II SA/Kr 1006/10 - Wyrok

Data orzeczenia	2010-12-16	
Data wpływu	2010-08-26	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Andrzej Irla /przewodniczący sprawozdawca/
Andrzej Niecikowski
Małgorzata Brachel - Ziaja	
Symbol z opisem	6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s	
Hasła tematyczne	Budowlane prawo	
Sygn. powiązane	II OSK 1295/11	
Skarżony organ	Inspektor Nadzoru Budowlanego	
Treść wyniku	oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623; art,51 ust. 1; Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja NSA Andrzej Niecikowski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala	
Uzasadnienie
W dniu 22 kwietnia 2008 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wpłynął wniosek S.O. o wydanie nakazu rozbiórki słupa średniego napięcia, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia budowlanego na należącej do niego działce nr 1 położonej w N. Wnioskodawca żądał wydania decyzji o rozbiórce tego obiektu, względnie jego legalizacji za odszkodowaniem pieniężnym. Decyzją z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. , działając na podstawie art. 51 ust. 1 punkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 80 ust. 2 pkt. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2006 roku, Dz. U. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 roku Dz. U. Nr 98. póz. 1071 z. późn. zm.), odmówił nakazania [...] S.A. rozbiórki części sieci elektroenergetycznej 15 kV tj. słupa energetycznego zlokalizowanego na działce nr 1 w N. W uzasadnieniu podano, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego ustalono, że na działce nr 1 w N. zlokalizowany jest słup betonowy średniego napięcia. Odległość od granicy wschodniej do osi słupa wynosi 5.50 m. Odległość osi słupa od granicy północnej działki wynosi ok. 2,30 m. Słup jest elementem sieci. Na trasie tej sieci na działce nr 2 zlokalizowany jest słup drewniany, natomiast na działkach po południowej stronie również słup betonowy. Działka nr 3 nie posiada ogrodzenia trwałego i jest niezabudowana. Decyzją z dnia [...] grudnia 1992 r. (znak: [...]) Kierownik Urzędu Rejonowego w B. zatwierdził plan realizacyjny i udzielił Przedsiębiorstwu [...] Spółka z o. o. w T. pozwolenia na budowę segmentu D i E Szkoły Podstawowej w N. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r. (znak: [...]) Starosta B. przeniósł decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 1992 r. (znak: [...]) na nowego inwestora, tj. Zarząd Miasta N. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. (znak: [...]) Starosta B. udzielił Zarządowi Miasta N. pozwolenia na użytkowanie Szkoły Podstawowej w N. - segment D i E zlokalizowanej na działce nr 4 w N. Na sporządzonej w 1997 r.

inwentaryzacji powykonawczej budynku Szkoły Podstawowej słup energetyczny stanowiący przedmiot niniejszego postępowania jest zaznaczony jako przebiegający przez działkę 1 . Zgodność z oryginałem powyższej mapy potwierdzono na dzień 3 grudnia 1997 r. Na inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego i przyłącza gazowego położonych na działce nr 5 wykonanej w dniu 12 sierpnia 1995 r. słup zlokalizowany jest na działce nr 3 . Decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. (znak: [...]) Burmistrz N. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej m.in. na budowie stacji trato [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2001 r. (znak: [...]) zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Zakładowi Energetycznemu [...]S. A. pozwolenia na przebudowę linii SN - l 5 KV, budowę linii kablowej NN i budowę stacji trafo 15/0,4 KV na działce nr 6 . Na projekcie zagospodarowania linia 15 KV obejmująca słup zlokalizowany na działce nr 1 jest zaznaczona jako istniejąca. W trakcie realizacji segmentu D i E budynku szkoły przystąpiono do budowy zewnętrznego oświetlenia jego terenu. W 1996 r. został opracowany projekt linii 15 kv biegnącej od istniejącej linii do projektowanej stacji trafo i dalej linią NN w kierunku szkoły. Linia ta miała zasilać oświetlenie zewnętrzne szkoły. Projekt wymieniał jako inwestora Urząd Miasta N. Do projektu została załączona notatka służbowa spisana w dniu 4 marca 1996 r. z udziałem projektanta i kierownika Rejonu Energetycznego B. Ustalono w niej, że stacja trafo usytuowana zostanie w narożniku działki szkolnej. Urząd Miasta w N. miał zlecić opracowanie dokumentacji dla zasilania budynków osiedla [...] . Znalazło się w nim również zalecenie by na odgałęzieniu linii 15 kV w kierunku stacji szkoła i piekarnia wymienić bramkę odłącznikową na słup odporowy z odłącznikiem. W projekcie zagospodarowania stanowiącym część projektu technicznego zasilania kablowego NN zaktualizowanego na dzień 17 października 1998 r. zostało zaprojektowane zdemontowanie drewnianego słupa w ciągu linii i wykonanie połączenia projektowanej stacji trafo słupowej z linią 15 kV słupem, który miał być zlokalizowany na działce nr 1 w N. . W dniu 14 marca 1996 r. M.O. podpisała zgodę na ustawienie słupa linii 15 kV przy granicy działki i podwieszenie przewodów do stacji trafo na działce szkoły. W zezwoleniu na wejście w teren wymieniono działkę nr 3 w N. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wymiana słupa energetycznego i przesunięcie go z

