Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Michalski Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (sprawozdawca) Sędzia WSA Robert Talaga Protokolant: starszy sekretarz sądowy Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2026 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 14 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] decyzją z dnia 4 października 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ust.1 i 2 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: K.p.a.), umorzył z urzędu w części postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w P., z wyłączeniem nieprawidłowości opisanych w punkcie 13 uzasadnienia decyzji, dotyczących stanu technicznego loggii (balustrady, tynki, izolacja), w stosunku do których prowadzone będzie dalsze postępowanie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że 20 lipca 2020 r. P. C. wystąpiła o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P., w szczególności lokalu nr [...], z uwagi na ujawnione zawilgocenie i zagrzybienie. Do wniosku dołączono ekspertyzę techniczną sporządzoną przez mgr inż. M. B.. W toku oględzin potwierdzono występowanie licznych ognisk pleśni w pomieszczeniach przylegających do północno-zachodniej ściany zewnętrznej budynku. Ustalono, że zarządcą nieruchomości jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]".

Organ przeanalizował protokoły okresowych kontroli budynku oraz protokół kominiarski z 9 grudnia 2019 r., z którego wynikało, że przewody wentylacyjne są sprawne, a nadmierna wilgotność może wynikać ze sposobu użytkowania lokalu. Z kolei autor ekspertyzy wskazał jako przyczyny zagrzybienia w mieszkaniu skarżącej m.in. nieprawidłowy montaż okna, brak nawiewników, przenikanie wilgoci z sąsiedniego balkonu, brak izolacji termicznej oraz niespełnienie współczesnych wymagań cieplno-wilgotnościowych.

Organ dysponował również opinią biegłej mgr inż. D. D.. W opinii tej wskazano, że ściany zewnętrzne budynku nie spełniają wymagań cieplno-wilgotnościowych, występują mostki termiczne i kondensacja pary wodnej sprzyjająca rozwojowi pleśni, a także brak skutecznego nawiewu powietrza i zaburzenia działania wentylacji. Wnioski opinii były zasadniczo zbieżne z ustaleniami ekspertyzy mgr inż. M. B..

PINB uznał, że konieczne jest zapewnienie w lokalu prawidłowego nawiewu powietrza, usunięcie zagrzybionych tynków oraz ewentualne docieplenie budynku, jednak wykonanie termoizolacji nie może zostać nakazane w drodze decyzji administracyjnej. Organ stwierdził również, że zagrzybienie nie pozostaje w związku ani z remontem dachu, ani z wcześniejszym zalaniem lokalu.

W toku postępowania do organu wpłynęło zgłoszenie mieszkańców dotyczące licznych nieprawidłowości w budynkach przy ul. [...]. Mieszkańcy wskazali m.in. na nadmierne zacienienie mieszkań przez drzewa, zły stan zieleni, nieprawidłowości w miejscu gromadzenia odpadów, uszkodzone studzienki i włazy, zły stan instalacji gazowej, zniszczone ławki, wątpliwości dotyczące stanu dachu, nieprawidłowości wentylacji i kanalizacji, nieszczelny system odprowadzania wód opadowych, zawilgocenie piwnic, zły stan elewacji, balkonów i balustrad, nieprawidłowości dotyczące instalacji elektrycznej, gazowej i telekomunikacyjnej, brak docieplenia budynku oraz podejrzenie przechowywania butli gazowych w piwnicy.

W związku z powyższym 4 czerwca 2024 r. przeprowadzono kontrolę nieruchomości z udziałem prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej oraz dokonano ponownej analizy protokołów okresowych kontroli. Organ potwierdził, że drzewa mogą powodować zacienienie mieszkań, jednak organ nadzoru budowlanego nie ma kompetencji do nakazania ich usunięcia. Potwierdzono również zniszczenia ławki i pozostałości po piaskownicy, które następnie zostały usunięte przez zarządcę, a także spękanie jednej ze studzienek, wskazując na konieczność zgłoszenia tego gestorowi sieci. W zakresie instalacji gazowej ustalono jej szczelność, z wyjątkiem jednego lokalu, oraz konieczność wymiany dwóch szafek gazowych, której wykonanie zadeklarował zarządca.

