drukuj    zapisz    Powrót do listy

6120 Ewidencja gruntów i budynków, Geodezja i kartografia Lasy, Starosta, Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności, II SA/Gl 473/26 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-07-16, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Gl 473/26 - Wyrok WSA w Gliwicach

Data orzeczenia
2026-07-16 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Krzysztof Nowak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Lasy
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1151 art. 20 ust. 3a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dz.U. 2025 poz 567 art. 20 ust. 2, art. 3
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j.)
Dz.U. 2026 poz 143 art. 146 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2026 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. na czynność Starosty B. z dnia 20 stycznia 2026 r. nr G-GO.6620.15.1786.2025 nr zmiany [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. zasądza od Starosty B. na rzecz strony skarżącej 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Pismem nadanym dnia 13 marca 2026 r. Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność materialno-techniczną: zmianę w ewidencji gruntów i budynków.

Zaskarżony akt zapadł w następującym stanie faktycznym.

W piśmie z dnia 18 grudnia 2025 r. Nadleśnictwo K. wskazało, że 37 działek będących w zarządzie Nadleśnictwa wskazanych w załączniku do pisma Starosty B. z dnia 11 grudnia 2025 r. jest objętych aktualnym Planem Urządzania Lasu.

Zawiadomieniem nr [...] z dnia 2 lutego 2026 r. Starosta B. (dalej: organ), w oparciu o § 35 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 219 z późn. zm.), podał, że w dniu 20 stycznia 2026 r. w ewidencji gruntów i budynków została wprowadzona Zmiana Nr "[...] dotycząca działek nr[...], [...],[...] w zakresie aktualizacji użytków, na podstawie notatki służbowej z dnia 30 grudnia 2025 r.

W skardze na opisaną wyżej czynność organu - Zmianę Nr [...] z dnia 20 stycznia 2026 r., polegającą na wykreśleniu dotychczasowych użytków i klas bonitacyjnych i wpisie dla tej działki, odnośnie całego jej obszaru użytku "Ls", wniesioną z zachowaniem ustawowego terminu, pełnomocnik Skarżącego podniósł zarzuty naruszenia:

1. art. 24 ust. 2a lit. d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 z późn. zm., dalej: p.g.k.) przez jego błędne zastosowanie w związku z uznaniem, iż wykryto błędne informacje, co miało uzasadniać zakwestionowaną zmianę,

2. art. 24 ust 2b pkt 1 p.g.k. przez ich błędne zastosowanie, w związku z uznaniem, że przepisy te uzasadniają dokonanie zmiany w trybie czynności materialno-technicznej,

3. art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.k. poprzez pominięcie i dokonanie zmiany bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania w tej sprawie decyzji administracyjnej,

4. art. 20 ust. 3 p.g.k. poprzez jego niezastosowanie i dokonanie wpisu użytku "Ls" bez uprzedniej klasyfikacji gruntu,

5. pkt 10 zał. nr 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 567), przez ich błędne zastosowanie i dokonanie zakwestionowanej zmiany, pomimo że nie zostały spełnione hipotezy opisane w tych przepisach,

6. art. 4 ust. 1 i art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w związku z art. 20 ust. 3a p.g.k., przez ich błędną interpretację, i uznanie, że na podstawie tych przepisów uzasadnione jest wpisanie w ewidencji użytku "Ls" dla każdego gruntu ujętego w planie urządzenia lasu, nawet gdy nie stanowi lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach,

7. art. 4 ust. 3 ustawy o lasach poprzez jego pominięcie, podczas gdy z treści tego przepisu wprost wynika, że Lasy Państwowe zarządzają innymi nieruchomościami i są zobligowane do ich ewidencjonowania.

Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także przeprowadzenie dowodu z dokumentów przedłożonych do skargi: Zarządzenia Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych nr[...] z dnia 21 listopada 2011 r. i wyciągu z Instrukcji urządzenia lasu wprowadzonego ww. Zarządzeniem oraz pisma Ministra Środowiska z dnia 1 października 2020 r., znak [...] wraz z wyciągiem z zatwierdzonego Planu Urządzenia Lasu Nadleśnictwa K.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik akcentował, że art. 24 ust. 2a pkt 11 lit. d p.g.k. nie stanowi podstawy dokonania zmiany w drodze czynności materialno-technicznej, organ ewidencyjny był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Zaznaczył, że w piśmie z dnia 18 grudnia 2025 r. wyraźnie wskazano, że w Planie Urządzenia Lasu ujęte są wszystkie nieruchomości zarządzane przez Nadleśnictwo, w tym grunty nieleśne, inne użytki gruntowe niebędące lasem i niespełniające definicji lasu z art. 3 ustawy o lasach i wynika to z powszechnie obowiązujących zasad prowadzenia dokumentacji przez Lasy Państwowe w całym kraju. Dodał, że organ nie wskazał na pracę geodezyjną stanowiącą podstawę zmiany. Podkreślił, że ujęcie nieruchomości w planie urządzenia lasu nie może uzasadniać dokonanej zmiany. Plan urządzenia lasu został dokonany zgodnie z zasadami Instrukcji urządzenia lasu wprowadzonej zarządzeniem Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych Nr [...] z dnia 21 listopada 2011 r., a zgodnie z § 2 Instrukcji, przedmiotem każdego planu urządzenia lasu muszą być: 1) zarządzane przez nadleśnictwo lasy w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, 2) grunty przeznaczone do zalesienia, 3) inne grunty i nieruchomości Skarbu Państwa pozostające w zarządzie nadleśnictwa ujęte w części inwentaryzacyjnej planu. Grunty wykazane są w osobnych kartach rejestrowych, gdzie widoczny jest właściwy użytek, wpisany zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym, tj. zgodnie z ewidencją gruntów i budynków. Natomiast sam fakt, iż dana działka gruntu jest ujęta w planie urządzenia lasu nie determinuje rodzaju użytku tego gruntu i nie stanowi faktycznej podstawy do dokonania zmiany w ewidencji gruntów. W Planie Urządzenia Lasu działki objęte zmianą są ujęte jako nieleśne, zgodnie z ich aktualnym stanem faktycznym i docelowym przeznaczeniem. Nie spełniają definicji lasu z art. 3 ustawy o lasach. Zdaniem strony skarżącej dokonana zmiana jest niezasadna i powoduje niezgodność między ewidencją a rejestrem Nadleśnictwa, powoduje komplikacje w identyfikacji działek dla celów podatkowych, wprowadza ograniczenia w dysponowaniu działką na cele rolne, nie może zostać objęta systemem dopłat bezpośrednich w ramach wspólnej polityki rolnej UE, a także znajdą do niej zastosowanie ograniczenia z przepisów o ochronie gruntów leśnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zwrócił uwagę, że obowiązek aktualizowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków, podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalania granic i powierzchni lasów, które nie mogą być dokonywane wbrew planom urządzenia lasów, stanowiącym szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów i przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów. Związanie organów wynikające z planu urządzenia lasu oznacza, że dopóki teren ujęty jest w tym planie, nie jest dopuszczalna zmiana w postępowaniu ewidencyjnym określenia rodzaju użytku gruntowego na inny niż las. Cały obszar gruntu objęty planem urządzenia lasu musi być w ewidencji gruntów i budynków bezwzględnie wykazany jako użytek gruntowy las. Zaznaczył, że przedłożone do skargi Zarządzenie nr [...] z dnia 21 listopada 2011 r. oraz Instrukcja urządzenia lasu nie są przepisami powszechnie obowiązującego prawa, a także odniósł się kolejno do zarzutów skargi. Wyjaśnił, że w ewidencji nie została zarejestrowana informacja błędna, wpisy oparte są o dane źródłowe, natomiast sama zmiana wynika z dokumentacji jaką jest plan urządzenia lasu. W sprawie aktualizacja została dokonana na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w zw. z art. 20 ust. 3a p.g.k. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje zasadniczo w drodze czynności materialno-technicznej, a jedynie w przypadkach niewymienionych w art. 24 ust. 2b pkt 1 p.g.k. w drodze decyzji administracyjnej. Wyjaśnił również, że ustalenie klasy bonitacyjnej gleby (postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów) i ustalenie rodzaju użytku gruntowego, to dwie różne informacje, pozyskiwane na podstawie innych przepisów. Przepis art. 3 ustawy o lasach nie stanowi odniesienia do regulacji ewidencji gruntów i budynków, dopiero przepisy art. 20 ust. 3a p.g.k. i art. 20 ust. 2 ustawy o lasach wyznaczają wzajemne relacje jakie zachodzą pomiędzy pojęciem lasu w ewidencji gruntów i budynków a lasem w ustawie o lasach. Także art. 4 ust. 1 ustawy o lasach nie odnosi się do aktualizacji informacji zawartych w ewidencji. Zarząd Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, zgodnie z ustawą o lasach, dotyczy natomiast wyłącznie gruntów wypełniających definicję pojęcia "las" wskazaną w art. 3 tej ustawy. Zdaniem organu, zaskarżona czynność została dokonana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz wiążące dane wynikające z dokumentów urzędowych, w szczególności planu urządzenia lasu, który nie jest dokumentem obejmującym dowolne nieruchomości pozostające w zarządzie Lasów Państwowych, lecz wyłącznie grunty spełniające kryteria określone w ustawie o lasach. W konsekwencji objęcie danego gruntu planem urządzenia lasu oznacza, że grunt ten został zakwalifikowany w toku specjalistycznych prac planistycznych jako grunt leśny w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, tj. jako przeznaczony do produkcji leśnej albo związany z gospodarką leśną. Natomiast organ prowadzący ewidencję nie posiada kompetencji do dokonywania merytorycznej oceny ustaleń planu urządzenia lasu ani do samodzielnego ustalania, które z gruntów objętych tym planem spełniają definicję lasu. Organ jest związany treścią dokumentów sporządzonych przez właściwe podmioty, w tym planu urządzenia lasu, i nie jest uprawniony do ich weryfikacji ani selektywnego stosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1297) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4).

