Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 324/25 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 maja 2025 r. nr 0201-IEE1.7192.70.2025.2 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 324/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA lub Sąd I instancji) oddalił wniosek o wyłączenie sędziego orzekającego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 324/25 ze skargi K. P. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 29 maja 2025 r., nr 0201-IEE1.7192.70.2025.2 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W toku postępowania sądowego skarżący wystąpił z wnioskiem z [...] listopada 2025 r. o wyłączenie od orzekania w jego sprawie o sygn. akt III SA/Wr 324/25 sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wydał, w tejże sprawie, postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł iż sędzia przekroczył uprawnienia, gdyż bez jego udziału wydał orzeczenia nie doprecyzowując faktów i dowodów. Dodał także, że w jego zakresie było orzeczenie dotyczące umorzenia ze względu na przedawnienie, a nie rozwodzenie się w innej kwestii. Zdaniem skarżącego, świadczy to o stronniczym działaniu na jego niekorzyść.

Wskazany we wniosku skarżącego sędzia orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pisemnie oświadczył, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozpoznawanej sprawie.

Zaskarżonym postanowieniem WSA oddalił wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 18 § 1 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, iż w złożonym wniosku o wyłączenie sędziego, odnosząc się do realiów sprawy, skarżący nie wykazał skutecznych argumentów ani obiektywnych okoliczności potwierdzających wątpliwości co do bezstronności wskazanego sędziego.

Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, cyt.: Przedmiotem postępowania było wykazanie błędów Sędziego, gdyż bez konsultacji ze mną wydano orzeczenie nie ustalając meritum co jest błędem, gdyż przedwcześnie podjęto decyzję. (...) Dlatego liczę ze sąd sprawdzający dopełni formalności i wykaże moją rację, gdyż dowody potwierdzają moje ustalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Podkreślenia na wstępie wymaga, że podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.) jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok TK z dnia 20 lipca 2004 r., SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67).

Przepis art. 19 p.p.s.a., który był podstawą wniosku, zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odnosić się do określonego sędziego i wskazywać na istnienie takich okoliczności, które mogą rodzić wątpliwość co do jego bezstronności.

Podkreślenia wymaga również, że we wniosku o wyłączenie sędziego strona, zgodnie z art. 20 p.p.s.a., powinna uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia, natomiast sędzia, którego dotyczy wniosek, zobowiązany jest do złożenia wyjaśnienia (art. 22 § 2 p.p.s.a.). Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą.

W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał na jakąkolwiek konkretną sytuację, zachowanie czy wypowiedź sędziego, które mogłyby uzasadniać wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie, rodzić podejrzenie o jakiekolwiek uprzedzenia. Wobec zaś braku wskazania przez skarżącego przekonujących podstaw żądania wyłączenia sędziego oraz wobec złożonego do akt oświadczenia sędziego – nie zachodziły przyczyny do uwzględnienia wniosku skarżącego. O zasadności wniosku o wyłączenie sędziów nie może decydować wyłącznie subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być bowiem traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego. Z akt sprawy wynika, że sędzia złożył oświadczenie, że w tej sprawie (III SA/Wr 324/25) nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a. ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Wobec niewskazania w zażaleniu na zaskarżone postanowienie jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość złożonego oświadczenia, stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziego było zgodne z prawem.

Oceniając rzeczone postanowienie w tym aspekcie Naczelny Sąd Administracyjny również nie znalazł podstaw do jego uchylenia, albowiem jest ono zgodne z obowiązującym prawem – przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również pozbawione jest wad w zakresie oceny zasadności wniosku.

Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.