Kontrola nie wykazała nieprawidłowości dotyczących stanu dachu (w tym jego przeciekania), działania kanalizacji, wentylacji, odprowadzania ścieków, zawilgocenia piwnic ani zagrożeń wynikających ze stanu instalacji elektrycznej. Potwierdzono natomiast konieczność napraw loggii i balkonów, które organ skierował do odrębnego postępowania. Organ wskazał również, że nie posiada kompetencji do nakazywania docieplenia budynków, poprawy ich izolacyjności cieplnej czy usuwania innych niedogodności wynikających z rozwiązań technicznych zgodnych z przepisami obowiązującymi w czasie budowy obiektu. Podkreślono również, że podejrzenie przechowywania butli gazowych w piwnicy nie stanowi nieprawidłowości w stanie technicznym budynku.

Mając na uwadze wyniki przeprowadzonych czynności oraz zgromadzony materiał dowodowy, organ uznał, że brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania i wydał decyzję o jego umorzeniu.

W odwołaniu od decyzji P. C. zaskarżyła decyzję w całości, wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, dalej: Pr. bud.) poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności: przeprowadzenie kontroli budynku w sposób pobieżny i niedokładny, oparcie się na protokołach kominiarskich i okresowych kontrolach oraz pominięciu ustaleń ekspertyz mgr inż. M. B. i mgr inż. D. D., błędne ustalenie, że w budynku nie występują naruszenia prawa budowlanego m.in. niesprawne instalacje, wilgoć, przeciekanie dachu, które mają wpływ na zły stan techniczny lokalu skarżącej.

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 października 2025 r., nr [...], orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji PINB.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz wskazał, że zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] o informację dotyczącą postępowania prowadzonego pod sygn. [...], w ramach którego sporządzona została opinia biegłej mgr inż. D. D. z 6 stycznia 2021 r. Otrzymał informację, że postępowanie dotyczyło wyłącznie zabezpieczenia dowodu przed wszczęciem postępowania głównego, nie zapadł wyrok merytoryczny ani nie sporządzono innych opinii.

WWINB wezwał Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" do przedłożenia dokumentacji projektowej budynku przy ul. [...] w P. oraz wyjaśnień dotyczących stolarki okiennej w lokalu nr [...]. Spółdzielnia przedłożyła fragmenty zachowanej dokumentacji projektowej z 1960 r.

Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek utrzymania obiektu budowlanego zgodnie z art. 61 Pr. bud. spoczywa na właścicielu lub zarządcy, natomiast kompetencje organów nadzoru budowlanego wynikają z art. 66 tej ustawy i aktualizują się jedynie w przypadku stwierdzenia przesłanek określonych w tym przepisie.

WWINB podkreślił, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji dotyczyło stanu technicznego całego budynku przy ul. [...], obejmując zarówno ocenę lokalu nr [...], jak i zgłoszone przez mieszkańców nieprawidłowości dotyczące budynku. W toku postępowania uwzględniono dwie ekspertyzy sporządzone na zlecenie skarżącej - właścicielki lokalu nr [...]. Zdaniem WWINB obydwie opinie odnoszą się wyłącznie do tego lokalu i nie pozwalają na ocenę stanu technicznego budynku ani funkcjonowania instalacji wentylacyjnej jako całości.

WWINB podzielił stanowisko organu I instancji, że zawilgocenie i zagrzybienie lokalu nr [...] może wynikać z błędów wykonawczych, zużycia technicznego lub sposobu użytkowania lokalu, natomiast brak jest podstaw do nałożenia obowiązku wykonania termoizolacji budynku bądź dostosowania go do aktualnych wymagań techniczno-budowlanych. Podkreślono, że zebrany materiał dowodowy, obejmujący dokumentację projektową oraz protokoły okresowych kontroli przewodów kominowych i wentylacyjnych, nie wykazał nieprawidłowości w funkcjonowaniu instalacji wentylacyjnej całego budynku.

