Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia NSA Jolanta Sikorska, , Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego postanowienia.

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. G., orzeczeniem z dnia [...] marca 2011 r. (Nr [...]), postanowił zaliczyć S.G. (dalej: skarżący) do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Orzeczenie zawierało pouczenie o sposobie i terminie do złożenia odwołania i doręczono je skarżącemu w dniu 9 marca 2011 r.

W dniu 20 kwietnia 2011 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W., za pośrednictwem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. G., pismo w którym wniósł "stanowczy sprzeciw" w sprawie wydania niewłaściwego stopnia niepełnosprawności. W końcowej części tego pisma skarżący wyjaśnił, że w dniu 9 marca 2011 r., po otrzymaniu orzeczenia, udał się do lekarza rodzinnego, który wystawił mu skierowanie do szpitala w K. G.. "Od razu" udał się do szpitala, w którym – po przeprowadzeniu oględzin nogi – zdecydowano o tym, że "ma zostać w szpitalu, w którym leżał przez 20 dni". Podkreślił, że "jest poważnie chory" i przedłożył stosowne dokumenty, w tym kartę informacyjną z leczenia szpitalnego z dnia 4 kwietnia 2011 r., z której wynikało, że w okresie od dnia 9 marca 2011 r. do dnia 28 marca 2011 r. przebywał na leczeniu szpitalnym z rozpoznaniem "zapalenie i zakrzepowe zapalenie żył i innych naczyń głębokich kończyny dolnej lewej".

Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim we W., postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. (Nr [...]) wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. G. z dnia [...] marca 2011 r. (Nr [...]). W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżone orzeczenie zawierało pouczenie o sposobie i terminie do złożenia odwołania i doręczono je skarżącemu w dniu 9 marca 2011 r. Termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 23 marca 2011 r., natomiast skarżący złożył odwołanie w dniu 20 kwietnia 2011 r. Uchybienie terminu – jak zaznaczono w uzasadnieniu – spowodowało bezskuteczność odwołania.

W skardze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący podniósł, że "nieterminowe odwołanie się od sprawy" nie było spowodowane jego winą, gdyż w dniu 9 marca 2011 r., po doręczeniu orzeczenia został skierowany do szpitala, w którym przebywał do 28 marca 2011 r., a później "czekał na wypis ze szpitala, aby dołączyć go do pełnej dokumentacji".

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że skarżący złożył odwołanie z uchybieniem terminu 14 dni a ponadto nie wniósł prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Ponadto podniósł, że prośbę o przywrócenie terminu należało złożyć w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny do złożenia odwołania. Jeśli za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu uznać pobyt skarżącego w szpitalu, to mając na uwadze fakt, że opuścił on szpital w dniu 28 marca 2011 r., prośba o przywrócenie terminu powinna była zostać złożona do 11 kwietnia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonego postanowienia jest przepis art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić należy, że przesłankę wydania w trybie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie nie tylko faktu złożenia odwołania po upływie okresu czternastu dni od daty doręczenia stronie decyzji organu administracji, ale również ustalenie braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w piśmie z dnia 20 kwietnia 2011 r. (data wpływu do organu I instancji) skarżący, niezależnie od tego, że nie zgadzał się z wydanym w jego sprawie orzeczeniem o niepełnosprawności powołał się na okoliczności, które wskazywały na to, że z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł w terminie wnieść odwołania. Powołanie się na te okoliczności (pobyt w szpitalu) należało potraktować jako prośbę o przywrócenie terminu, która – co trzeba podkreślić – nie ma charakteru sformalizowanego. Złożenie prośby o przywrócenie terminu nie musi polegać na złożeniu odrębnego pisma i może nastąpić w piśmie będącym odwołaniem od decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, który Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela, że strona może zawrzeć prośbę o przywrócenie terminu w treści dopełnianej czynności (np. zamieścić prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia dowołania w treści odwołania).

Wystąpienie w odwołaniu o przywrócenie terminu do jego wniesienia oznaczało, że organ odwoławczy obowiązany był wydać orzeczenie w przedmiocie prośby o przywrócenie terminu. Wydanie przez organ postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania bez rozpatrzenia prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia naruszało przepisy postępowania, tj. art. 7, 8, 9 i 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Reasumując: wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, o którym mowa w art. 134 k.p.a. odnosi się do sytuacji, gdy strona składa odwołanie po terminie, ale nie domaga się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Wówczas badanie terminowości odwołania następuje przy zastosowaniu trybu określonego w art. 134 k.p.a. Jeżeli natomiast strona, tak jak uczynił to skarżący, wnosi odwołanie po terminie i składa prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to badanie okoliczności związanych z terminowością odwołania, a także związanych z uchybieniem terminu i zasadnością jego przywrócenia następuje wyłącznie w ramach trybu określonego w art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czyni wówczas zbędnym celowość i konieczność wydawania postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a. Odmowa przywrócenia terminu załatwia nie tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu, ale jednocześnie potwierdza, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu, czyli rozstrzyga również o tym co jest przedmiotem postanowienia z art. 134 k.p.a. Na wyłączenie możliwości wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu z art. 134 k.p.a. w sytuacji gdy wcześniejszym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazał Naczelny Sąd Administracyjny przykładowo w wyroku z 24 września 2008 r. sygn. akt I OSK 1490/07 a także liczne orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych np. wyrok WSA W-a z 2 marca 2010 r., IV SA/Wa 1781/09 czy wyrok WSA Gdańsk z 9 września 2009 r. II SA/Gd 150/08.

Na zakończenie podkreślić trzeba, że powołanie się w rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na skargę na to, że prośba o przywrócenie terminu została wniesiona po terminie, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. nie spełniało wymogu uprzedniego rozpoznanie prośby o przywrócenie terminu. O tym kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu i czy prośba o przywrócenie terminu została wniesiona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania tej przyczyny uchybienia terminu organ odwoławczy winien orzec w postanowieniu rozpoznającym prośbę o przywrócenie terminu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji orzeczenia.