działki nr 3 na działkę nr 1 nastąpiło w ramach przebudowy istniejącej linii 15 kV w relacji [...] . Z kolei wykonanie tych prac wiązało się budową oświetlenia zewnętrznego Szkoły Podstawowej w N. i zasilania budynku szkoły. Demontaż słupa drewnianego został ujęty w projekcie zagospodarowania dołączonym do projektu zasilania kablowego NN. Projekt został sporządzony w 1996 r. przez elektryka posiadającego uprawnienia budowlane. Do projektu dołączono uzgodnienia z Zakładem Energetycznym T. i uzgodnienie Zespołu Dokumentacji Projektowe Urzędu Wojewódzkiego w T. W okresie późniejszym projekt ten został zaktualizowany. Projekt ten jednak nie został zatwierdzony przez organ architektoniczne - budowlany. Na dokumentacji nie ma pieczątki stwierdzającej, że projekt stanowi załącznik do decyzji. Starostwo Powiatowe, które przejęło sprawy udzielania pozwoleń na budowę po zlikwidowanym Urzędzie Rejonowym nie wydawało pozwolenia na budowę w tym zakresie. W planie realizacyjnym zagospodarowania szkoły został określony teren inwestycji. Teren ten nie obejmuje działki nr 1 na której zlokalizowany jest słup energetyczny. Nie można więc uznać, że wymiana słupa energetycznego w ciągu istniejącej linii nastąpiła w ramach budowy Szkoły Podstawowej w N. i w oparciu o wydane w 1992 r. pozwolenie na budowę. Jak wynika z inwentaryzacji powykonawczej budynku szkoły podstawowej sporny słup był zlokalizowany na działce nr 1 już w roku 1997 r. Wykonana przez geodetę inwentaryzacja obejmuje ten słup a mapa została potwierdzona za zgodność z oryginałem na dzień 3 grudnia 1997 r. Na inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego na działce nr 5 wykonanej 12 sierpnia 1995 r. słup znajduje się nadal na działce nr 3 . Należy zatem przyjąć, że w związku z koniecznością wykonania zasilania Szkoły Podstawowej, przygotowano projekt przebudowy linii 15 kV w relacji [...] odgałęzienie do stacji Piekarnia. Według tego projektu należało wykonać nowy słup energetyczny tuż przy drodze, od którego prowadziły przewody do słupowej stacji trafo. Dlatego wystąpiono do M.O. o zezwolenie na wejście w teren i ustawienie słupa 15 kV przy granicy działki oraz podwieszenie przewodów do stacji trafo na działce szkoły. Nie zwrócono jednak uwagi na to, że M.O. udzieliła zgody jako właścicielka działki nr 3 , podczas gdy słup został wstawiony na działce nr 1 przy granicy drogi. W dniu 12 marca 2001 r. Starosta B. wydał pozwolenie na budowę stacji na działce nr 6 w N. , jak również przebudowę linii 15 kV, budowę NN ale nie

