Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2018 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1192/18 ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków poprzez poprawę warunków ochrony przeciwpożarowej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1192/18 ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków poprzez poprawę warunków ochrony przeciwpożarowej, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. znak:[...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wniosek o wstrzymanie nie został prawidłowo uzasadniony. Stwierdzenie, że skoro zostało wszczęte przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków postępowanie w sprawie wpisania do rejestru zabytków budynku [...] to strona skarżąca nie może prowadzić żadnych prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych - jest przedwczesne. Sąd nie może domniemywać, że powyższe postępowanie zostanie zakończone pozytywnie i nieruchomość zostanie wpisana do rejestru zabytków. Ponadto Sąd wskazał, że nałożenie obowiązku polegającego na zapewnieniu właściwej długości przejścia ewakuacyjnego z poziomu peronów Dworca [...] ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzkiego. Są to wartości, które przeważyć musiały na okolicznościami zawartymi we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Skarżąca spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego zmiany poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie polegające na uznaniu, że nie przedstawiła argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia jej interesów następstw wykonania decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak stanowi art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi to o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tylko prawidłowo uzasadniony wniosek może zostać rozpoznany zgodnie z intencją strony, bowiem brak uzasadnienia czy też uzasadnienie niepełne, lakoniczne nie pozwala na ocenę, czy opisane powyżej przesłanki w danej sprawie zachodzą.

Strona skarżąca we wniosku o wstrzymanie wywiodła, że w dniu 26 marca 2018 r. zostało wszczęte przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków postępowanie administracyjne w sprawie wpisania do rejestru zabytków budynku Dworca[...]. Wobec wszczęcia tego postępowania skarżąca nie może prowadzić żadnych prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmować innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku, w tym objętych zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Powyższe okoliczności, jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, nie stanowią spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., a skarżąca spółka nie wykazała, aby wykonanie nakazu objętego zaskarżoną decyzją groziło wyrządzeniem znacznej szkody lub wystąpieniem trudnych do odwrócenia skutków.

Wniesione zażalenie nie zawiera argumentacji, która mogłaby podważyć zasadność rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Wprawdzie należy zgodzić się ze skarżącą, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2017 r. poz. 2187, ze zm.) od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku, niemniej jednak w rozpoznawanej sprawie Sąd nie może oceniać, czy nakaz objęty zaskarżoną decyzją może prowadzić do naruszenia substancji zabytku lub zmiany jego wyglądu, zwłaszcza, że skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, aby wykonanie zaskarżonej decyzji stało w sprzeczności z art. 10a ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wypada bowiem podkreślić, że nakaz objęty zaskarżoną decyzją nie jest sztywno określony, bowiem nie precyzuje konkretnych robót jakie powinny zostać wykonane, aby wymogom przeciwpożarowym zadośćuczynić. Z zaskarżonej decyzji wynika wyłącznie konieczność zapewnienia właściwej długości przejścia ewakuacyjnego z poziomu peronów Dworca [...] wynoszącą nie więcej niż 40 m albo skarżąca powinna zastosować rozwiązania zamienne w odniesieniu do ww. wymagania w przypadku braku możliwości ich realizacji w pełnym zakresie, wskazane na podstawie opracowanej ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i uzgodnione z [...] Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Tak sformułowany nakaz nie wyklucza możliwości wykonania robót w zgodzie z ewentualnymi zaleceniami konserwatora zabytków i bez względu na toczące się postępowanie w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków. Nie można bowiem przesądzać, że jakiekolwiek roboty, bez bliższego ich sprecyzowania, zmierzające do wykonania zaskarżonej decyzji będą godziły w substancję zabytku albo zmieniały jego wygląd.

Bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji pozostaje argumentacja skarżącej spółki odnosząca się do pisma Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 16 marca 2016 r., w którym pozytywnie zaopiniowano możliwość realizacji zaleceń przeciwpożarowych wynikających z postanowienia [...] z [...] grudnia 2014 r. w czterech etapach. Należy wskazać, że już w postanowieniu [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2014 r. zwrócono uwagę na niewłaściwą długość przejścia ewakuacyjnego, która nie powinna przekraczać 40 m. Skarżąca w piśmie z 21 stycznia 2016 r., w zakresie wymagań określonych postanowieniem z [...] grudnia 2014 r., poinformowała organ, że modernizacja dworca kolejowego [...] Tunelu linii średnicowej i Stacji [...] jest w trakcie realizacji, wskazując na etapy jej wykonania. Wskazano, że modernizacja hali peronowej, galerii handlowych dworca kolejowego [...] (cały zakres dworca) zostanie wykonana w terminie do 31 grudnia 2017 r. Pismem z 8 marca 2016 r. skarżąca doprecyzowała, że modernizacja będzie dotyczyła obiektów według następujących etapów obejmujących obszary: Etap I - Hala główna dworca kolejowego[...] , Etap II - Część 1) galeria zachodnia, dojścia do[...], część galerii północnej dworca kolejowego[...], część 2) galerie handlowe dworca kolejowego [...] (cały zakres), Etap III - Stacja[...], Etap IV - Tunel linii średnicowej (dalekobieżnej i podmiejskiej). Wbrew twierdzeniom skarżącej, z pisma organu z 16 marca 2016 r., pozytywnie opiniującego ww. etapowanie, nie wynika, aby wyrażono zgodę na realizację zaleceń dotyczących bezpieczeństwa przeciwpożarowego odnośnie Dworca [...] w terminie do 2023 r. w związku z modernizacją linii średnicowej na odcinku [...], ani aby wyrażono zgodę na realizację obowiązków dotyczących Dworca [...] z terminem do 2020 r. Stąd argumentacja skarżącej spółki i zarzuty zawarte w zażaleniu okazały się bezzasadne.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.