![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń, Broń i materiały wybuchowe, Komendant Policji, Oddalono skargę kasacyjną, II OSK 2046/09 - Wyrok NSA z 2011-03-16, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II OSK 2046/09 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2009-12-22 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący/ Wiesław Kisiel Zdzisław Kostka /sprawozdawca/ |
|||
|
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń | |||
|
Broń i materiały wybuchowe | |||
|
II SA/Wa 729/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-10-14 | |||
|
Komendant Policji | |||
|
Oddalono skargę kasacyjną | |||
|
Dz.U. 2004 nr 52 poz 525 art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn. |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędzia NSA del. Zdzisław Kostka /spr./ Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 729/09 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń oddala skargę kasacyjną |
||||
|
Uzasadnienie
Wyrokiem z 14 października 2009 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 729/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] kwietnia 2009 r. o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń. Organy administracji (Komendant Główny Policji zaskarżoną decyzją, zaś organ pierwszej instancji – Komendant Stołeczny Policji, decyzją z [...] lutego 2009 r.) cofnęły skarżącemu pozwolenie na broń myśliwską ustalając, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne (Prokurator Okręgowy w Kielcach wniósł akt oskarżenie do Sądu Rejonowego w Pińczowie) o przestępstwo z art. 269 § 2 i 3 k.k. oraz art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 585 § 1 k.s.h. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 12 k.k. W związku z tym ustaleniem powołano się na art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i stwierdzono, iż istnieje uzasadniona obawa, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wyjaśniono, że powołane przepisy należy interpretować w ten sposób, że to ustawodawca rozstrzygnął, iż sam fakt prowadzenia przeciwko posiadaczowi broni postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu wywołuje obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Stwierdzono też, że w takim przypadku organy administracji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. W końcu wskazano, że czyny opisane w art. 284 § 2 k.k. i art. 294 § 1 k.k. to przestępstwa przeciwko mieniu. W skardze do Sądu pierwszej instancji skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegające na przyjęciu, że skoro toczy się wobec niego postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu, to zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponadto zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na tym, że organ administracji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności koniecznych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego oraz nie ocenił prawidłowo na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy wobec skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zdaniem skarżącego możliwość cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter fakultatywny. Każda sprawa winna być rozpatrywana indywidualnie, w szczególności winny być brane pod uwagę takie okoliczności jak charakter zarzucanego przestępstwa, sposób posługiwania się bronią, zagrożenie życia lub zdrowia. Skarżący podniósł, że przez cały czas, gdy posiadał broń, nie użył jej w taki sposób, który uzasadniałby cofnięcie mu pozwolenia na tę broń. Wskazał też, że ma dobre opinie z kół łowieckich, do których należał. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę uznał, że w świetle art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji osoba, wobec której toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu, z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Następnie wskazał, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu, mianowicie z art. 284 § 2 k.k. i art. 294 § 1 k.k. Sąd uznał, że są to przestępstwa przeciwko mieniu, gdyż zostały one umieszczone w rozdziale XXXV Kodeksu karnego, dotyczącym takich przestępstw. W tej sytuacji, jak stwierdził, organy administracji trafnie przyjęły, że wobec skarżącego zachodzą przesłanki określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 106 § 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji miało polegać na przyjęciu, że wobec skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, gdyż toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu. Zdaniem skarżącego gramatyczne reguły wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozwalają przyjąć, że aby cofnąć pozwolenie na broń nie wystarczy jedynie powołać się na to, że przeciwko posiadaczowi broni toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, lecz należy wykazać bezpośredni związek między czynem, o popełnienie którego jest on podejrzany, a cechami jego charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, który pozwoliłby na wykazanie istnienia obawy, że może on broni użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem skarżącego ustawodawca nie wprowadził generalnego zakazu posiadania broni przez osoby skazane za popełnienie przestępstwa, lecz przez osoby posiadające