Przedmiotem skargi jest czynność materialno-techniczna Starosty B. z dnia 20 stycznia 2026 r. polegająca na wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków Zmiany Nr "[...]dotyczącej działek nr[...], [...],[...]w zakresie aktualizacji użytków.

Z załącznika nr 1 do Zawiadomienia o wprowadzonych zmianach wynika, że: wykreślono wpis dotyczący działki nr [...] w odniesieniu do użytku i klasy bonitacyjnej "RV 0,3979 ha, PsIV 0,0591, Ls 4,2632 ha" i dopisano "Ls 4,7202 ha", wykreślono wpis dotyczący działki nr [...] "RV 0,2346 ha, ŁIV 0,0639 ha, Ls 2,6831 ha" i dopisano "Ls 2,9816 ha", wykreślono wpis dotyczący działki nr [...] "ŁVI 1,6629 ha, LsIV 8,8434 ha" i dopisano "LsIV 8,8434, Ls 1,6629".

W rezultacie dokonanej zmiany, część działki nr [...] o powierzchni 0,3979 ha o dotychczasowym oznaczeniu użytku "RV" oraz 0,0591 ha o dotychczasowym oznaczeniu użytku "PsIV", część działki nr [...] o powierzchni 0,2346 ha o dotychczasowym oznaczeniu użytku "RV" oraz 0,0639 ha o dotychczasowym oznaczeniu użytku "ŁIV", część działki nr [...] o powierzchni 1,6629 ha o dotychczasowym oznaczeniu użytku "ŁVI" (R - grunty orne, Ps - pastwiska trwałe, Ł - łąki trwałe, § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a i d rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków; klasy bonitacyjne - Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, Dz. U. z 2012 r., poz. 1246) zostały oznaczone symbolem użytku "Ls (las)".

Opisana czynność, objęta przedmiotem skargi jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wobec tego objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej czynności pod względem zgodności z prawem wykazała, iż została ona podjęta z naruszeniem prawa, uzasadniając stwierdzenie jej bezskuteczności na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. W ramach uwag wstępnych odnotowania również wymaga, że zgodnie z art. 24 ust. 2a p.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Jak stanowi art. 24 ust. 2b p.g.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b (pkt 1) lub w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (pkt 2). Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.k.).