na odcinku, który jest przedmiotem niniejszego postępowania. Linia, w ramach, której dokonano wymiany słupa energetycznego, została w projekcie zagospodarowania zaznaczona jako istniejąca. Na podstawie tej decyzji powstała kontenerowa stacja trafo (uprzednio słupowa). Stacja transformatorowa wykonana została zatem w oparciu o projekt budowlany sporządzony przez uprawnionego projektanta i zatwierdzony przez Starostę B. Nie ma podstaw by kwestionować zgodność z przepisami techniczno - budowlanymi tej budowli. Stacja zlokalizowana jest na działce nr 6 , od działki nr 1 stanowiącej własność S.O. dzieli ją droga. Odnośnie natomiast postawienia słupa energetycznego na działce nr 1 w ciągu istniejącej linii należy przyjąć, że jej przebudowa nastąpiła, co prawda po istniejącej trasie, ale bez pozwolenia na roboty budowlane. Zgodnie z art. 29 pkt 2 oraz pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 24 grudnia 1997 r. pozwolenia na budowę nie wymagał remont sieci telekomunikacyjnych oraz napowietrznych sieci elektroenergetycznych średniego i niskiego napięcia, prowadzonych po dotychczasowych trasach. Od dnia 24 grudnia 1997 r. wykreślono z punktu 6 rodzaj sieci - średniego i niskiego napięcia. W obecnym stanie prawnym pozwolenia na budowę nie wymaga przebudowa sieci elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Stosownie natomiast do art. 30 ust. 1 wspomnianej ustawy wykonywanie takich robót budowlanych wymagało zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należało określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót. W zależności od potrzeb, do zgłoszenia trzeba było dołączyć odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia wymagane przepisami odrębnymi. Przesunięcie słupa w ciągu istniejącej linii nastąpiło bez uzyskania pozwolenia budowę i bez dokonywania zgłoszenia tych robót. Jednakże wykonane one zostały w oparciu o projekt budowlany, który sporządził projektant posiadający stosowne uprawnienia budowlane. Art. 51 Prawa budowlanego reguluje sytuacje, gdy wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę roboty budowlane zostały już zakończone. Stosownie do art. 51 ust. 1 przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Zgodnie z tą regulacją organ nadzoru budowlanego stosuje punkt 1 lub 2 art. 51 ust. 1, który stanowi, że właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu

poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Zastosowanie punktu 1 jest możliwe w przypadku, gdy nie da się doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, o których mowa w punkcie 2. Tylko w takim wypadku organ może nakazać rozbiórkę słupa energetycznego. Organ nadzoru budowlanego może więc nakazać rozbiórkę części sieci przebudowanej bez pozwolenia na budowę jedynie wtedy, gdy te roboty budowlane zostały wykonane nieprawidłowo, niezgodnie z warunkami technicznymi, w sytuacji gdy nie jest możliwe prawidłowe użytkowanie takiego obiektu. Podstawą do nakazania rozbiórki nie może być jedynie fakt ewentualnego naruszenia prawa własności przy budowie słupa. Należy też mieć na uwadze, iż zgodność z prawem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego odnosi się do przepisów prawa administracyjnego, w tym przypadku prawa budowlanego (w szerokim znaczeniu, obejmującym również przepisy techniczno-budowlane), a nie z przepisami prawa cywilnego. Organ administracji nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania sporów sąsiedzkich wynikających z prawa własności. Do rozstrzygania tego typu sporów właściwy jest sąd powszechny. Nie można bowiem przyjmować, że sprawy naruszenia prawa własności należą do kompetencji sądów powszechnych, poza przypadkami gdy naruszenie własności wiązało się z prowadzeniem robót budowlanych i w tym zakresie ocenę naruszenia przepisów prawa cywilnego powierzać organom administracji. Wnioskodawca domagał się również alternatywnie przyznania odszkodowania. Jest to jednak sprawa cywilna zastrzeżona do orzekania przez sądy powszechne. Organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony by rozstrzygać w tym zakresie.

Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji wniesionego przez S.O., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał [...] Spółka Akcyjna rozbiórkę części sieci elektroenergetycznej 15 kV tj. słupa energetycznego zlokalizowanego na działce nr 1 w N. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 2 w związku art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst z 2000 r. Dz.U. Nr 98 póz 1071 z późn. zm.) oraz

art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 80 ust 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst z 2006 r. Dz.U. Nr 156 poz.1118 zpóźn. zm.)

W uzasadnieniu organ drugiej instancji podał, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy wskazuje w sposób jednoznaczny, iż usytuowanie przedmiotowego słupa stanowiącego część istniejącej linii napowietrznej 15 kV w relacji [...], odgałęzienie do stacji Piekarnia, związane było z wykonaniem przyłącza elektroenergetycznego do budynku Szkoły Podstawowej w N. Świadczy o tym złożone do protokołu oględzin z dnia 25 czerwca 2008 r. oświadczenie K.J. reprezentującego Zakład Energetyczny w T. (pozycja nr [...] akt PINB) potwierdzone przez [...] Rejon Dystrybucji B. w skierowanym do PINB, piśmie z dnia 12 lutego 2009 r. znak: [...] (pozycja nr [...], jak również załączony do akt sprawy projekt techniczny zasilania kablowego NN Szkoły Podstawowej N. sporządzony na zlecenie Urzędu Miasta N. przez uprawnionego projektanta, w tym zwłaszcza treść wchodzących w jego skład: uzgodnienia Zakładu Energetycznego T. dla tego zamierzenia inwestycyjnego, planu realizacyjnego zagospodarowania oraz notatki służbowej sporządzonej w dniu 4 marca 1996 r. przez projektantów (pozycja nr [...]). Inwestorem robót, zgodnie z informacją udzieloną przez [...] S.A. Rejon Dystrybucji B. , był Zakład Energetyczny [...]S.A. poprzednik prawny [...] S.A. ([...]). Na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów: inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego i przyłącza gazowego położonych na dz. 5 oraz inwentaryzacji powykonawczej budynku Szkoły Podstawowej w N. wykonanych na kopiach mapy zasadniczej przyjąć należy, iż przedmiotowy słup został usytuowany na działce nr 1 w N. między 12 sierpnia 1995 r. (data wykonania pierwszej z inwentaryzacji) a 3 grudnia 1997 r. (data uwierzytelnienia kopii drugiej z w/w inwentaryzacji). Porównanie stanu faktycznego (zakres robót), jaki organ I instancji ustalił na podstawie oględzin w terenie oraz ustnych i pisemnych oświadczeń stron z treścią projektu technicznego zasilania kablowego NN Szkoły Podstawowej w N. wskazuje, iż przedmiotowe roboty wykonane zostały w oparciu o wskazane wyżej opracowanie zakładające m.in. rozbiórkę istniejącego na działce nr 3 w N. drewnianego słupa usytuowanego w istniejącej linii napowietrznej relacji [...],

odgałęzienie do stacji Piekarnia i budowę linii napowietrznej 15 kV jako odgałęzienie od tej linii w kierunku stacji szkoła poprzez słup odporowy z odłącznikiem. Roboty te zakwalifikować należy jako przebudowę istniejącej sieci elektroenergetycznej. Materiał dowodowy wskazuje, że inwestor wykonał roboty budowlane bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, do czego był zobowiązany w myśl przepisu art. 28 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 grudnia 1997 r. W archiwum Starostwa Powiatowego w B. nie odnaleziono bowiem dokumentacji dotyczącej tych robót. Również następca prawny inwestora tj. [...] SA nie przedłożył dokumentu świadczącego o legalności przedmiotowych robót. Samowolne wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie obiektu budowlanego, jakim jest sieć elektroenergetyczna wypełnia hipotezę przepisu art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że: "W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego. Zasadniczym celem tego postępowania jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego czy prowadzone lub już wykonane, w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 ustawy, roboty budowlane spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zgodne z zasadami wiedzy technicznej a w sytuacji stwierdzenia uchybień w tym zakresie zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do doprowadzenia robót do stanu zgodnego z tymi wymogami. W sytuacji stwierdzenia, iż roboty budowlane zostały wykonane w warunkach określonych w cytowanym wyżej art. 50 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego uprawniony jest wydać decyzję, którą w zależności od podjętych ustaleń nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania albo w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Wyżej cytowany przepis przewiduje zatem trzy wykluczające się warianty prowadzenia postępowania naprawczego. W postępowaniach

