![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6037 Transport drogowy i przewozy, Transport Kara administracyjna Administracyjne postępowanie, Dyrektor Izby Skarbowej, Oddalono skargę kasacyjną, II GSK 2237/22 - Wyrok NSA z 2026-03-12, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II GSK 2237/22 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2022-12-15 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/ Elżbieta Czarny-Drożdżejko Krzysztof Dziedzic /sprawozdawca/ |
|||
|
6037 Transport drogowy i przewozy | |||
|
Transport Kara administracyjna Administracyjne postępowanie |
|||
|
III SA/Gl 1804/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-07-13 | |||
|
Dyrektor Izby Skarbowej | |||
|
Oddalono skargę kasacyjną | |||
|
Dz.U. 2021 poz 1857 art. 8 ust. 1, art. 10a ust. 1, art. 24 ust. 1-1b i 3, art. 26 ust. 3, 4 i 5, art. 28 Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 106 § 3, art. 141 § 1 i § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 1540 art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art.165b, art. 187 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 31 ust. 3 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1804/21 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 października 2021 r. nr 2401-IOA.48.11.2021.MS w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. |
||||
|
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (Sąd I instancji, WSA) wyrokiem z dnia 13 lipca2022 r., sygn. akt III SA/GI 1804/21, oddalił skargę P. S. (skarżący kasacyjnie, strona, przewoźnik) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 października 2021 r. nr 2401-IOA.48.11.2021.MS w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniesionej przez stronę, zaskarżono wyrok w całości, zarzucając wydanie orzeczenia z naruszeniem: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach - oparte na wadliwie dokonanej ocenie prawnej oraz faktycznej sprawy - w związku z naruszeniem przez organy podatkowe art. 122 oraz art.187 ustawy ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej o.p.) co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż organ zobowiązany jest zebrać dowody istotne dla sprawy i dokonać oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś w niniejszej sprawie organy obydwu instancji wydały decyzję bez weryfikacji, czy stwierdzone naruszenie doprowadziło do jakiegokolwiek uszczuplenia należności publicznoprawnych lub świadczy o nieuczciwym działaniu skarżącego w sytuacji, kiedy całość materiałów dowodowych potwierdza organizację przewozu zgodnie ze zgłoszeniem SENT oraz z dokumentami przewozowymi, a organ kontrolny miał wiedzę o położeniu pojazdu ze względu na przekazywanie geolokalizacji przez przewoźnika do systemu SENT GEO, 2) art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 10a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 1857; dalej: ustawa SENT) poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu ze zgłoszenia SENT lub pominięcie analizy poszczególnych informacji zawartych w zgłoszeniu, którego treść jest przedmiotem sporu pomiędzy organem administracji publicznej, a skarżącym. Sąd nie zbadał bądź nie uwzględnił informacji o tym, że podczas całego przewozu uprawnione organy kontrolne mogły śledzić trasę przedmiotowego przewozu, ponieważ przedsiębiorca zgodnie z ustawowym obowiązkiem zapewnił przekazywanie danych o lokalizacji pojazdu, nie doszło więc nawet do ryzyka uszczuplenia należności Skarbu Państwa. 3) art. 3 § 1w zw. z art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwie zrealizowaną przez Sąd pierwszej instancji funkcję kontrolną orzeczeń organów administracji publicznej przez nieuwzględnienie celu i funkcji ustawy SENT, pominięcie jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii proporcjonalności wysokości kary do wymiaru naruszenia i jego faktycznych konsekwencji dla Skarbu Państwa, co skutkowało wydaniem przez Sąd I instancji wadliwego wyroku, 4) art. 24 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 26 ust 3 ustawy SENT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. : dokonanie wykładni pojęcia "interesu publicznego'' jedynie przez pryzmat profiskalnych interesów Skarbu Państwa podczas, gdy przesłanka ta winna być rozpatrywana w oparciu o zasadę proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych oraz pominięcie w ocenie pojęcia ,,interesu publicznego'' rzeczywistej intencji ustawodawcy wskazanych w uzasadnienie rządowego projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, s. 3, druk nr 1244 co doprowadziło do nieodstąpienia od nałożenia kary pomimo, iż działania skarżącego nie były nastawione na uszczuplenie wpływów do Skarbu Państwa, jak również nie miało cech oszustwa podatkowego, 5) art. 24 ust.3 ustawy SENT w zw. z art.31 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji poprzez jego błędną, zawężającą wykładnię, sprowadzającą