Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Dziuk po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. S. o wymierzenie Śląskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. p o s t a n a w i a 1. wymierzyć Śląskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych); 2. zasądzić od Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 19 kwietnia 2024 r. Z. S. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie udostępnienia materiałów archiwalnych dotyczących pałacu.

Skarga ta wpłynęła do Sądu w dniu 25 kwietnia 2024 r., a następnie w dniu 29 kwietnia 2024 r., została przekazana organowi, celem nadania skardze dalszego biegu stosownie do art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz.935 – dalej p.p.s.a. ).

Pismem z dnia 28 czerwca 2024 r. Z. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o wymierzenie Śląskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., w związku

z nieprzekazaniem skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

W dniu 10 lipca 2024 r. ww. organowi doręczony został w formie elektronicznej odpis wniosku o wymierzenie grzywny z jednoczesnym wezwaniem do udzielenia odpowiedzi na wniosek w terminie 15 dni.

W dniu 16 lipca 2024 r. organ nadał w placówce pocztowej do Sądu skargę z dnia 19 kwietnia 2024 r. wraz z odpowiedzią na skargę (w formie papierowej) i aktami sprawy. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/|Gl 136/24. Jednocześnie do Sądu wpłynęła odpowiedź organu na wniosek o wymierzenie grzywny w formie papierowej.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wskazał przede wszystkim, że skarga nie podlega kognicji sądów administracyjnych i w związku z w powyższym winna być odrzucona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków,

o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Jakkolwiek powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny – kwestia ta jak i wysokość grzywny pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego (z zastrzeżeniem maksymalnej wysokości – art. 154 § 6 p.p.s.a), to przekroczenie terminu na przekazanie skargi sądowi administracyjnemu warunkuje wymierzenie organowi grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia takiego środka wobec organu jest uchybienie ustawowemu terminowi przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego. Sąd nie może przy tym zadziałać w tej kwestii z urzędu, bez stosownego wniosku skarżącego.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy zauważyć należy, że skarga na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie udostępnienia materiałów archiwalnych dotyczących pałacu, została wniesiona bezpośrednio do Sądu

w dniu 25 kwietnia 2024 r., a następnie przekazana została organowi w dniu 29 kwietnia 2024 r. Skarga została doręczona organowi w dniu 10 maja 2024 r. i od tej daty rozpoczął się zatem bieg 30-dniowego terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Skarga wraz z aktami przekazana została do Sądu w dniu 16 lipca 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej).

Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze zarówno charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), jak i okres uchybienia terminowi przekazania skargi, który był niewielki. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni funkcję prewencyjną. Ukaranie organu bowiem służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, dostępne w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie okolicznością znajdującą odzwierciedlenie w wysokości wymierzonej grzywny jest to, iż w przepisanym ustawą terminie nie przesłano skargi do Sądu wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami administracyjnymi. Termin ten został przekroczony, co nie może być akceptowane. Tego rodzaju zachowanie powoduje naruszenie uprawnień między innymi do rozpoznania sprawy przez Sąd bez nieuzasadnionej zwłoki (por. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).

Na marginesie wskazać jedynie należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istniały rozbieżności dotyczące kwestii dopuszczalności wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy skarga jest niedopuszczalna. Rozbieżności te zostały ostatecznie rozstrzygnięte dopiero w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OPS 1/2023, w której stwierdzono, że dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył grzywnę orzekając o tym w punkcie I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia, na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.