Organ odwoławczy podkreślił, że prowadzone na podstawie art. 66 Pr. bud. dotyczy obiektu budowlanego jako całości, a nie poszczególnych lokali mieszkalnych. Wskazał również, że budynek został wzniesiony w latach 60. XX wieku, kiedy obowiązywały odmienne przepisy techniczno-budowlane, wobec czego brak jest podstaw do oceny jego stanu przez pryzmat obecnie obowiązujących wymagań.

Zdaniem organu odwoławczego PINB prawidłowo zweryfikował wszystkie zgłoszone przez mieszkańców nieprawidłowości, przeprowadził szczegółową kontrolę budynku i zasadnie umorzył postępowanie w części dotyczącej stanu technicznego budynku, z wyjątkiem nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego loggii, w zakresie których prowadzone będzie odrębne postępowanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. C. zaskarżyła w całości decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 14 października 2025 r., nr [...], wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji i podniosła następujące zarzuty:

1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz niewskazanie przekonujących przyczyn odmowy uwzględnienia wniosków wynikających z opinii biegłych mgr inż. M. B. i mgr inż. D. D., które wskazywały na istnienie wad konstrukcyjnych budynku powodujących zagrzybienie lokalu

2. naruszenie art. 66 ust. 1 Pr. bud. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że brak obowiązku dostosowania budynku do aktualnych wymagań techniczno-budowlanych wyłącza możliwość wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, podczas gdy przepis ten znajduje zastosowanie również do budynków wzniesionych przed wejściem w życie obecnych norm, jeżeli ich stan techniczny zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo powoduje nieodpowiedni stan techniczny obiektu

3. naruszenie art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Pr. bud. poprzez brak przeprowadzenia pełnej i wszechstronnej kontroli zgodności budynku z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, w szczególności przez zaniechanie wykonania badań izolacyjności cieplnej przegród, skuteczności wentylacji oraz wpływu robót budowlanych i wcześniejszych awarii na stan techniczny budynku

4. naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. poprzez bezzasadne uznanie postępowania za bezprzedmiotowe i jego częściowe umorzenie, mimo że zgromadzony materiał dowodowy wskazywał na istnienie niewyjaśnionych okoliczności dotyczących stanu technicznego całego budynku, w szczególności izolacji termicznej ścian zewnętrznych, wentylacji oraz wpływu wykonanych robót budowlanych i zalań na powstanie zagrzybienia

5. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo jej wydania z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego oraz pomimo niewykonania przez organ pierwszej instancji zaleceń zawartych w decyzji kasacyjnej WWINB z 2 marca 2023 r., nakazujących pełne wyjaśnienie przyczyn zagrzybienia oraz analizę opinii biegłej mgr inż. D. D.

6. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przyczyną zagrzybienia lokalu jest wyłącznie niewystarczający dopływ powietrza i sposób użytkowania mieszkania, podczas gdy z opinii specjalistycznych wynika, iż zasadniczymi przyczynami są brak izolacyjności termicznej ścian, występowanie mostków termicznych oraz kondensacja pary wodnej w przegrodach budowlanych.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje

Kontroli Sądu poddana została decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego 14 października 2025 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 4 października 2024 r., nr [...], którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w P..

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 105 § 1 K.p.a. zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Skoro organ administracji publicznej ustala bezprzedmiotowość postępowania, oceniając czy strona ma prawo żądać od organu skonkretyzowania w drodze decyzji administracyjnej jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego, to ocena ta winna być przeprowadzona w świetle regulacji zawartych w przepisach prawa materialnego.

