II SAB/Bk 22/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-04-24	
Data wpływu	2025-03-26	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku	
Sędziowie	Dariusz Marian Zalewski
Justyna Siemieniako
Marcin Kojło /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Sygn. powiązane	III OSK 1132/25	
Skarżony organ	Wójt Gminy	
Treść wyniku	Zobowiązano do dokonania czynności	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), Sędziowie sędzia WSA Justyna Siemieniako, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na bezczynność Wójta Gminy Krasnopol w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Krasnopol do załatwienia w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wniosku Z. K. z 26 lipca 2024 r. - w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy Krasnopol na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Z. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku zaskarżył bezczynność Wójta Gminy Krasnopol w przedmiocie udostępnienia informacji, zarzucając naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,

3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p.")

w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona

w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.

Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż

w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 26 lipca 2024 r. złożył wniosek za pośrednictwem poczty elektronicznej ePuap o udostępnienie informacji publicznej

w następującym zakresie:

1. Przysłania kserokopii (skanu) zawartej umowy zlecenia Nr [...] z dnia 30 kwietnia 2024 r. pomiędzy Gminą Krasnopol, ul. [...], 16-503 Krasnopol, reprezentowaną przez Pana K. S. - Wójta Gminy Krasnopol, przy kontrasygnacie Skarbnika Gminy - Pana W. G. a osobą fizyczną a dotyczącą Wykonywanie zadań koordynatora projektu w związku z realizacją zadania pn. "Niskoemisyjny Transport, dofinansowanego ze środków NFOŚiGW udostępnionych dla WFOŚiGW pn. Elektromobilność, ekologia naszym celem!"

2. Przysłania kserokopii (skanu) zawartej umowy zlecenia Nr [...] z dnia 30 kwietnia 2024 r. pomiędzy Gminą Krasnopol, ul. [...] 16-503 Krasnopol, reprezentowaną przez Pana K. S. - Wójta Gminy Krasnopol, przy kontrasygnacie Skarbnika Gminy - Pana W. G. a osobą fizyczną a dotyczącą Wykonywanie zadań zastępcy koordynatora projektu w związku z realizacją zadania pn. "Niskoemisyjny Transport, dofinansowanego ze środków NFOŚiGW udostępnionych dla WFOŚiGW pn. Elektromobilność, ekologia naszym celem!"

Wedle dyspozycji skarżącego, informację i dokumenty należało przesłać na adres wnioskodawcy lub zamieścić na stronie BIP Urzędu Gminy.

Skarżący podał, że w odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Krasnopol pismem

z dnia 7 sierpnia 2024 r. poinformował, że odpowiedzi na zadane pytania nie zostanie udzielona gdyż nie dotyczy to informacji publicznej wskazując na dużą ilość składanych zapytań.

Skarżący wskazał, że decyzją nr KO.901/20/24 z dnia 30 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy Krasnopol PF.I.LN.1431.57.2024 z 25 listopada 2024 r. w całości

i przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wójt od dnia otrzymania ostatecznej decyzji z Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w Suwałkach do dnia złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku na bezczynność, nie udzielił odpowiedzi na złożony wniosek.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Krasnopol wniósł o jej oddalenie

w całości i obciążenie skarżącego kosztami niniejszego postępowania, w tym ewentualnymi kosztami zastępstwa procesowego.

Organ zaznaczył, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej powinna być poprzedzona ponagleniem lub wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Żadne tego typu działanie nie nastąpiło ze strony skarżącego.

Organ zwrócił uwagę, że na przestrzeni minionych lat, począwszy od 2014 r.

w rejestrze dotyczącym informacji publicznej zarejestrowano i udzielono odpowiedzi wnioskodawcy na 279 wniosków zawierających 2203 pytań. Skarżący nie powinien się więc powoływać na bezczynność organu, ponieważ w dniu 14 stycznia 2025 r. został złożony wniosek do Prokuratury Rejonowej w Sejnach, w którym organ ubiega się o skierowanie sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku wobec ostatecznych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach, z którymi się nie zgadza. Skarżący ma świadomość działań podejmowanych przez Gminę. Najlepiej świadczą o tym sarkastyczne wpisy publikowane na Facebooku fanpage ECHO KRASNOPOLA (przykład w załączeniu).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że dopuszczalność skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależniona od poprzedzenia jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. W odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2023 r. sygn. III OSK 4146/21, z dnia 28 stycznia 2020 r. sygn. I OSK 2433/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. II SAB/Go 125/24).

