Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.), Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. NSA Teresa Rutkowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. O. im. C. z/s w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 708/09 w sprawie ze skargi T. O. im. C.z/s w W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 708/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Towarzystwa Oświatowego imienia [...] z siedzibą w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego, utrzymał w mocy postanowienie Starosty Powiatu B. znak [...] z dnia [...] marca 2009 r. o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Organ odwoławczy podał, że postępowania zostało wszczęte na skutek wniosku Towarzystwa Oświatowego im. [...], złożonego w Starostwie Powiatowym w B. w dniu [...] lutego 2008 r. o wydanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów dla działek nr [...] i [...] o pow. [...] ha położonych w obrębie wsi S., gm. P., pow. b., jako dokumentu przeznaczonego do dokonywania wpisów w księdze wieczystej. W dniu [...] marca 2008 r. organ I instancji wydał na bazie posiadanej dokumentacji z ewidencji gruntów i budynków – wyrys wraz z wypisem dla obu działek, potwierdzający, że w tej ewidencji aktualnie figuruje samoistny posiadacz "[...]". Organ wskazał, iż nie wykazany był żaden właściciel nieruchomości, a wpis samoistnego posiadacza do księgi wieczystej nie może nastąpić w obowiązującym systemie prawnym. Powyższy wyrys został zwrócony przez skarżącego, gdyż nie zawierał adnotacji (klauzuli), że jest przeznaczony do dokonywania wpisów w księdze wieczystej i nie wykazywał żądanego wpisu określającego właściciela.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 24 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, wnosząc o jego uchylenie i nakazanie organowi I instancji wydania żądanego wyrysu i wypisu, zgodnie wnioskiem skarżącego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty B., iż w przedmiotowej sprawie w obecnej chwili nie jest możliwe wydanie wyrysu i wypisu dla działek nr [...] i [...], które mają charakter zaświadczenia – wbrew zapisom figurującym aktualnie w ewidencji gruntów. W ocenie organu odwoławczego nie doszło do naruszenia art. 24 ust. 1 i 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, gdyż organ I instancji sporządził w dniu [...] marca 2008 r. wyrys i wypis dla działek nr [...] i [...], zgodny z treścią operatu ewidencyjnego. Jednocześnie organ wskazał, iż zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a. istotą zaświadczenia jest jedynie urzędowe potwierdzenie określonych faktów dotyczących istniejącego stanu prawnego lub stanu faktycznego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji i rejestrów. Ponadto wniosek oraz zażalenie skarżącego dotyczące wyrysu (zaświadczenia) wpłynęło w trakcie toczącego się odrębnie i nie zakończonego postępowania o dokonanie zmiany wpisu w ewidencji gruntów co do podmiotu, tj. ujawnienie właściciela.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił organowi obrazę art. 217, art. 218 k.p.a. przez odmowę wydania zaświadczenia przeznaczonego do dokonywania wpisów w księdze wieczystej oraz art. 24 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.

Skarżący podniósł m.in., iż art. 24 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie warunkuje wydania zaświadczenia z ewidencji gruntów wskazanym w art. 24 ust. 3 cyt. ustawy podmiotom od istnienia wpisu prawa własności. Jednocześnie wskazał, iż skarżący ma interes prawny w otrzymaniu żądanego zaświadczenia, które jest potrzebne do założenia księgi wieczystej.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za nieuzasadnioną.

Sąd I instancji wskazał, że w myśl art. 218 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Sąd podkreślił, iż regulacja zawarta w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) ma charakter szczególny w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie zaświadczeń, a zatem przepisy art. 217 § 1 i 2 k.p.a. w zakresie uregulowanym w Prawie geodezyjnym i kartograficznym nie mają zastosowania do wydawania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków, o jakich mowa w art. 24 ust. 3 p.g.k. oraz informacji o gruntach, budynkach i lokalach, o jakiej mowa w art. 24 ust. 2 p.g.k. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt: I OSK 189/09).

Przytaczając treść art. 24 ustawy Sąd I instancji wskazał, że dopuszczalność wydania wypisu i wyrysu na podstawie art. 24 ust. 3 p.g.k. powiązana została z faktem władania przez wnioskodawcę gruntem, budynkiem lub lokalem, albo z przysługiwaniem wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu wypisu i wyrysu. Natomiast udzielenie informacji na podstawie art. 24 ust. 2 p.g.k. nie zostało uzależnione od władania gruntem, budynkiem lub lokalem, wobec których określona informacja miałaby być udzielona. Udzielenie tej informacji nie jest również zależne od przysługiwania interesu prawnego.

Sąd wskazał, iż organ I instancji uwzględnił wniosek skarżącej i prawidłowo sporządził wyrys i wypis dla działek nr [...] i [...] zgodny z treścią operatu ewidencyjnego. Natomiast wydanie wyrysu i wypisu o treści żądanej przez skarżącego było niedopuszczalne, gdyż obecnie trwa postępowanie przed sądem powszechnym mające na celu ustalenie prawnego właściciela wskazanych nieruchomości. Uwzględnienie wniosku skarżącego spowodowałoby zmiany w ostatnim ujawnionym w sprawie stanie prawnym przedmiotowych działek.