W niniejszej sprawie takimi przepisami były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, dalej: Pr. bud.).

Jak wynika z akt sprawy P. C. podnosiła, że zły stan techniczny budynku, w szczególności brak odpowiedniej termoizolacji i wentylacji, wpływa negatywnie na należący do niej lokal mieszkalny (lokal nr [...]), w którym rozwinęła się wilgoć i grzyb. Z kolei w piśmie z 8 maja 2024 r. pozostali mieszkańcy budynku przy ul. [...] wnieśli o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego budynku. W swoim podaniu mieszkańcy wskazali przede wszystkim na problemy związane z nieszczelnym i niesprawnym systemem odprowadzania wody z dachu, prowadzącym do zawilgocenia piwnic, fundamentów i ścian, a także na zagrzybienie mieszkań. Podnoszono również zły stan konstrukcji i elewacji, w tym spękania gzymsów, i powierzchni wokół okien, ubytki elewacji, zły stan balkonów i balustrad oraz oberwanie znacznej części elewacji. Zastrzeżenia dotyczyły także nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji, kanalizacji i instalacji elektrycznej. Zarzucano również niewłaściwy stan techniczny elementów infrastruktury zewnętrznej, takich jak uszkodzone studzienki i włazy, ławki, drzwi wejściowe oraz występowanie roślinności zacieniającej lokale mieszkalne w budynku.

Powyższe stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez PINB czynności kontrolnych na terenie nieruchomości, w tym w mieszkaniu skarżącej. Podstawę prawną stanowił art. 81 ust. 4 Pr. bud. Zgodnie z tym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego.

Z akt sprawy wynika, że po przeprowadzeniu czynności kontrolnych przez upoważnionych pracowników PINB w mieszkaniu skarżącej potwierdzono występowanie licznych śladów zagrzybienia w pomieszczeniach przyległych do północno-zachodniej ściany zewnętrznej budynku. Zagrzybienia występują w szczególności w narożnikach ścian, sufitów oraz we wnękach okiennych.

W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 4 czerwca 2024 r. potwierdzono część zgłaszanych przez mieszkańców nieprawidłowości, przy czym część z nich została usunięta przez zarządcę w toku postępowania. Stwierdzono zły stan części studzienek i włazów, uszkodzenia ławek i pozostałości po piaskownicy, a także wady furtki, ale zarządca usunął część z nich (wyrównanie nawierzchni dojścia do miejsca gromadzenia odpadów, usunięcie pozostałości zniszczonych ławek i piaskownicy, naprawienie furtki), bądź zadeklarował działania w tym zakresie (wymiana 2 szafek gazowych, naprawa pokrywy studni rewizyjnej, wymiana brakujących lub zniszczonych okien w piwnicach). W odniesieniu do instalacji gazowej stwierdzono jej zasadniczą szczelność, z wyjątkiem lokalu nr [...], do którego odcięto dopływ gazu, oraz zalecono wymianę dwóch szafek gazowych. Nie potwierdzono natomiast zarzutów dotyczących złego stanu dachu, zawilgocenia i zagrzybienia piwnic, istotnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji. Stwierdzono, że rynny i rury spustowe są sprawne, choć wymagają prac estetycznych i uzupełnienia pokrywy studni rewizyjnej. W zakresie instalacji elektrycznej nie stwierdzono zagrożenia, choć odnotowano jej znaczne zużycie i drobne uchybienia. Za wymagające dalszego postępowania uznano natomiast nieprawidłowości dotyczące loggii, w szczególności stanu balustrad, w związku z czym te nieprawidłowości zostały skierowane do odrębnego postępowania. Pozostałe zgłoszone kwestie, w tym brak docieplenia budynku, parametry izolacyjne stropów i sposób poprowadzenia niektórych instalacji, uznano za wynikające z technologii i przepisów obowiązujących w chwili wzniesienia budynku lub pozostające poza kompetencjami PINB.