prowadzonych na wniosek organ związany jest żądaniem wnioskodawcy i treść tego żądania determinuje przyjęty przez organ tryb postępowania. W przedmiotowej sprawie organ związany wnioskiem S.O. o rozbiórkę przedmiotowego słupa winien zatem zbadać, czy zaistniała przesłanka do zastosowania cytowanego wyżej przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego tj. czy doszło do nie dającego się usunąć naruszenia prawa. Wydanie opartego na podstawie tego przepisu nakazu rozbiórki winno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, w ramach którego organ nadzoru budowlanego zgromadzi dowody pozwalające jednoznacznie przyjąć, czy wykonane roboty naruszają przepisy prawa, przy czym celem postępowania naprawczego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, które nie może być rozumiane jako doprowadzenie do stanu zgodności z prawem tylko w jakimś ograniczonym zakresie. Pojęcie stanu zgodnego z prawem jest bowiem jedno i musi być, zgodnie z konstytucyjną zasadą równości, jednakowe dla wszystkich podmiotów. W konsekwencji, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do zalegalizowania robót budowlanych, które przy konieczności spełnienia warunków wymaganych od inwestora pragnącego wykonać planowaną inwestycję budowlaną legalnie nie mogłyby być w ogóle rozpoczęte, a tym samym do stawiania w uprzywilejowanej pozycji inwestora, który przeprowadził roboty budowlane samowolnie, nie posiadając prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgromadzony przed organem l instancji materiał dowodowy wskazuje w sposób jednoznaczny, iż inwestor w związku z zamiarem wzniesienia przedmiotowego słupa uzyskał od właścicielki działki ewidencyjnej nr 3 w N. zgodę na ustawienie słupa linii 15 kV przy granicy działki i podwieszenie przewodów do stacji trafo na działce szkoły oraz że słup ten został wzniesiony nie na tej działce lecz na działce sąsiedniej nr 1 , aktualnie stanowiącej własność S.O. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości doprowadzenia robót budowlanych polegających na usytuowaniu przedmiotowego słupa do stanu zgodnego z prawem, bowiem następca prawny nie legitymuje się prawem do dysponowania na cele budowlane działką ewidencyjną nr 1 w N. , na której zlokalizowany jest wchodzący w skład tego przedsiębiorstwa słup energetyczny. Posiadanie zaś takiego uprawnienia, w myśl przepisu art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego stanowiło zarówno w dacie wzniesienia przedmiotowego słupa, jak i obecnie warunek niezbędny do uzyskania przez inwestora pozwolenia na

budowę, jakie było wymagane na wykonanie przedmiotowych robót. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż nie jest rzeczą organu nadzoru budowlanego badanie autentyczności dokumentów wydawanych przez inne organy. Zgodnie z treścią notatki służbowej sporządzonej przez organ l instancji w dniu 24 sierpnia 2009 r. w aktach Urzędu Miasta B. znajduje się uwierzytelniona kserokopia inwentaryzacji powykonawczej budynku szkoły w N. Kopię tego dokumentu załączono do akt i brak jest podstaw do kwestionowania jej wartości dowodowej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł [...] S.A. siedzibą w K. Skarżący zarzucił naruszenie art. 28 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 pkt 1, 3 i 9 Prawa budowlanego. Nadto wskazał, iż zaskarżona decyzja w rażący sposób narusza interes osób trzecich oraz interes prawny i faktyczny skarżącego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w celu przyłączenia do sieci energetycznej szkoły podstawowej w N. poprzednik prawny skarżącego, w oparciu o wykonany i zatwierdzony w lutym 1996 r. projekt techniczny przyłącza szkoły do sieci energetycznej, dokonał modernizacji linii energetycznej, poprzez przesunięcie słupa energetycznego przedmiotowej linii, po dotychczasowym torze tej linii, z działki 3 na działkę 1 . Skarżący zarzucił, że decyzja skierowana została do podmiotu, który nie istnieje albowiem w chwili wydania decyzji nazwa skarżącego to [...] SA w K. , a w zaskarżonej decyzji podmiotem zobowiązanym do wykonania czynności jest "[...] S.A.". Powyższa wada, zdaniem skarżącego czyni decyzję nieważną. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 pkt 1, 3,9 Prawa budowlanego skarżący wskazał, że przedmiotowy słup nie jest obiektem budowlanym, bowiem wraz z przewodami energetycznymi stanowi element składowy linii elektroenergetycznej. W konsekwencji nakaz rozbiórki słupa jest nieprecyzyjny, a to z uwagi na okoliczność, że brak jest wskazania w zaskarżonej decyzji, czy rozbiórka ma objąć również przewody zawieszone na przedmiotowym słupie, czy tez przewody te mogą swobodnie zwisać nad działką nr 1 . Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 24 grudnia 1997 r. nie było wymagane uzyskanie pozwolenie na budowę dla remontu napowietrznych sieci elektroenergetycznych średniego i niskiego napięcia prowadzonych po dotychczasowych trasach. Wymagane było jednak zgłoszenie takich robót właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego). Skoro w przedmiotowej sprawie