Skargę kasacyjna od powyższego wyroku wniosło Towarzystwo Oświatowe im. [...] z siedzibą w Warszawie.

Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art.24 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) przez jego błędną wykładnię mającą wpływ na wynik sprawy;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art.141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu przez błędne uzasadnienie podstawy rozstrzygnięcia oraz nieadekwatne jej wyjaśnienie.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Towarzystwo pismem z dnia 6 lutego 2009 r. wniosło o wydanie wyrysu i wypisy według istniejących wpisów a nie żądało wprowadzenia zmian w ewidencji dot. praw własnościowych ani nie żądało zaświadczenia wbrew zapisom figurującym aktualnie w ewidencji gruntów.

W ocenie skarżącego Sąd dopuścił się naruszenia art. 24 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, bowiem nie dają one podstawy do odmowy wydania wypisu i wyrysu podmiotom, mającym interes prawny w ich uzyskaniu, a co skarżący wykazał.

Skarżący wskazał także, że dla przedmiotowej nieruchomości księga wieczysta została zarchiwizowana i istnieje konieczność założenia nowej księgi wieczystej do czego potrzebny jest przede wszystkim wyrys z ewidencji gruntów. Ponadto w ocenie skarżącego Sąd nie ustosunkował się do zarzutów stawianych zaskarżonemu postanowieniu.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlegała oddaleniu.

W żaden bowiem sposób Sąd I instancji nie naruszył art. 24 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne w jego brzmieniu w dniu wydania zakwestionowanego postanowienia. Zgodnie z tymi normami informacje o gruntach budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 są jawne i powszechnie dostępne (art. 24 ust. 2), a nadto starosta wydaje wypis z operatu zawierający dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 na żądanie m.in. innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które maja interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi podmiotami wypisu (art. 24 ust. 3 pkt 3). Jak to wynika jednoznacznie z akt administracyjnych, skarżące Towarzystwo uzyskało wypis z rejestru gruntów dot. przedmiotowych działek gruntu. Organ zastosował więc powyższe przepisy i w żaden sposób ich nie naruszył.

Należy zwrócić uwagę, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści. Tak więc nie odnosi się ono do wypisu z operatu ewidencyjnego, ale do zaświadczenia wydanego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 217–220 k.p.a.).

Podkreślenia wymaga, iż regulacja zawarta w powołanej ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne ma charakter szczególny w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie zaświadczeń. Przepisy art. 217 § 1 i 2 k.p.a. w zakresie uregulowanym w Prawie geodezyjnym i kartograficznym nie mają zastosowanie do wydawania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów, budynków i lokali, o których mowa w powołanym art. 24 ust. 3. Wypis i wyrys z operatu ewidencyjnego nie stanowi bowiem zaświadczenia w rozumieniu art. 217 § 1 k.p.a. (por. m.in. wyrok z dnia 21 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 848/09; z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 189/09). Przy czym dodać należy, iż z danych zawartych w operacie ewidencyjnym gruntów istnieje również możliwość wydania zarówno wypisów i wyrysów, jak też zaświadczeń, o których mowa w art. 217 § 1 k.p.a. O ile wypis zawiera wszelkie dane dot. określonej działki gruntu zawarte w operacie ewidencyjnym, o tyle zaświadczenie odnosi się do konkretnych danych figurujących w tym operacie.

Jak to wskazano wyżej, skarżące Towarzystwo uzyskało stosowny wypis i wyrys z operatu ewidencyjnego obejmujący przedmiotowe działki gruntu. W wypisie tym brak było danych co do właściciela nieruchomości oraz klauzuli stwierdzającej, że przeznaczony jest do dokonania wpisów w księgach wieczystych. W związku z tym skarżące Towarzystwo zażądało wydania zaświadczenia obejmującego dane dot. właściciela nieruchomości oraz zawierającego stosowną klauzulę.

Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż organ zasadnie odmówił wydania takiego zaświadczenia. Bezsporne bowiem jest, iż operat ewidencyjny nie zawiera danych o właścicielu nieruchomości, a postępowanie o wpis do tego rejestru Towarzystwa Oświatowego jako właściciela zostało zawieszone postanowieniem, które ma przymiot ostateczności. Natomiast klauzula o przeznaczeniu wypisu i wyrysu z rejestru gruntów do dokonywania wpisów w księgach wieczystych umieszczana jest na tych dokumentach, a nie następuje to w formie zaświadczenia. Stanowi o tym § 28 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów (Dz.U. Nr 102, poz. 1122 ze zm.) w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1082 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. z 2001 r. Dz.U. Nr 124, poz. 1361 ze zm.).

Nie jest również zasadny zarzut skargi kasacyjnej zarzucający naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten odnosi się do elementów jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Sąd I instancji w żaden sposób przepisu tego nie naruszył, bowiem przedstawił zwięźle stan sprawy, stanowisko stron, zarzuty podniesione w skardze, a także podstawę rozstrzygnięcia i wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej również ją wyjaśnił.

Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.