Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1369/21 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z 22 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1369/21 oddalił skargę M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2021 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania. Nadto skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie:

1. przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm. - k.p.a.), poprzez niewyjaśnienie wszystkich wątpliwości co do treści postanowienia z dnia [...] października 2019 r. wydanego przez Prezydenta Miasta Gliwice, co w konsekwencji spowodowało dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego z naruszeniem zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, w szczególności w odniesieniu do dowodów przedstawionych przez skarżącego, które w ocenie organu nie wykazały w sposób dostateczny, że wyzbył się on władztwa fizycznego nad pojazdem, którego postój jest przedmiotem ww. postępowania;

2. przepisów prawa materialnego, to jest:

a) art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez wadliwą wykładnię przepisu i tym samym błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie niezasadny jest zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, podczas gdy dowody zebrane w toku całego postępowania nie potwierdzają iż tytuł wykonawczy został wystawiony przeciwko osobie, która powinna być w sprawie uznana za zobowiązanego, w konsekwencji czego zarzuty naruszenia art. 33 § 1 pkt. 1 i 4 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 powinny zostać uznane za uzasadnione.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej (kontrolnej) Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a.).

Ponadto art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide postanowienia NSA z 8 marca 2004 r. sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r. sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Z kolei w przypadku zarzutu błędnej wykładni konieczne jest wskazanie na czym polega wadliwe rozumienie przez Sąd pierwszej instancji przepisu. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nr 1 petitum skargi kasacyjnej, gdyż art. 174 pkt 2 p.p.s.a. odnosi się do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i to w kwalifikowanej postaci, tj. jeżeli uchybienie tym regulacjom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem ani w zarzucie, ani uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie został przytoczony jakikolwiek przepis p.p.s.a., który został naruszony. W motywach podkreśla się jedynie: "Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania w sposób wpływający na jego wynik (...). Tym samym doszło do naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., a to w szczególności przez pominięcie okoliczności związanych z faktem, iż skarżący wyzbył się władztwa fizycznego nad pojazdem, którego postój jest przedmiotem ww. postępowania".

Naczelny Sąd zwraca uwagę, że Sąd I instancji nie stosował wskazanych w zarzucie przepisów, a jedynie sprawował kontrolę w ramach art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 p.p.s.a. (te zaś przepisy – jak też inne skodyfikowane w p.p.s.a. – nie zostały wskazane w podstawie zarzutu skargi kasacyjnej). Niezrozumiałe jest też podniesione w zarzucie "niewyjaśnienie przez organy wszystkich wątpliwości, co do treści postanowienia z [...] października 2019 r. wydanego przez Prezydenta Miasta Gliwice", gdy stanowiło ono przedmiot kontroli organu odwoławczego.

Reasumując należy wskazać, że autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie – z racji wad wyżej wskazanych – dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut nr 2 petitum skargi kasacyjnej.

Powołany w zarzucie "art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.", który zapewne należy utożsamiać z ustawą z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2022.479 ze zm.) - nie wskazano we wniesionym środku zaskarżenia ani daty uchwalenia ustawy, jak też miejsca jej publikacji. Z treści tego zarzutu powiązanego z cyt. "art. 13 ust.1 pkt 1" - bez wskazania przez autora ninijeszej skargi nazwy aktu (dopiero w uzasadnieniu podano, że chodzi o ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) wynika, że strona skarżąca uważa, iż organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, gdyż w sprawie – jak dalej wywodzi skarżący kasacyjnie - nie została przeprowadzona kontrola formalna tożsamości osoby, co do której prowadzi się postępowanie. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy wskazać, że skarżący podnosząc w omawianym punkcie petitum skargi kasacyjnej naruszenie wzmiankowanych przepisów przez "błędną ich wykładnię a tym samym błędne przyjęcie" powinien wyjaśnić na czym polega błędna wykładnia tych uregulowań dokonana przez WSA a także jakie powinno być ich prawidłowe rozumienie, czego jednakże nie uczynił. Wadliwość w tym zakresie nie może być konwalidowana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w tej sprawie skarżącemu kasacyjnie umknęła zasadnicza kwestia, a mianowicie, zaskarżony wyrok został wydany w warunkach związania przepisem art. 153 p.p.s.a. podczas, gdy żaden z zarzutów kasacyjnych nie odnosi się do ewentualnego naruszenia tego przepisu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.