szczególne cechy, wskazujące na możliwość zachowań określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący zwrócił uwagę na sformułowanie powołanego przepisu, szczególnie to, że odwołuje się on do istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. według autora skargi kasacyjnej polegało na tym, że Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, mimo że organy administracji nie podjęły wszelkich możliwych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły całego zebranego materiału dowodowego, a także nie oceniły prawidłowo czy wobec skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący twierdził przy tym, że sam fakt, iż toczy się postępowanie karne przeciwko niemu o przestępstwo przeciwko mieniu nie uzasadnia przyjęcia, że należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wskazał, że art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie mogą być stosowane w sposób automatyczny. Podkreślał, że inna jest sytuacja osoby stojącej pod zarzutem rozboju, a inna jego oraz że każda sprawa winna być badana indywidualnie z uwzględnieniem takich okoliczności jak sposób posługiwania się bronią i zagrożenie życia lub zdrowia. Wskazano w związku z tym, że skarżący posiada pozwolenie na broń od 1980 r. i w tym czasie nie użył jej w sposób, który uzasadniałby cofnięcie tego pozwolenia. Odwołał się też do pozytywnych opinii kół łowickich, do których należał. W końcu zarzucił, że tego materiału dowodowego nie uwzględniły ani organy administracji, ani Sąd pierwszej instancji, przy czym z tego powodu uczynił Sądowi zarzut naruszenia art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W oparciu o te podstawy skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący w piśmie z dnia 15 marca 2010 r. wniósł, niezależnie od dotychczasowych wniosków, o umorzenie postępowania twierdząc, że stało się ono bezprzedmiotowe z uwagi na zmianę art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawą z 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o znaczeniu wojskowym lub policyjnym. Podniósł też w tym piśmie, że nieprawomocnym wyrokiem z [...] lutego 2011 r. w sprawie o sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w Pińczowie został uniewinniony od zarzucanych mu czynów, przy czym podkreślił, że o uniewinnienie wnosił też prokurator. Organ administracji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W rozpoznawanej sprawie istota problemu prawnego sprowadza się do wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. nr 52 z 2004 r., poz. 525 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w czasie, gdy były wydawane zaskarżone przed Sądem pierwszej instancji decyzje (odnośnie do znaczenia zmiany tego przepisu dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd zajmie stanowisko przy okazji omawiana wniosku zawartego w piśmie skarżącego z 15 marca 2010 r.). Przepis ten stanowił, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Miał on też zastosowanie w przypadku cofania pozwolenia na broń, gdyż zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy właściwy organ Policji cofał pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie wydano, należała do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Na podstawie tych dwóch przepisów można było skonstruować normę, według której właściwy organ Policji cofał pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie wydano, była osobą co do której istniała uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności była skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczyło się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przy tak formułowanej normie dotyczącej podstaw cofania pozwolenia na broń pojawiła się w orzecznictwie sądów administracyjnych istotna wątpliwość, dotycząca stosunku dwóch jej elementów, mianowicie sformułowania o treści "osoba co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" oraz zwrotu "w szczególności skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw". W szczególności nie było jasne czy ustawodawca przesądził, że każda osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skutki przyjęcia wykładni, że ustawodawca wskazaną kwestię przesądził miały istotny wpływ na zakres koniecznych ustaleń faktycznych w sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń. Gdyby przyjąć, że ustawodawca przesądził, iż każda osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, to wystarczające byłoby ustalenie, że osoba ta została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub że toczy się przeciwko niej postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zbędne, bo prawnie nieistotne, byłyby natomiast ustalania dotyczące innych kwestii, w szczególności dotyczących tego w jaki sposób fakt popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub fakt, że toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw wskazuje, że istnieje uzasadniona obawa, że posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Występujące rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych i wskazana zależność pomiędzy określonym sposobem wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, a koniecznymi ustaleniami faktycznymi w sprawie o cofnięcie pozwolenia na broń, sprawiły, że Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały, mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, przy czym pytanie zostało sformułowane w następujący sposób: "Czy sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., nr 52, poz. 525 ze zm.), uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, czy też niezbędne jest dodatkowo wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?" Odpowiadając na to pytanie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 18 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. akt II OPS 4/09 (opublikowanej w ONSAiWSA nr 1 z 2010 r., poz. 5) stwierdził, że: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.)