Wyjaśnić trzeba, że do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b Pr. bud.). Rolą organów nadzoru budowlanego jest reagowanie w sytuacji stwierdzenia, że obiekty budowlane znajdują się w stanie lub są użytkowane w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, są w nieodpowiednim stanie technicznym albo powodują swym wyglądem oszpecenie otoczenia (art. 66 ust. 1 Pr. bud.) a adresatami nakładanych obowiązków może być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (art. 61 Pr. bud.).

Natomiast do podstawowych obowiązków właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego jest utrzymywanie i użytkowanie obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Pr. bud., tj. użytkowanie obiektu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywanie w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 ustawy.

Kwestia stanu technicznego budynku leży w gestii właściciela lub zarządcy budynku. To te podmioty zobowiązane są do zapewnienia utrzymania odpowiedniego stanu technicznego i estetycznego obiektu budowlanego w celu niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenie jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Środkiem, który w zamyśle ustawodawcy ma umożliwić prawidłową realizację powyższego obowiązku jest uregulowana w art. 62 Pr. bud. powinność właściciela lub zarządcy poddawania obiektu budowlanego w czasie jego użytkowania okresowej kontroli.

W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku (art. 66 ust. 1 Pr. bud.). Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Pr. bud. wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Należy też zwrócić uwagę, że powołany przepis jest elementem regulacji zawartej w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co przesądza, że przepis ten powinien mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany i przez zaniechanie, niedbalstwo brak kontroli lub bierność właściciela albo zarządcy doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie omawianego przepisu, który ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie technicznym. Przepis ten niewątpliwie ingeruje w sferę prawa własności, wymuszając na właścicielu obiektu obowiązek określonego zachowania, ale ma on na celu utrzymanie odpowiedniego stanu technicznego obiektu, zgodnie z zasadami prawidłowego i bezpiecznego użytkowania. Norma ta jest konsekwencją przepisów nakładających na właściciela obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.

W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego przeprowadził czynności kontrolne przedmiotowego budynku mieszkalnego. Zarówno w trakcie kontroli przeprowadzonej 28 lutego 2024 r. (protokół k. 197-198), jak i oględzin z zewnątrz i wewnątrz budynku dokonanych 4 czerwca 2024 r. (protokół k. 241-242), nie stwierdzono nieprawidłowości, które obligowałyby organ nadzoru do zastosowania art. 66 Pr. bud. i wydania decyzji służącej usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu budowlanego. Przeprowadzona kontrola wykazała, że zasadniczo stan budynku i jego otoczenia jest dobry. Nie potwierdzono zarzutów mieszkańców dotyczących złego stanu dachu, zawilgocenia piwnic i fundamentów, nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji i kanalizacji ani nieszczelności czy wadliwości instalacji elektrycznej i gazowej. Część stwierdzonych uchybień została usunięta przez zarządcę w toku postępowania, a w odniesieniu do pozostałych zadeklarowano wykonanie odpowiednich prac.

Zdaniem Sądu PINB przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe, które wbrew stanowisku skarżącej nie potwierdziło, że stan techniczny budynku mieszkalnego jest nieodpowiedni oraz stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Nie wystąpiły przesłanki o jakich mowa w art. 66 Pr. bud. a związane z nieprawidłowym użytkowaniem obiektu.

Tym samym zasadnie ustalono, że brak jest podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego i wydania decyzji merytorycznej, tj. nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, bądź zakazującej użytkowanie obiektu.

