowadzenia postępowania egzekucyjnego i stosowania w jego toku środków egzekucyjnych.

W konsekwencji stwierdzić należy, że zawarty w skardze wniosek, w którym skarżący domaga się stwierdzenia nieważności zaskarżonych postanowień, nie zasługuje na uwzględnienie.

W podsumowaniu sądowej kontroli Sąd stwierdza, że argumentacja prezentowana przez skarżącego w skardze i na wcześniejszym etapie postępowania w przeważającej części nie odnosi się do formalnej poprawności dokonanej czynności egzekucyjnej, lecz koncentruje się na kwestiach, nie podlegających ocenie w trybie rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną.

Ponownie podkreślić w tym miejscu należy, że w świetle art. 54 § 1 u.p.e.a. przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną mogą być jedynie wady tej czynności. Skarga na czynność egzekucyjną nie jest bowiem uniwersalnym środkiem zaskarżenia. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. Skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w u.p.e.a., jak zarzuty, zażalenie, wyłączenie spod egzekucji.

W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.