." Podejmując powołaną uchwałę NSA m.in. poddał analizie treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza łączące dwa elementy tego przepisu wyrażenie "w szczególności". W tym zakresie stwierdził, że "(w) języku polskim i technice legislacyjnej użycie zwrotu »w szczególności« oznacza bliższe wskazanie osób, sytuacji, zdarzeń, które należą do określonego wcześniej w sposób szerszy kręgu pojęciowego. Skoro zatem w omawianym przepisie określono najpierw »osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego«, a następnie wskazano, że »w szczególności« są to osoby »skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu«, to niewątpliwie z woli ustawodawcy krąg osób wymienionych w grupie pierwszej - szerszej, obejmuje w całości krąg osób wymienionych po słowach »w szczególności«. Tak zatem można przyjąć, że niejako wewnątrz kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wyróżnia się »podkategorię« osób, w przypadku których sam ustawodawca przyjmuje, że są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa. (...) Z uwagi na powyższe stwierdzić zatem należy, iż użycie słów »w szczególności«, poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się zatem osobom wymienionym po słowach »w szczególności«, ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, co do których jednak z innych powodów, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy. Odmienne rozumienie przepisu prowadziłoby do wniosku, że cała jego część zaczynająca się od słów »w szczególności« jest zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak zawsze w każdym przypadku oceniać, czy istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni." Przytoczona argumentacja sprawia, że aczkolwiek powołana uchwała dotyczy wyłącznie osób skazanych za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to ma ona też znaczenie dla określenia sytuacji prawnej osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Ta kategoria osób jest bowiem wymieniona w następnej kolejności po wyrażeniu "w szczególności" i brak jakichkolwiek przesłanek, aby traktować ją inaczej niż wcześniej wymienioną. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie przychyla się zatem do tych orzeczeń NSA, w których powiedziano, że uchwała z 18 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. akt II OPS 4/09 ma zastosowanie także do osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Tak przyjęto na przykład w wyroku z 13 października 2010 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1576/09, w wyroku z 14 października 2010 r. w sprawie II OSK 1564/09 oraz w wyroku z 16 listopada 2010 r. w sprawie II OSK 1741/09. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela tym samym argumentacji przyjętej na przykład w wyrokach z 22 czerwca 2010 r. w sprawie II OSK 940/09 oraz z 14 maja 2010 r. w sprawie II OSK 847/09. W wyrokach tych, odwołując się do konstytucyjnych zasad proporcjonalności oraz domniemania niewinności, przyjęto, że istnieją podstawy do odstąpienia od gramatycznej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i przyjęcia, że w przypadku osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu należy wykazać, że w ich przypadku istnieje uzasadniona obawa, iż użyją broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Po przeanalizowaniu orzeczeń NSA zarówno tych, w których rozciągnięto obowiązywanie uchwały z 18 listopada 2009 r. na osoby, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jak i tych, w których tak nie zrobiono, Sąd doszedł do wniosku, że jednak więcej przemawia za tym, aby nie odstępować od gramatycznej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zaprezentowanej w powołanej uchwale. Jeżeli chodzi o argument związany z zasadą domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji), to należy wskazać, że według Trybunału Konstytucyjnego zasadniczą rolą tej zasady jest stworzenie oskarżonemu konkretnych gwarancji w toku procesu karnego. Trybunał Konstytucyjny negował też stosowanie jej przy ocenie procedur ustawowych, których celem nie jest zastosowanie środka represyjnego. W wyroku z 19 października 2004 r. w sprawie o sygn. akt K 1/04 TK (opublikowany w OTK-A nr 9 z 2003 r., poz. 93) stwierdził, że "konsekwentnie prezentuje stanowisko, że chociaż umieszczenie w Konstytucji przepisu dotyczącego domniemania niewinności pośród wolności i praw obywatelskich może prowadzić do rozszerzenia zakresu stosowania tej zasady poza ramy procesu karnego także na inne postępowania represyjne, to zasadniczą ich rolą jest stworzenie oskarżonemu konkretnych gwarancji