się do wykluczenia przez organy podatkowe możliwości zastosowania odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, a w efekcie naruszenie zasady proporcjonalności oraz poprzez stosowanie przepisów ustawy o SENT w sposób naruszający zasadę proporcjonalności, a w szczególności poprzez zastosowanie środków nieproporcjonalnych do popełnionego uchybienia i nałożenie rażąco wysokiej kary za nieistotne uchybienia przewoźnika, 6) art.165b o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, poprzez aprobatę wszczęcia postępowania po upływie aż 20 miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli na drodze, co winno skutkować umorzeniem postępowania, a co Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe na podstawie jedynego orzeczenia Naczelnego Sadu Administracyjnego, sprzecznego z całą pozostałą linią orzeczniczą NSA w tej kwestii. Sąd I instancji, mimo znaczącej liczby orzeczeń uznającej zasadność stosowania art. 165b o.p. do kontroli przewozów objętych SENT, oparł swoje stanowisko o jedyne odmienne orzeczenie NSA, co skutkowało uznaniem, że organ kontrolny nie naruszył terminu do wszczęcia postępowania administracyjnego, 7) art. 121 § 1 i art. 120 o.p. poprzez nieprowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i kierowanie się wyłącznie fiskalnym interesem organów podatkowych, przejawiające się w szczególności w nałożeniu na skarżącego przewoźnika kary pieniężnej pomimo małej wagi stwierdzonych uchybień, a także posiadanie przez skarżącego przewoźnika wszelkich dokumentów świadczących o legalności i prawidłowości dokonywanego przewozu towarów. W skardze kasacyjnej wniesiono o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, 2) zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 3) rozpatrzenie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w myśl którego uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie do rozważań mających znaczenie dla oceny zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu I instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., wynika, że spór w rozpoznawanej sprawie koncentruje się wokół kwestii kary pieniężnej nałożonej na skarżącego przewoźnika za naruszenie polegające na niewykonaniu obowiązku niezwłocznego aktualizowania danych zawartych w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim przewoźnik był obowiązany do ich zgłoszenia przy wykonywaniu przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT tj. obowiązku określonego w art. 8 ust. 1 ustawy SENT. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazać należy na bezzasadność zarzutu naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej). W art. 141 § 4 p.p.s.a. określono obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku, do których zalicza się: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., co pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji oraz przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia. Podkreślić należy, że na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować jedynie kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie stanowi o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie mogły także odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w powiązaniu z art. 122 i art. 187 oraz z art. 120 i art. 121 § 1 o.p. (pkty 1 i 7 petitum skargi kasacyjnej). Wbrew temu co twierdzi skarżący kasacyjnie, organy nie uchybiły określonym w tych przepisach zasadom postępowania. W kontrolowanej sprawie podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, co czyni chybionym zarzut naruszenia zasady prawdy materialnej zawartej w art. 122 O.p., a rozwiniętej w art. 187§1 tej ustawy. Sposób prowadzenia postępowania przez organy nie naruszał art. 120 O.p. (zasada legalizmu) oraz art. 121 § 1 O.p. (zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie). Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej) przez brak zbadania przez sąd bądź nieuwzględnienie okoliczności, że podczas całego przewozu uprawnione organy kontrolne mogły śledzić trasę przedmiotowego przewozu, ponieważ przedsiębiorca zgodnie z ustawowym obowiązkiem zapewnił przekazywanie danych o lokalizacji pojazdu. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości i nie było kwestionowane przez skarżącego, że wykonywał on przewóz towarów na podstawie zgłoszenia w systemie SENT i nie uzupełnił tego zgłoszenia w zakresie danych dotyczących zmiany miejsca wjazdu na terytorium Polski. W zgłoszeniu wskazano Cieszyn, a faktycznie dokonano wjazdu w Zwardoniu. Jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy SENT, przewoźnik jest obowiązany niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim był obowiązany do ich zgłoszenia. Obowiązek przekazywania danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem został natomiast określony w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Są to dwa różne obowiązki przewoźnika i okoliczność przekazywania przez skarżącego danych geolokalizacyjnych, nie miała wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, w której przewoźnik został ukarany za naruszenie obowiązku aktualizowania danych zawartych w zgłoszeniu. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art.165b o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT (pkt 6 petitum skargi kasacyjnej). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę opowiada się za poglądem, że przepis art. 165b § 1 o.p. nie znajduje odpowiedniego zastosowania w sprawach nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT (por. m.in. wyroki NSA z: 18 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1203/21 i II GSK 1265/21; 30 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2119/21; 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 2186/21; 2 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 2179/21; 15 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 100/22, sygn. akt II GSK 111/22; 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 266/22). Pogląd ten został wskazany jako dominujący w orzecznictwie NSA w postanowieniu wydanym w składzie siedmiu sędziów z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 1/23. Podkreślenia wymaga, że zawarte w art. 26 ust. 5 ustawy SENT odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej stosuje się do kar pieniężnych tylko w zakresie nieuregulowanym i tylko odpowiednio. Interpretacja i określenie granic tego odesłania musi uwzględniać regulację ustawy SENT w zakresie dotyczącym stosowania kar pieniężnych, w tym zasady przedawnienia, skoro tak określono granice tego odesłania. Wobec bowiem zamieszczenia tego ustawowego odesłania nie w przepisach ogólnych ustawy SENT (obejmujących definicje ustawowe oraz określenie zakresu spraw regulowanych ustawą i podmiotów, których ona dotyczy, jak i spraw oraz podmiotów wyłączonych spod jej regulacji), lecz w przepisach szczególnych tej ustawy, musi ono być interpretowane ściśle, a więc przy uwzględnieniu zakresu odesłania wynikającego z treści normy szczególnej, która wprowadza dane odesłanie i jednocześnie określa granice jego stosowania. Odnosząc się do przewidzianego w odesłaniu z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT "zakresu nieuregulowanego" w ustawie SENT, przy uwzględnieniu powyższej zasady ścisłego interpretowania tego odesłania, zauważyć należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy SENT, kara pieniężna nie może być nałożona, jeżeli od dnia niedopełnienia obowiązku upłynęło 5 lat, zaś obowiązek zapłaty kary pieniężnej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zapłaty. Ustawa SENT zawiera więc regulację odnoszącą się wprost do kwestii przedawnienia i jednocześnie nie przewidziano w niej przedawnienia wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. W art. 28 ustawy SENT ustawodawca: 1) wskazał okres, po upływie którego kara pieniężna nie może być nałożona, 2) określił, po jakim czasie przedawnia się obowiązek zapłaty kary pieniężnej. Zakładając racjonalność ustawodawcy, przepis ten zawierałby unormowanie odnoszące się do przedawnienia wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, gdyby taki był zamiar prawodawcy. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że art. 165b § 1 o.p. nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT. Przepis ten ma bowiem zastosowanie wyłącznie do kontroli podatkowej, w wyniku której ujawniono nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości. Natomiast czynności kontrolne przewozu wykonane na drodze nie stanowią czynności w ramach kontroli podatkowej. Każda z tych kontroli wywołuje bowiem inne skutki i wiąże się z innymi obowiązkami, zarówno po stronie podmiotów kontrolowanych, jak i organów administracji. Skoro art. 165b o.p. określa skutek braku właściwej reakcji kontrolowanego na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli podatkowej, a także realizuje inne cele niż ustawa SENT, to nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej na podstawie ustawy SENT. Te różnice sprawiają zatem, że określony w art. 26 ust. 5 ustawy SENT obowiązek "odpowiedniego" stosowania Ordynacji podatkowej w przypadku art. 165b o.p. będzie się wyrażał brakiem zastosowania tego przepisu w sprawie dotyczącej nałożenia kary za naruszenie przepisów ustawy SENT. Nie zasługiwały również na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia art. 24 ust. 3 ustawy SENT (pkty 4,5 petitum skargi kasacyjnej), które zmierzały do wykazania błędnego przyjęcia przez organy, że w sprawie nie znajduje zastosowania zawarta w tym przepisie regulacja prawna pozwalająca na odstąpienie od wymierzenia kary za naruszenie przepisów ustawy SENT. Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy o SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Ten ostatni zaś stanowi, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 5 października 2023 r., sygn. akt II GSK 2043/22) wskazuje się, że posłużenie się przez ustawodawcę nieostrymi pojęciami: "ważny interes przewoźnika" i "interes publiczny" oznacza brak określonego katalogu przesłanek i wymaga wypełnienia ich treści w konkretnej sprawie przez odwołanie się do całokształtu konkretnych okoliczności i faktów. Ocena ta musi być zindywidualizowana, a więc odnosząca się, zarówno do sytuacji zobowiązanego podmiotu, jak i okoliczności, w których doszło do naruszenia oraz jego wagi z punktu widzenia interesu publicznego. Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do tych pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Takie okoliczności w rozpoznawanej sprawie nie występowały. Nie przesądza natomiast o istnieniu ważnego interesu przewoźnika stopień jego zawinienia w powstaniu naruszenia, na co powołuje się skarżący kasacyjnie. Należy przy tym zauważyć, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jak słusznie podkreśliły organy i Sąd I instancji, zarówno kierowca jak i przewoźnik mieli możliwość prawidłowego uzupełnienia danych w zgłoszeniu SENT, a niewykonanie tego obowiązku świadczy o braku właściwej organizacji pracy zapewniającej prawidłową realizację obowiązków nałożonych ustawą SENT. Samo przekazywanie danych geolokalizacyjnych w trakcie kontrolowanego przejazdu, na co powołuje się skarżący kasacyjnie, nie miało znaczenia dla zaistnienia stwierdzonego naruszenia polegającego na braku uzupełnienia zgłoszenia. Nie może mieć również wpływu na ocenę zaistnienia możliwości zastosowania przez organ normy z art. 24 ust. 3 ustawy SENT - odstąpienia od nałożenia kary. Przy badaniu czy zaistniała uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej przesłanka "interesu publicznego" organ powinien rozważyć, czy nałożenie na podmiot podlegający odpowiedzialności kary pieniężnej w okolicznościach sprawy realizuje cel ustawy SENT jak: uwzględnienie potrzeby zapewnienia skuteczności monitorowania przewozu towarów, specyfikę towaru, przewozu towarów lub obrotu tymi towarami czy surowość kary wymierzonej przez organ administracyjny nie może być nieproporcjonalna do przewinienia, którego kara dotyczy. W rozpoznawanej sprawie poczynione przez organy (i zaakceptowane przez Sąd I instancji) ustalenia co do braku szczególnych, wyjątkowych okoliczności godzących w interes publiczny w sposób nie do pogodzenia z ogólnym porządkiem prawnym czy uzasadnionym, obiektywnym poczuciem sprawiedliwości, uzasadniały uznanie, że nałożenie kary nie godzi w interes publiczny, zwłaszcza że dotyczy działań profesjonalnego podmiotu, na którym ciążą większe obowiązki w zakresie przestrzegania prawa niż ma to miejsce w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z profesjonalną działalnością zarobkową. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej sam fakt braku wpływu uchybień skarżącego na uszczuplenie należności publicznoprawnych nie przesądza, że spełniona jest przesłanka "interesu publicznego" w rozumieniu art. 24 ust. 3 powoływanej ustawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji oraz organów administracji publicznej o braku, w okolicznościach kontrolowanej sprawy, przesłanek uprawniających organy do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na interes publiczny i ważny interes przewoźnika jest prawidłowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można również zgodzić się z podnoszonym przez skarżącego zarzutem naruszenia zasady proporcjonalności, wywodzonej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (pkt 5 petitum skargi kasacyjnej) - przede wszystkim z przyczyn wyżej przedstawionych - a także dlatego, że wymiar kary został określony ustawowo i w tej właśnie wysokości została ona nałożona. Proporcjonalność kary na gruncie ustawy SENT została zachowana, bowiem przewidział ją sam ustawodawca, stanowiąc różne wysokości nakładanych kar w zależności od rodzaju naruszenia. Zasada proporcjonalności jest przede wszystkim adresowana do ustawodawcy, wysokość kar za naruszenie przepisów ustawy jest określona w sposób sztywny i organ nie ma możliwości jej miarkowania, zatem trudno mu postawić zarzut naruszenia tej zasady. To ustawodawca przewidział tak dotkliwą sankcję m.in. za wadliwe wykonanie obowiązku ustawowego stwierdzone w przypadku skarżącego. Ponadto NSA orzekający w tej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełniać swą rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa (wyrok TK z dnia 26 marca 2002 r., SK 2/01, OTK ZU 2/A/2002, poz. 15 oraz wyrok NSA z 28 października 2021 r., II GSK 1362/21). W świetle powyższego, NSA uznał zarzut wydania decyzji z naruszeniem zasady proporcjonalności za bezzasadny. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), zasądzając od skarżącego zwrot kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika organu z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. |
||||