Przystępując do rozpoznania skargi sąd podkreśla, że na gruncie u.d.i.p. podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej – w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: (1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej

w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub (2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p., czy też

w sytuacji uznania, że doszło do nadużycia prawa do uzyskania informacji publicznej, lub (3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji publicznej

w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych

w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się - art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) lub (4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, wystarczy że o fakcie tym organ powiadomi wnioskodawcę zwykłym pismem.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p.

Z akt wynika, że w dniu 26 lipca 2024 r. skarżący zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1. Przysłania kserokopii (skanu) zawartej umowy zlecenia Nr [...] z dnia 30 kwietnia 2024 r. pomiędzy Gminą Krasnopol, ul. [...], 16-503 Krasnopol, reprezentowaną przez Pana K. S. - Wójta Gminy Krasnopol, przy kontrasygnacie Skarbnika Gminy - Pana W. G. a osobą fizyczną a dotyczącą Wykonywanie zadań koordynatora projektu w związku z realizacją zadania pn. "Niskoemisyjny Transport, dofinansowanego ze środków NFOŚiGW udostępnionych dla WFOŚiGW pn. Elektromobilność, ekologia naszym celem!"

2. Przesłania kserokopii (skanu) zawartej umowy zlecenia Nr 7/04/2024 z dnia 30 kwietnia 2024 r. pomiędzy Gminą Krasnopol, ul. [...], 16-503 Krasnopol, reprezentowaną przez Pana K. S. - Wójta Gminy Krasnopol, przy kontrasygnacie Skarbnika Gminy - Pana W. G. a osobą fizyczną a dotyczącą Wykonywanie zadań zastępcy koordynatora projektu w związku z realizacją zadania pn. "Niskoemisyjny Transport, dofinansowanego ze środków NFOŚiGW udostępnionych dla WFOŚiGW pn. Elektromobilność, ekologia naszym celem!"

Wójt w piśmie z dnia 7 sierpnia 2024 r. poinformował, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej, w związku z tym odpowiedzi na zadane pytania nie zostaną udzielone.

Od pisma tego odwołał się Z. K.

Organ odwoławczy uznał, iż odpowiedź Wójta posiada niezbędne elementy decyzji administracyjnej i zakwalifikował ją jako taki akt odmawiający udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W wyniku rozpoznania odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach ustaliło, iż żądane dane stanowią informację publiczną, wobec czego decyzją z dnia 12 listopada 2024 r. nr KO.901/16/24, uchyliło decyzję Wójta z dnia 7 sierpnia 2024 r. nr PF.LLN.1431.57.2024 i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi

I instancji, celem rozpoznania wniosku Z. K. w sposób i w formie przewidzianej w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W rozstrzygnięciu tym organ odwoławczy zawarł zalecenia co do dalszego toku postępowania.

Wójt Gminy Krasnopol, po ponownym rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia

25 listopada 2024 r. nr PFI.LN.1431.57.2024 odmówił udzielenia informacji publicznej. Wójt uznał wniosek Z. K. za nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej, w celu utrudnienia działań Wójta na rzecz dobra lokalnej społeczności, jego dyskredytacji jako organu wykonawczego, a tym samym uzyskania korzystnego stronie efektu wizerunkowego.

Decyzją z dnia 30 grudnia 2024 r. nr KO.901.20/24, SKO w Suwałkach uchyliło zaskarżoną przez Z. K. decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wyraził pogląd, że powołanie się na nadużycie prawa do informacji jest zastrzeżone wyłącznie do przypadków skrajnych, w których wnioskodawca wykazuje się dużą dozą złej woli. Kolegium nie zakwestionowało możliwości odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa do informacji przez wnioskodawcę, jednakże w jego ocenie okoliczności powołane przez Wójta stoją na przeszkodzie bezspornemu przyjęciu, że swoim działaniem odwołujący się nadużył to prawo. Zdaniem Kolegium, Wójt w żaden sposób nie wykazał jakoby pomiędzy Z. K. a Wójtem, zachodziła relacja tego rodzaju, że pozwalałaby uznać sposób realizowania przez odwołującego się jego prawa do informacji publicznej jako działania we własnym, subiektywnym interesie, zmierzające do kwestionowania działalności tych podmiotów w indywidualnej sprawie Z. K.