Z przepisu art. 24 ust. 2b p.g.k. wynika zatem, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje albo w drodze czynności materialno-technicznej (w przypadkach enumeratywnie wymienionych w pkt 1 lit. a do lit. h) albo w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Zastosowany tryb aktualizacji w drodze czynności materialno-technicznej znajdował oparcie w obowiązujących przepisach. W rozpoznawanej sprawie organ powołał się bowiem na art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. a i ust. 2b pkt 1 lit. a p.g.k. wskazując, że podstawę dokonania zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr[...], [...], [...], stanowiły przepisy prawa, tj. art. 20 ust. 3a p.g.k., przepisy ustawy o lasach, w szczególności art. 20 ust. 2 tej ustawy, oraz przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 82), w szczególności w zakresie ustalonych tam zasad wyłączania gruntów z produkcji leśnej oraz ich ochrony.

Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Plan urządzenia lasu stanowi podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o lasach). Plan urządzenia lasu powinien zawierać w szczególności: opis lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia, w tym zestawienie powierzchni lasów, gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz lasów ochronnych oraz zestawienie powierzchni lasów z roślinnością leśną (uprawami leśnymi) według gatunków drzew w drzewostanie, klas wieku, klas bonitacji drzewostanów oraz funkcji lasów (art. 18 ust. 4 pkt 1 lit. a i b ustawy o lasach). Z art. 3 ustawy o lasach wynika natomiast, że lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Co zatem kluczowe, związanie organu ewidencyjnego wynikające z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, dotyczy "granic i powierzchni lasu", zatem tylko gruntów sklasyfikowanych jako las w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. Nie zaś każdej działki ewidencyjnej objętej planem urządzenia lasu. Nie każda bowiem działka objęta tym planem jest działką o użytku "Ls". Plan urządzenia lasu może obejmować również grunty, które nie są lasem w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. Plan ten zawiera bowiem nie tylko opis i zestawienie powierzchni lasów, ale także opis i zestawienie powierzchni gruntów przeznaczonych do zalesienia, czyli gruntów nieleśnych, dla których właściwe dokumenty planistyczne przewidują dopiero funkcję leśną (art. 18 ust. 4 pkt 1 lit. a i b i art. 14 ust. 2 i 3 ustawy o lasach). Objęcie działek nieleśnych planem urządzenia lasu, nie zmienia automatycznie ich klasyfikacji w zakresie rodzaju użytku.

Skarżący podnosi, że w Planie Urządzenia Lasu ujęte zostały wszystkie nieruchomości zarządzane przez Nadleśnictwo, w tym grunty nieleśne, inne użytki gruntowe niebędące lasem i niespełniające definicji lasu z art. 3 ustawy o lasach, co wynika z powszechnie obowiązujących zasad prowadzenia dokumentacji przez Lasy Państwowe w całej Polsce. W Planie Urządzenia Lasu, działka nr [...] w zakresie części powierzchni 0,3979 ha ujęta jest jako użytek rolny sklasyfikowany jako "RV" oraz w części 0,0591 ha jako "PsIV", działka nr [...] w zakresie części powierzchni 0,2346 ha ujęta jest jako użytek rolny sklasyfikowany jako "RV" oraz w części 0,0639 ha jako "ŁIV", działka nr [...] w zakresie części powierzchni 1,6629 ha ujęta jest jako użytek rolny sklasyfikowany jako "ŁVI". W tej części grunty objęte zmianą nie spełniają żadnego z kryteriów z art. 3 ustawy o lasach.

W przedłożonym Planie Urządzenia Lasu sporządzonym na lata 2020-2029 dla Nadleśnictwa K. w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. na podstawie stanu lasu w dniu 1 stycznia 2020 r., wskazano: "Zestawienie powierzchni ogólnej Nadleśnictwa", które obejmuje:

I.1 "powierzchnię ogólną Nadleśnictwa" (14.533,19 ha)

I.2. powierzchnię lasów (14.074,30 ha), w tym a) według pełnionych funkcji (lasów stanowiących rezerwaty przyrody, lasów uznanych za ochronne, pozostałych lasów), b) według grup kategorii użytkowania: (gruntów zalesionych, gruntów niezalesionych w tym do odnowienia, gruntów związanych z gospodarką leśną)

I.3 powierzchnię pozostałych gruntów (gruntów nieleśnych, 458,89 ha), w tym przeznaczonych do zalesienia.