inwestorem był Urząd Miasta N. , to należy przyjąć, że zgłoszenie takie miało miejsce. Dodatkowo [...] SA w K. zarzucił, iż organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił uzasadnionego interesu osób trzecich. Osobami tymi są odbiorcy energii elektrycznej w N. , którzy w skutek wykonania decyzji pozbawieni zostaną dostaw energii elektrycznej. Nadto skarżący wskazał, że organ odwoławczy nie ustalił, czy M.O. , która wyraziła zgodę na posadowienie słupa na działce nr 3 , była w czasie dokonywania prac w 1999 r. także właścicielem działki nr 1 . Zdaniem skarżącego okoliczność powyższa ma dla niniejszej sprawy istotne znaczenie albowiem w postępowaniu należało wykluczyć lub potwierdzić możliwość wystąpienia oczywistej omyłki pisarskiej przy wskazaniu numeru działki gruntowej na której słup winien być posadowiony.

W odpowiedzi na skargę WINB w K. wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów wskazał, że wbrew zapatrywaniom skarżącego przedmiot rozbiórki został określony w sposób precyzyjny. Dotyczy on słupa energetycznego, który nie jest obiektem budowlanym, ale do którego odnosi się art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił ponadto, że prawidłowy jest adresat zaskarżonej decyzji albowiem z odpisu wyciągu Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż nastąpiła jedynie zmiana nazwy podmiotu [...] SA na [...] S.A. Organ drugiej instancji podtrzymał także swoje stanowisko co do tego, że wykonane przez skarżącego prace kwalifikować należy jako przebudowę istniejącej linii energetycznej a nie jako jej remont.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności krytycznego odniesienia się wymaga twierdzenie skarżących, że stanowiące przedmiot oceny w niniejszej sprawie prace miały charakter remontu napowietrznych linii energetycznych średniego i niskiego napięcia prowadzonego po ich dotychczasowych trasach. Ocenę tę wyraził też organ pierwszej instancji. Podkreślić trzeba, że okoliczność ta ma istotne znaczenie albowiem ustalenie charakteru i zakresu prowadzonych robót decyduje o tym, jakie kryteria należy stosować przy ocenie, czy były one zgodne z obowiązującymi w dniu ich wykonywania przepisami prawa, czy też przepisy te naruszały. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie pozwala na przyjęcie, że

będące przedmiotem oceny roboty prowadzone były w ramach istniejącej linii energetycznej i po jej dotychczasowej trasie. Przedmiotem kwestionowanych prac było wszak wykonanie odgałęzienia od istniejącej linii napowietrznej relacji [...] . Zakres robót zakładał wykonanie nowego odcinka przewodów, stycznego do linii istniejącej a kończącego swój bieg w narożniku działki sąsiedniej, na której posadowiony był budynek szkoły podstawowej. Taki charakter i zakres prowadzonych prac wynika z analizy materiału dowodowego sprawy, a w szczególności z wykonanych na potrzeby postępowań dotyczących sąsiednich nieruchomości materiałów graficznych i map. Wynika z nich, że nowo wybudowana linia posiadała jeden tylko punkt wspólny z istniejącą a mianowicie wspomnianą już wcześniej siecią energetyczną relacji [...]. Wykluczało to kwalifikację prowadzonych robót jako wykonywanych po dotychczasowej trasie istniejącej linii w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 grudnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., Nr 111, Poz. 726).