w toku procesu karnego" oraz że "negował powoływanie się wprost na art. 42 ust. 3 Konstytucji przy ocenie procedur ustawowych, których celem nie jest zastosowanie środka represyjnego, a jedynie tworzenie różnego rodzaju zabezpieczeń". Z kolei w wyroku z 17 grudnia 2003 r. sygn. akt SK 15/02 (opublikowany w OTK-A nr 9 z 2003 r., poz. 102) przyjął, że "(b)ezpośrednie uregulowanie w przepisach konstytucyjnych zasady procesu karnego, jaką jest domniemanie niewinności, niewątpliwie świadczy o rozszerzeniu jej zastosowania. Nie oznacza to jednak rozciągnięcia tej gwarancji konstytucyjnej na procedury ustawowe, których celem w ogóle nie jest ustalenie naganności zachowania ludzkiego i wymierzenie sankcji. (...) Konstytucyjna zasada domniemania niewinności musi być rozumiana jako wykluczająca uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Nie może być jednak rozumiana w taki sposób, który wykluczałby wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziaływujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. Dopuszczalność takich konsekwencji powinna być ważona nie na płaszczyźnie zasady domniemania niewinności, ale w płaszczyźnie zasady proporcjonalności, wykluczającej zakres ingerencji w sferę praw i wolności. Ocena dokonywana jest więc nie z perspektywy art. 42 Konstytucji, ale tych regulacji konstytucyjnych, które określają treść i zakres praw i wolności, w obszarze których dochodzi do ingerencji". W związku z tym przypomnieć należy, że postępowanie administracyjne, które prowadzą organy Policji w celu cofnięcia pozwolenia na broń, nie ma na celu ustalenia naganności zachowania ludzkiego i wymierzenie sankcji. Jest ono związane z daleko idącą w naszym systemie prawa reglamentacją posiadania broni i służy ochronie porządku publicznego, czego jednym ze środków ma być cofnięcie pozwolenia na broń. Powoływanie się w tym postępowaniu na zasadę domniemania niewinności uznać wobec tego należy za pozbawione podstaw prawnych. Nie może ona zatem być argumentem przemawiającym za odstąpieniem od gramatycznej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jeżeli chodzi o zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji), to przede wszystkim należy uwzględnić to jakie dobra położone są na szali w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Z jednej strony porządek publiczny, z drugiej strony prawo do posiadania broni. A więc wartość bezpośrednio chroniona konstytucyjnie przeciwko wartości, która taką bezpośrednią konstytucyjną ochroną się nie cieszy. Już to, w ocenie Sądu, jest istotnym argumentem usprawiedliwiającym ingerencję władzy w sferę praw obywatela, polegającą na cofnięciu mu pozwolenia na broń. Ocena pod kątem zachowania zasady proporcjonalności wymaga też rozważenia potrzeby ingerowania władzy publicznej. Ingerencja musi bowiem być konieczna. W tym mieści się również ocena czy nie jest ona nadmierna oraz przede wszystkim adekwatna do założonych celów. W ocenie Sądu cofnięcie pozwolenia na broń osobom wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu pozostaje w bezpośrednim związku z ochroną porządku publicznego oraz nie jest nadmiernym środkiem. Po pierwsze sam fakt prowadzenia postępowania o tak poważne przestępstwa sprawia, że powstają okoliczności uzasadniające ingerencję władzy w celu ochrony porządku, mogącego doznać zakłócenia ze strony osoby posiadającej broń. Po drugie jest to ingerencja na czas prowadzenia postępowania, które może się przerodzić w skazanie, co będzie uzasadniało cofnięcie pozwolenia na broń na innej podstawie, lub w uniewinnienie, co otworzy drogę do ponownego ubiegania się o udzielenie pozwolenia na broń. Zatem, również zasada proporcjonalności nie przemawia za odstąpieniem od gramatycznej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że również osoba, wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Wobec tego zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne. Sąd pierwszej instancji nie naruszył bowiem art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Sąd ten nie naruszył też wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania w związku z pominięciem wyjaśnienia wskazanych tam okoliczności faktycznych, gdyż przyjęta, prawidłowa wykładnia, mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, powoduje, że okoliczności te nie były prawnie istotne, a więc nie wymagały wyjaśnienia. Odnosząc się do pisma skarżącego z 15 marca 2010 r. wskazać należy, że w związku z obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasadą tempus regit actum (czas rządzi czynnością prawną) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia ani zmiana stanu prawnego, ani nowe fakty, które nastąpiły lub wystąpiły po wydaniu decyzji przez organ administracji. Zasada, o której mowa, wynika z kontrolnego charakteru postępowania przed sądem administracyjnym w odniesieniu do czynności organów administracji publicznej. Natomiast fakt, że skarżący został uniewinniony od zarzutu popełnienia przypisywanych mu czynów oraz okoliczności tego wyroku, mianowicie, że o uniewinnienie wnosił oskarżyciel publiczny, winny być uwzględnione w ewentualnym postępowaniu w sprawie udzielenia mu pozwolenia na broń. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną oddalił. |
||||