Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Spółki A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu [...] r. do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło zgłoszenie Spółki A. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu siatki z nadrukiem reklamowym na nieruchomości przy [...] . Przekazane według właściwości zgłoszenie wpłynęło do właściwego organu tj. Prezydenta Miasta w dniu [...]

Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze. zm.) nałożył na Spółkę A. obowiązek uzupełnienia wniosku w terminie do dnia [...] r. poprzez

1) uzupełnienie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o wpisanie:

- organu wydającego dokument stwierdzający tożsamość, numerów działek, obrębu i jednostki ewidencyjnej, tytułu z którego wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

2) dostarczenie dokumentów potwierdzających stan aktualnie prowadzonych robót budowlanych w związku z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego miasta Centrum Brama Portowa Uchwała Nr XXXI/773/09.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wniósł sprzeciw do zamiaru wykonania przez Spólkę A. robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, polegających na montażu siatki z nadrukiem reklamowym na nieruchomości przy al. [...] .

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyznaczonym terminie ani do dnia wydania decyzji, inwestor nie wywiązał się z nałożonego na niego postanowieniem z dnia [...] r. obowiązku.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka A. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Organowi I instancji zarzucono wydanie decyzji z naruszeniem:

-art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, poprzez wydanie sprzeciwu po upływie 30- dniowego terminu do jego wniesienia, tj. w czasie kiedy organ utracił kompetencje do działania w sprawie,

-art. 8, art. 40 § 2, art. 77, art. 107 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, doręczenie korespondencji inwestorowi z pominięciem jego pełnomocnika, nienależyte uzasadnienie decyzji, zobowiązanie inwestora do przedłożenia dokumentów uzupełniających zgłoszenie w terminie, który upłynął przed dniem doręczenia przedmiotowego postanowienia i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie normy prawa materialnego.

Odwołujący podał, że pismem z dnia [...] r. pełnomocnik inwestora S. P. poinformował organ o zmianie adresu do korespondencji. Natomiast postanowienie organu nakładające obowiązek uzupełnienia braków zgłoszenia do dnia [...] r. wpłynęło w dniu [...] r. bezpośrednio do inwestora z pominięciem zgłoszonej zmiany adresu pełnomocnika. Zaskarżona decyzja również została doręczona bezpośrednio inwestorowi, a więc nieprawidłowo. Spółka podała, że doręczenie to ma charakter tylko informacyjny, gdyż skutki prawne doręczenia decyzji biegną od daty skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. Odwołujący podniósł, że nawet przy skutecznym doręczeniu postanowienia nie byłby w stanie go uzupełnić, gdyż postanowienie bezpośrednio do inwestora wpłynęło dnia [...] r. zaś w jego treści wskazano, że braki winny być uzupełnione do dnia [...] r. Spółka powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdziła, że 30-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, będzie zachowany jeżeli przed jego upływem sprzeciw ten w formie decyzji administracyjnej zostanie doręczony inwestorowi. Natomiast w przedmiotowej sprawie, organ administracji wydał decyzję o sprzeciwie, mimo iż utracił kompetencję do działania w sprawie tj. po upływie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia.

Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Spółki, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zamierzone przez inwestora roboty budowlane polegające na montażu siatki z nadrukiem reklamowym zakotwiczonej do ściany budynku, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, podlegają zgłoszeniu właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Zdaniem organu II instancji, zarzut strony dotyczący naruszenia art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest bezpodstawny.

Przepis art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego stanowi, że do zgłoszonych robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu w formie decyzji administracyjnej. Brak reakcji organu w wyżej wymienionym terminie oznacza zgodę na rozpoczęcie i prowadzenie robót objętych zgłoszeniem. Bieg terminu do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego zostaje przerwany w przypadku wezwania inwestora do uzupełnienia zgłoszenia robót budowlanych.

Wojewoda przytaczając wyroki sądów administracyjnych wskazał, że organ zachowuje ustawowy termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu, także w sytuacji, gdy postanowienie w przedmiocie uzupełnienia zostanie nadane w polskiej placówce pocztowej, przed upływem terminu ustawowego. (wyrok WSA w Warszawie z 22.01.2008 r., sygn.akt VII SA/Wa 1953/07).

Dla zachowania terminu z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego konieczne jest wydanie i wysłanie przed wpływem tego terminu albo sprzeciwu albo postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia (wyrok NSA z dnia 20.01.2011 r., sygn.akt II OSK 105/10).

Wniosek inwestora wpłynął do organu właściwego w dniu [...] r. Postanowienie o uzupełnieniu zgłoszenia z dnia [...] r. zostało wysłane do inwestora w dniu [...] r. Inwestor odebrał postanowienie w dniu [...] r. Decyzja sprzeciwu wobec zamiaru wykonania zgłoszonych robót została wysłana w dniu [...] r. Zatem organ I instancji zachował 30 -dniowy termin na wniesienie sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu, inwestor od momentu odebrania postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia ([...]r.) do dnia wydania decyzji sprzeciwu ([...]r.) mógł dokonać uzupełnienia zgłoszenia, bądź zasygnalizować organowi I instancji, że dokona stosownego uzupełnienia w uzgodnionym terminie.

Wojewoda stwierdził, że w aktach sprawy organu I i II instancji brak jest pisma z dnia [...] r. na które powołuje się skarżący, a które zawiadamia organ o zmianie adresu do doręczeń pełnomocnika strony. Decyzja sprzeciwu jak i postanowienie zostały doręczone skutecznie na adres pełnomocnika wskazany w piśmie z dnia [...]r. a nie jak twierdzi strona, bezpośrednio inwestorowi. Ponadto, postanowienie o obowiązku uzupełnienia zgłoszenia nadano w dniu [...]r., a rzekome pismo o zmianie adresu do doręczeń nadano w dniu [...]r.