Nie sposób też uznać, by zakwestionowane prace miały charakter remontu. Nakierowane one były na budowę nowego odcinka instalacji, a nie zmierzały do renowacji, odtworzenia czy też zachowania dotychczasowej infrastruktury. W świetle powyższego na aprobatę zasługują ustalenia poczynione przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji. Prawidłowo też - wbrew zapatrywaniom skarżącego - organ odwoławczy dokonał subsumcji powyższych ustaleń pod odpowiednie przepisy prawa. Stwierdzenie, że prowadzone prace miały za swój przedmiot budowę nowego odcinka linii energetycznej stanowiącego odgałęzienie od infrastruktury istniejącej nakazywało bowiem traktować je jako przebudowę istniejącej sieci elektroenergetycznej. Zastosowanie znajdował więc przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy - Prawo budowlane w brzemieniu obowiązującym w dniu prowadzenia spornych robót (Dz. U. z 1997 r., Nr 111, Póz. 726). Organy obu instancji zgodnie ustaliły, że prace przy budowie spornego odcinka linii napowietrznej prowadzone były bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ocenę organów w powyższym zakresie należy aprobować albowiem została ona szczegółowo uzasadniona a ponadto znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Dokumentacji postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na prowadzenie omawianych prac brak jest w archiwum właściwego miejscowo organu. Stosownymi dokumentami nie dysponuje też następca prawny inwestora. Ustalenie, że przeprowadzone prace wymagały uzyskania pozwolenia

oraz że inwestor pozwoleniem takim nie dysponował aktualizowało konieczność rozważenia konsekwencji prawnych zaistniałej sytuacji z punktu widzenia przepisów art. 48 i następnych prawa budowlanego.

Ocena prawidłowości wydanej w warunkach, o których mowa wyżej decyzji o nakazie rozbiórki wymaga ustalenia, czy w sprawie istniały przesłanki do stosowania procedury naprawczej, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, mającej na celu legalizację samowolnie wykonanych prac. Wbrew twierdzeniom skargi zasadnie organ II instancji przyjął, że w rozpoznawanej sprawie brak było możliwości wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, Póz. 1623). Obowiązujący w dniu prowadzenia spornych robót a także w dniu orzekania przez organy obu instancji w niniejszej sprawie art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego przewidywał wymóg dysponowana przez inwestora nieruchomością na cele budowlane (dla prowadzonych rozważań nie ma istotnego znaczenia zmiana dokonana ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, póz. 718), jako że odnosiła się ona jedynie do sposobu dowodzenia omawianej okoliczności). Był to warunek konieczny do uzyskania pozwolenia na budowę. W rozpatrywanej sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że inwestor nie posiadał zgody właściciela działki nr 3 na prowadzenie na niej prac związanych z budową linii energetycznej. Nie posiadał też żadnego innego tytułu prawnego do tej nieruchomości, który uprawniałby do dysponowania nią na cele budowlane. Tytułu takiego nie posiada także obecnie następca prawny inwestora. Roboty budowlane polegające na przebudowie linii energetycznej prowadzone zatem były z naruszeniem wymogu legitymowania się przez inwestora uprawnieniem do korzystania z nieruchomości na cele budowlane. Powyższe prowadzi do wniosku, że sporne prace wykonane były z naruszeniem przepisu art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zaś usunięcie zaistniałej niezgodności i doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe. W tej sytuacji niewłaściwe byłoby inicjowanie procedury naprawczej uregulowanej w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a zatem zasadnie w zaskarżonej decyzji nakazano inwestorowi rozbiórkę spornego słupa (art. 51 ust. 1

pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Jako że powyższe rozważania prawne dotyczą kwestii, która wywoływała kontrowersje w orzecznictwie sądów administracyjnych odnotować należy prezentowane wcześniej zapatrywanie, wedle którego ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale jedynie w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego i w konsekwencji może dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych przez inwestora z naruszeniem prawa własności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2003 r., sygn. akt IV SA 523/01, ONSA 2004, Nr 2, póz. 54, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt IV SA 5200/03, Lex nr 189015). Stanowisko to zostało zakwestionowane w późniejszych judykatach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 603/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1160/06), czy wyrok z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt: II OSK 967/08. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela poglądy i stanowisko zajęte w cytowanych ostatnio orzeczeniach. Inwestor, który ze względu na brak prawa do terenu na cele budowlane nie mógłby rozpocząć budowy, nie może mieć korzystniejszej sytuacji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego.

Nie były też zasadne te spośród twierdzeń skarżącego, które zaskarżonej decyzji zarzucały wady o charakterze formalnym. Nietrafny jest w szczególności zarzut, zmierzający do wykazania, że decyzja organu drugiej instancji została skierowana do nieistniejącego podmiotu. Orzeczenie mogłoby być uznane za obarczone tą kwalifikowaną wadą tylko w przypadku stwierdzenia, że jego adresat nie istnieje i w chwili jego wydawania nie istniał jako podmiot praw i obowiązków. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie albowiem adresatem decyzji jest istniejąca osoba prawna. Co więcej, pomiędzy podmiotem wskazanym w decyzji jako jej adresat a stroną postępowania zainicjowanego wnioskiem S.T. z dnia 22 kwietnia 2008 r. zachodzi tożsamość. Nie zmienia tego faktu to, że pomiędzy datą wszczęcia postępowania administracyjnego a chwilą orzekania przez organ drugiej instancji firma występującej w sprawie osoby prawnej uległa zmianie. Odnotować należy, że jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, zmiana firmy miała w przypadku [...] S.A. miejsce dwukrotnie. Firma to zgodnie z

przepisami kodeksu cywilnego nazwa pod którą działa przedsiębiorca (art. 431 - art. 4310 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r., Dz.U. z 1964, Nr 16, Póz. 93 z późn. zm.). Błędne jej oznaczenie w decyzji nie może - wbrew twierdzeniom skarżącego -skutkować uznaniem decyzji za obarczoną wadą powodującą konieczność jej uchylenia bądź stwierdzenia jej nieważności. Nie mógł być też skuteczny zarzut nieprecyzyjnego sposobu sformułowania objętego decyzją nakazu rozbiórki. W decyzji tej wyraźnie wskazany i określony został przedmiot wydanego nakazu. Sentencja kwestionowanej decyzji odpowiada wymogom przewidzianym w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst, jednolity z 2000 r., Nr 98, Póz. 1071) i w pełni umożliwia jej wykonanie, także w postępowaniu egzekucyjnym. W realiach rozpoznawanej sprawy nie znajduje też uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że M.O. wyraziła zgodę na posadowienie instalacji energetycznej na działce 1 , zaś organy orzekające omyłkowo uznały, że jej zgoda odnosiła się wyłącznie do działki oznaczonej numerem 3 . M.O. nie była właścicielką działki nr 1 . Nie mogła zatem wyrazić prawnie doniosłej zgody na wybudowanie słupa na tej nieruchomości. Analiza dołączonych do akt postępowania administracyjnego wyciągów z rejestru gruntów nie potwierdza tezy o tym, że M.O. była właścicielką działki nr 1 , wyklucza także sugerowaną w skardze omyłkę czy też błąd literowy w sporządzonym przez nią oświadczeniu o wyrażeniu zgody na budowę słupa na należącej do niej działce o nr 3 . Wobec wykazania bezzasadności podniesionych w skardze zarzutów, a także niestwierdzenia w toku dokonywanej w granicach wyznaczonych przez art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) kontroli zapadłych w sprawie decyzji wad powodujących konieczność ich uchylenia czy stwierdzenia nieważności, skargę należało oddalić w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).