Skoro część powierzchni działek objętych zaskarżoną czynnością w Planie Urządzenia Lasu wyraźnie zostały oznaczone jako użytki inne niż "Ls", tj. "RV", "PsIV", "ŁIV", "ŁVI", tym samym brak było podstaw do zmiany oznaczenia użytków gruntowych tych działek przez przypisanie dla całej ich powierzchni użytku "Ls".

Zdaniem Sądu zasadnie Skarżący zarzuca, że zmiana rodzaju użytków gruntowych w odniesieniu do opisanej wyżej powierzchni działek nr[...], [...],[...] z dotychczasowych użytków "RV", "PsIV", "ŁIV", "ŁVI" na użytek "Ls" jest niezgodna z ustaleniami Planu Urządzenia Lasu, w którym działki te w ww. części wykazane są jako grunty nieleśne. Z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach wynika bowiem, że dla ewidencji gruntów i budynków, przy oznaczaniu zasięgu użytku gruntowego pod nazwą "Ls", wiążące są ustalenia planów urządzenia lasów dotyczące ich granic i powierzchni. Sprzeczne z przywołaną regulacją pozostawałoby zatem uwzględnienie w ewidencji gruntów i budynków granic i powierzchni lasu, które z planu urządzenia danego lasu nie wynikają. Przepis art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne i ma odpowiednie umocowanie, wynikające bezpośrednio z art. 20 ust. 3a p.g.k., w myśl którego ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.

Jak wskazuje się w orzecznictwie przepis art. 20 ust. 3a p.g.k. nakazując uwzględnianie w ewidencji gruntów i budynków przepisów o lasach, stwarza dodatkowy reżim prawny dla organu ewidencyjnego. Przepis ten należy uznać za stanowiący wyjątek, a zatem niepodlegający wykładni rozszerzającej. Zawarty w art. 20 ust. 2 ustawy o lasach wymóg, aby w ewidencji gruntów uwzględniać ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, musi być rozumiany literalnie. Obowiązek uwzględniania planów urządzenia lasu dotyczący granic i powierzchni lasów oznacza wyłącznie, że nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie terenów leśnych wbrew planom urządzania lasów. Z przepisów tych bezspornie wynika, że w przypadku, gdy zostały przyjęte plany urządzenia lasu, to organ ewidencyjny związany jest tymi planami, w części dotyczącej granic i powierzchni lasów. Dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o lasach, dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 lutego 2026 r. sygn. akt I OSK 86/25; z dnia 6 września 2024 r. sygn. akt I OSK 881/23; z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 397/21; z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 905/07 i sygn. akt I OSK 845/07).

Wobec tego Starosta nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w planie urządzenia lasu, w tym czy sporne działki stanowią las w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. Skoro sporne części działek w Planie Urządzenia Lasu figurują jako grunty nieleśne to rozszerzenie granic użytku "Ls" o te grunty nie da się pogodzić z Planem Urządzenia Lasu. Innymi słowy, objęcie planem urządzenia lasu gruntów nieleśnych, nie pozwala sklasyfikować ich w ewidencji gruntów i budynków jako użytek "Ls" przez sam fakt ich włączenia do planu.

Nadto z analizy akt postępowania w sprawie nie wynika, aby organ weryfikował treść planu. Z notatki służbowej znajdującej się w aktach sprawy wynika tylko, że skoro działki, o które pytał organ znalazły się w planie to automatycznie powinny być one oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako "Ls". Takie stanowisko w świetle brzmienia ustawy o lasach jest nieuzasadnione.

Z uwagi na powyższe należy uznać, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 i art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w związku z art. 20 ust. 3a p.g.k.

Wyjaśnienia również wymaga, iż w ramach niniejszego postępowania Sąd nie kontroluje: Zarządzenia Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych nr [...] z dnia 21 listopada 2011 r., czy też prawidłowości sporządzenia Planu Urządzenia Lasu, nie ocenia też prawidłowości objęcia gruntów o innych użytkach niż las "Ls" w przedmiotowym Planie Urządzenia Lasu.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 697 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na które składa się: uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 118).

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.



Powered by SoftProdukt