W końcowej części uzasadnienia Wojewoda podkreślił, że zgłoszona przez Spółkę inwestycja jest niezgodna zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Centrum Brama Portowa" przyjętego uchwałą Rady Miasta Szczecin Nr XXXI/773/09 z dnia 2 lutego 2009 r.

Odnosząc się do zarzutu strony naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 K.p.a. organ II instancji wskazał, że podstawą wydania decyzji sprzeciwu było nieuzupełnienie przez inwestora zgłoszenia. Zatem wystarczającą przesłanką do wydania sprzeciwu był art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a organ I instancji prawidłowo odstąpił od oceny zgodności inwestycji z ustaleniami planu miejscowego, z uwagi na wezwanie inwestora postanowieniem z dnia [...] r. do odniesienia się do zapisów planu.

Spółka A. działając przez profesjonalnego pełnomocnika, powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W skardze Spółka powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia [...] r., będącym odpowiedzią na odpowiedź organu na skargę, skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie oraz podniosła, "że dopiero z pisma organu z dnia [...] r. (odpowiedź na skargę) dowiedziała się, iż rzekomo tego pisma z dnia [...] r. brak w aktach sprawy. /spółka posiada dowód nadania pisma oraz potwierdzenie odbioru korespondencji przez podinspektora w Urzędzie Miasta)". Spółka załączyła kopię pisma z dnia [...] r. informujące o zmianie adresu pełnomocnika wraz z kopią dowodu nadania tego pisma w urzędzie pocztowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli, stosownie do 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 j.t.). Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Wojewody z dnia [...] r. jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] r. naruszają przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., co powoduje, że decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego.

Stosownie do treści art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) niektóre rodzaje budów i robót budowlanych wymagają zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Inwestor może legalnie rozpocząć realizację zamierzenia budowlanego w sytuacji, gdy właściwy organ w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia, nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu (art. 30 ust. 5 tej ustawy). Nie wniesienie sprzeciwu w tym terminie, uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych objętych zgłoszeniem.

W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji (art. 30 ust. 2 ustawy). W literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych przeważający jest pogląd, że nałożenie na inwestora w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, powoduje przerwanie trzydziestodniowego terminu do zgłoszenia sprzeciwu (por. wyrok NSA z 27 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 956/05). Dlatego też, w przypadku wydania postanowienia nakładającego na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, termin do zgłoszenia sprzeciwu (art. 30 ust. 5) rozpoczyna bieg na nowo, od dnia złożenia tych dokumentów, a w wypadku ich niezłożenia, od końcowego dnia wyznaczonego postanowieniem terminu.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że określony w postanowieniu z dnia [...] r. termin wykonania obowiązku uzupełnienia zgłoszenia do dnia [...] r. wyznacza początek biegu 30 -dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ. Dlatego też, wydanie decyzji o sprzeciwie przez Prezydenta Miasta w dniu [...] r. należy uznać za stanowczo przedwczesne.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że nawet gdyby przyjąć iż doręczenie wskazanego postanowienia pełnomocnikowi strony w dniu [...] r. było skuteczne, to wykonanie nałożonego w nim zobowiązania do dnia [...] r., jak wynika z prostego zestawienia dat, było niemożliwe do wykonania. Termin wykonania obowiązku przez stronę powinien być tak wyznaczony przez organ tak, aby uwzględniał czas na doręczenie postanowienia (biorąc pod uwagę możliwość doręczenia w trybie art. 44 K.p.a.), wykonanie nałożonego obowiązku, zgromadzenie wymaganych dokumentów oraz dostarczenie tego uzupełnienia organowi. W rozpoznawanej sprawie wyznaczony termin był zdecydowanie zbyt krótki i przy wydłużonym czasie doręczenia postanowienia, faktycznie uniemożliwiał stronom wykonanie obowiązku we wskazanym terminie.

Podnoszona przez skarżącą kwestia poinformowania organu pismem z dnia [...] r. o zmianie adresu do doręczeń pełnomocnika, również wymaga wyjaśnienia. Co prawda skarżąca dopiero w piśmie procesowym skierowanym do Sądu, załączyła odpis tego pisma wraz z dowodem jego nadania w placówce pocztowej, lecz to organ już na etapie podnoszenia tego zarzutu w odwołaniu, winien wyjaśnić prawdziwość zgłaszanych twierdzeń. Wyjaśnienia tych okoliczności organ zaniechał, poprzestając na stwierdzeniu, że w aktach administracyjnych brak jest pisma strony z dnia [...] r.

Tym samym, organ dopuścił się także naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. Stosownie bowiem do art. 7 K.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast na zasadzie art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jeśli więc strona powołuje się na ważne dla niej okoliczności, w rozpoznawanej sprawie było to twierdzenie doręczenia pisma organowi informującego o zmianie adresu do doręczeń, organ winien podjąć czynności służące wyjaśnieniu tej kwestii np. wezwać stronę o dowód nadania wskazanego pisma. Zgodnie bowiem z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie dokonały należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 136 K.p.a.

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, wobec tego, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 30 ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz wymienionych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, należało - na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 tej ustawy, a o niewykonalności zaskarżonej decyzji, na podstawie przepisu art. 152 ustawy.