Co się zaś tyczy dwóch ekspertyz złożonych w toku postępowania – Ekspertyzy technicznej autorstwa mgr inż. M. B. oraz Ekspertyzy sporządzonej przez biegłą mgr inż. D. D., należy wskazać że organy nadzoru budowlanego przeprowadziły z nich dowód i słusznie stwierdziły, że obie te ekspertyzy koncentrują się na stanie lokalu nr [...], w szczególności zawilgocenia i zagrzybienia ścian tego lokalu. Należy podkreślić, że nieodpowiedni stan techniczny pojedynczego lokalu nie jest tożsamy z nieodpowiednim stanem budynku lub jego części. Co istotne wilgoć i grzyb występują wyłącznie w lokalu skarżącej – w innych lokach, w tym lokalach bezpośrednio sąsiadujących z lokalem skarżącej (lokale nr [...]) problem ten nie występuje. Na podstawie przedłożonych opinii oraz pozostałego materiału dowodowego nie można wykluczyć, że występowanie zawilgocenia i zagrzybienia lokalu pozostaje w związku ze sposobem jego użytkowania, w szczególności niewłaściwą wentylacją oraz utrzymywaniem obniżonej temperatury w mieszkaniu. Jak wynika z ustaleń organów na występowanie znacznych skupisk pleśni w lokalu wpływa brak odpowiedniej izolacji termicznej ściany, ale także niewystarczające odprowadzanie pary wodnej powstającej w lokalu. Dodatkowym czynnikiem jest brak stałego dopływu powietrza poprzez nawiewniki w stolarce okiennej, co może skutkować zakłóceniem prawidłowej wymiany powietrza i odprowadzania wilgoci.

Sąd podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego, że w pierwszej kolejności konieczne jest zapewnienie stałego dopływu powietrza do lokalu skarżącej oraz usunięcie zagrzybionych tynków. Czynności te nie należą jednak do obowiązków zarządcy budynku (Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]"), wobec czego nie mogły być nakazane w drodze decyzji. Dopiero po zapewnieniu odpowiedniego dopływu powietrza do lokalu, np. poprzez montaż nawiewników lub wymianę stolarki okiennej, należy przeprowadzić pomiary skuteczności działania wentylacji wywiewnej, a następnie rozważyć ewentualne zastosowanie dodatkowego wspomagania ciągu w kanałach wentylacyjnych, co zostało zadeklarowane przez zarządcę budynku.

Wbrew oczekiwaniu skarżącej organy nadzoru budowlanego w ramach przysługujących im kompetencji nie mogły nakazać zarządcy obiektu docieplenia budynku, który wybudowany został w latach 60. XX wieku zgodnie z ówczesną technologią i obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Rozwiązanie kwestii wilgoci w mieszkaniu musi odbywać się więc przy udziale właściciela lokalu mieszkalnego, który dbać będzie o utrzymanie odpowiedniej temperatury w lokalu i jego wentylację.

Sąd podziela zatem stanowisko organów nadzoru budowlanego o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie utrzymania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P., co w konsekwencji skutkować musiało jego umorzeniem.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Umorzenie postępowania administracyjnego stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1393/09, dost. CBOSA). Przepis art. 105 § 1 K.p.a. ma zastosowanie w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.

Takie okoliczności miały miejsce w niniejszej sprawie. Nie wystąpiły bowiem przesłanki nieprawidłowego użytkowania obiektu budowlanego wymagające interwencji organu nadzoru budowlanego poprzez wydanie w formie decyzji nakazu ich usunięcia w formie decyzji administracyjnej.

Reasumując, Sąd uznał, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie było podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty i wobec powyższego prawidłowym było umorzenie postępowania w całości na podstawie omówionego wcześniej art. 105 § 1 K.p.a.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przepisów postępowania. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, ani też by nie były w toku postępowania respektowane zasady rzetelnej procedury zawarte w art. 7 K.p.a. (legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli). Postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów określonych w art. 75 i nast. K.p.a, co pozwoliło organom na ocenę zebranego materiału dowodowego zgodną z regułami art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że została pozbawiona możliwości udowodnienia swych twierdzeń, czy też możliwości złożenia wyjaśnień i że uchybienie temu przepisowi mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) orzekł o oddaleniu skargi.

/-/ R. Talaga /-/ S. Michalski /-/ E. Podrazik