Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości; postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. /-/ Wiesława Batorowicz

Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. M. D., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji decyzję Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Skarżąca wniosła równocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. W konsekwencji wydania wyżej wskazanych błędnych i podlegających uchyleniu decyzji naruszony został bowiem uzasadniony interes skarżącej, której prawo własności zostało w znacznym stopniu ograniczone. Utrzymywanie się w obrocie prawnym przedmiotowych aktów administracyjnych powoduje również powiększanie się po stronie skarżącej szkody majątkowej wynikającej z braku możliwości korzystania z części nieruchomości. Nadto, przeprowadzenie oznaczonych w decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości prac doprowadzi do licznych zniszczeń związanych z koniecznością wjazdu na teren ciężkich urządzeń oraz charakterem robót związanym między innymi z koniecznością wykonania głębokich wykopów.

Skarżąca podniosła następnie, że powyższe okoliczności są niewątpliwe. Prace, których dotyczy wydana decyzja obejmują bowiem między innymi wymianę słupów wraz z fundamentami, przewodów oraz izolatorów. Nadto, w stosunku do części linii, jak określono to we wniosku o wydanie decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości, planuje się przebudowę w pełnym zakresie. Oczywistym jest, iż zwłaszcza wymiana słupów wraz z fundamentami doprowadzi do powstania na nieruchomości skarżącej daleko idących zniszczeń w postaci głębokich wykopów, kolein powstałych w wyniku wprowadzenia na teren ciężkich maszyn, a także zanieczyszczenia gruntu odłamkami i substancjami pochodzącymi z przebudowywanej konstrukcji i sprzętu budowlanego. Wskazać należy, iż głębokość zakopania słupów energetycznych wynosi od 1,8 do 2,4 metra w zależności od rodzaju żerdzi i rodzaju gruntu, przy czym szerokość słupa linii 110 kV wynosi standardowo 2,80 m.

Zdaniem skarżącej, sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie może pomijać oczywistych, wynikających z akt sprawy okoliczności, które jednoznacznie przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, funkcjonujących w obrocie prawnym. Uzupełniająco skarżąca wskazała, że art. 61 jedynie zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Przesłanka uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków przez wykonanie zaskarżonej decyzji niewątpliwie została w niniejszej sprawie spełniona. Niewątpliwym jest, iż planowane na nieruchomości skarżącej prace z uwagi na ich rozmiar i zakres spowodują skutki długotrwałe i istotnie zmieniające rzeczywistość, zwłaszcza w zakresie użyteczności gruntu oraz jego wartości wizualnej oraz pieniężnej. Przy czym nawet jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu sprzed wykonania robót było możliwe, czemu skarżąca zaprzecza, to wymagałoby to bardzo znacznego nakładu sił i środków i mogłoby nastąpić dopiero po zakończeniu przebudowy całej linii, a więc po wyjątkowo długim czasie. Co więcej, nawet gdyby udało się zniwelować powstałe na gruncie uszkodzenia mechaniczne, to nieruchomość i tak nie osiągnęłaby wartości, którą przedstawiała przed rozpoczęciem robót z uwagi na rozbudowanie na niej infrastruktury przesyłowej.

Podsumowując, zdaniem skarżącej, wykonanie zaskarżonej (rażąco wadliwej) decyzji przed rozpatrzeniem niniejszego odwołania bezspornie spowoduje bowiem trudne do odwrócenia skutki oraz znaczną szkodę po jej stronie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego.

Należy zaznaczyć, że ciężar wykazania istnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na skarżącym składającym wniosek. Sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć. Uprawdopodobnienie tego faktu spoczywa na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania postanowienia. W tym zakresie Sąd nie zgodził się ze skarżącą, która stwierdziła, że art. 61 P.p.s.a. jedynie zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Skarżący musi bowiem przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne (por m.in. postanowienia NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt II OSK 2115/11 oraz z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt II OZ 836/11 – orzeczenia publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Na podkreślenie zasługuje fakt, że w rozpatrywanej sprawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wojewoda Wielkopolski odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić także należy, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), w świetle którego, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (z rygorem natychmiastowej wykonalności). Co istotne, przepis art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomości, nakazujący organowi wstrzymanie z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji w przypadku wniesienia skargi do sądu, nie znajduje zastosowania w przypadku, kiedy podstawą wydania takiej decyzji jest właśnie art. 124 ust. 1a. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organ odwoławczy mógł odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Oznacza to także, że Sąd, rozpoznając wniosek skarżącej, uczyni to w oparciu o art. 61 P.p.s.a., badając, czy zaistniały ustawowe przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu, wniosek strony skarżącej jest uzasadniony. Za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji przemawia bowiem fakt, że wymiana słupów wraz z fundamentami może doprowadzić do powstania na nieruchomości skarżącej daleko idących zniszczeń w postaci głębokich wykopów, kolein powstałych w wyniku wprowadzenia na teren ciężkich maszyn, a także zanieczyszczenia gruntu odłamkami i substancjami pochodzącymi z przebudowywanej konstrukcji i sprzętu budowlanego. W tym zakresie Sąd przychylił się do argumentacji wskazanej przez stronę skarżącą. Ponadto, na aprobatę zasługuje argumentacja skarżącej, że nawet gdyby udało się zniwelować powstałe na gruncie uszkodzenia mechaniczne, to wielce prawdopodobne, że nieruchomość nie osiągnęłaby wartości, którą przedstawiała przed rozpoczęciem robót z uwagi na rozbudowanie na niej infrastruktury przesyłowej.

W konsekwencji Sąd uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie byłoby równoznaczne z zaistnieniem po stronie skarżącej znacznej szkody, co uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: (1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę albo (2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

/-/ Wiesława Batorowicz