Pismem z 21 lutego 2025 r. skarżący złożył ponaglenie w sprawie wniosku

z 26 lipca 2024 r.

Pismem z 27 lutego 2025 r. Wójt wskazał, że brak ponownego rozpatrzenia wniosku spowodowany jest tym, że organ nie zgadza się z rozstrzygnięciem SKO

i została złożona prośba do Prokuratora o wniesienie sprzeciwu.

W ocenie sądu dane, o które wnosi skarżący stanowią informację publiczną, czego nie kwestionuje również organ. Nie powinno także budzić wątpliwości, że to Wójt jest podmiotem będącym w posiadaniu ww. informacji publicznej, a przez to organem zobowiązanym do załatwienia sprawy w terminach przewidzianych

w przepisach u.d.i.p.

W okolicznościach rozpoznawanego przypadku organ zareagował na wniosek skarżącego, najpierw przekazując mu stanowisko w formie zwykłego pisma, a po decyzji Kolegium z 12 listopada 2024 r., Wójt decyzją z dnia 25 listopada 2024 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej uznając, że wniosek skarżącego stanowił nadużycie prawa do informacji publicznej. Wskutek wniesionego przez skarżącego odwołania Kolegium decyzją z dnia 30 grudnia 2024 r. uchyliło jednak ww. decyzję Wójta i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Tym samym decyzja Wójta z 25 listopada 2024 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego.

W związku z tym po zwrocie akt przez Kolegium organ był zobowiązany ponownie załatwić sprawę w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p., czego jednak nie uczynił przed wniesieniem skargi, jak również do daty wyrokowania. Tym samym organ był

w bezczynności, która nie ustała również po wniesieniu skargi.

Nadmienić należy, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje odpowiednich czynności

w przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej terminach, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają przy tym znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte,

a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania.

W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu.

Wobec powyższego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miało znaczenia z jakich przyczyn Wójt nie zajął się sprawą ponownie i nie załatwił jej w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p., w szczególności bez znaczenia pozostają starania organu o skierowanie skargi na decyzję Kolegium przez Prokuratora Rejonowego

w Sejnach. Ostateczna decyzja Kolegium z 30 grudnia 2024 r. pozostaje w obrocie prawnym, zatem aktualne jest stwierdzenie, że decyzja Wójta została wyeliminowana z obrotu prawnego, a tym samym wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej pozostaje bez reakcji organu przewidzianej przepisami prawa. Należy dodać, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność organu, a tym samym sąd nie wypowiada się w przedmiocie merytorycznej prawidłowości decyzji Wójta i ostatecznej decyzji Kolegium. Mogłoby to nastąpić jedynie w przypadku zaskarżenia decyzji Kolegium.

Sąd stwierdziwszy stan bezczynności był zobligowany zobowiązać organ do załatwienia wniosku, przy czym sąd na tym etapie nie może wypowiedzieć się w jaki sposób organ powinien załatwić sprawę. W tym zakresie orzeczono jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a.

Czyniąc zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, że bezczynność organu nie miała cech wskazujących na to, że doszło do rażącego naruszenia prawa (punkt 2 sentencji wyroku). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. II OSK 468/13, wyrok NSA

z dnia 29 listopada 2018 r. II GSK 1619/18). W rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził wystąpienia takich cech. Nie wskazuje na to również skarżący w złożonej do sądu skardze. Brak ponownej reakcji organu po zwrocie sprawy przez Kolegium wynikał z błędnego przekonania, że jest to usprawiedliwione staraniami o wzruszenie decyzji Kolegium przez organ Prokuratury.

O kosztach postępowania sąd orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego uiszczony wpis w kwocie 100 zł.

Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.