Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Szymon Widłak Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. D. na akt Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 30 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie wyrejestrowania indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników RTV oddala skargę.

M. D. (dalej: Skarżący) dokonał w dniu 15 listopada 2002 r. rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego. Został mu wówczas nadany indywidualny numer identyfikacyjny [...].

W dalszej kolejności, Skarżący w piśmie z dnia 30 listopada 2020 r. adresowanym do Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. oświadczył, iż wyrejestrowuje odbiornik zarejestrowany pod numerem [...]. Skan przedmiotowego pisma skierował poprzez wiadomość e-mail na adres Biura Obsługi Klienta Poczty Polskiej S.A..

W odpowiedzi na wniesione pismo, Wydział Abonamentu RTV Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. poinformował Skarżącego o treści § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676, dalej: rozporządzenie z dnia 17 grudnia 2013 r.).

Informacje w przedmiocie sposobu skutecznego wyrejestrowania odbiornika RTV, o którym mowa w przywołanym § 11 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r., Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. przekazywało Skarżącemu również

w kolejnych pismach z dnia 23 lutego 2021 r. oraz z 23 marca 2021 r..

Pismem z dnia 27 maja 2021 r. adresowanym do Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., dostarczonym za pośrednictwem firmy kurierskiej, Skarżący ponownie złożył oświadczenie o wyrejestrowaniu odbiornika nr [...], wnosząc o pisemne potwierdzenie faktu jego wyrejestrowania.

W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 30 września 2022 r., Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. wskazało, że dla dopełnienia czynności

w formie przewidzianej przepisami prawa, jest on zobowiązany do dokonania zgłoszenia formalności w placówce pocztowej lub z wykorzystaniem strony internetowej Poczty Polskiej S.A.. publicznej Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A.

Pismem z dnia 11 października 2022 r. M. D. złożył do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu skargę na pismo Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 30 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie wyrejestrowania indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników RTV. Wskazanemu aktowi skarżący zarzucił naruszenie art. 6, 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: k.p.a.)., wnosząc o uznanie za niezgodne z obowiązującym prawem i unieważnienie decyzji i postanowień Poczty Polskiej S.A. o odmowie uznania za zgodne z prawem wniosków Skarżącego z 30 listopada 2020 r. oraz z 27 maja 2021 r. o wyrejestrowanie odbiorników RTV. Skarżący domagał się również zobowiązania Poczty Polskiej S.A. do uznania jego wniosku za zgodny z prawem i wiążący od dnia doręczenia go Poczcie Polskiej S.A., a także kompleksowego zbadania zasadności i zgodności z obowiązującym prawem działań oraz decyzji i postanowień Poczty Polskiej S.A. zaistniałych w wyniku rozpoznania przedmiotowej sprawy. Skarżący wniósł nadto o zasądzenie kar finansowych, które mogą być zastosowane wobec organu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

W uzasadnieniu skargi Skarżący powołał się na fragment treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 26 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Po 571/20, oddalającego skargę M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. w przedmiocie uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. W ocenie Skarżącego, zawarte w uzasadnieniu przywołanego wyroku zdanie "Wyrejestrować odbiornik można było w każdej formie, a nie tylko przez wypełnienie odcinka "W", jak błędnie wskazał organ (...)" jednoznacznie wskazuje na możliwość dokonania wyrejestrowania odbiornika RTV bez konieczności dochowania określonych procedur.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w całości. W ocenie Poczty Polskiej S.A., w przedmiotowej sprawie skarga nie przysługuje, co wynika z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej P.p.s.a.). Organ podniósł, że skuteczne wniesienie skargi powinno być poprzedzone wyczerpaniem przez Skarżącego przysługujących środków zaskarżenia. Dokumenty przywołane w skardze stanowią pisma wyjaśniające i z tego względu nie podlegają zaskarżeniu jakimkolwiek środkiem odwoławczym, w tym również skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Niewyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym w myśl art. 52 § 1 P.p.s.a. czyni wniesienie skargi niedopuszczalnym i powinno skutkować jej odrzuceniem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a..

W piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2022 r. wskazał, iż sprawa zakończona wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 26 listopada 2022 r. nie ma nic wspólnego z jego wnioskiem o wyrejestrowanie odbiornika, który został złożony po tym wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.. zgodnie z którego treścią sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W przedmiotowej sprawie stosowny wniosek złożył Skarżący, a organ, pomimo poinformowania go o powyższym, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest akt administracyjny Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 30 września

2022 r., stwierdzający brak możliwości przyjęcia oświadczeń składanych przez Skarżącego o wyrejestrowaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników RTV za złożone skutecznie.

Wobec powyższego w pierwszej kolejności odnosząc się do kwestii dopuszczalności zaskarżenia takiego pisma wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na "[...] akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa [...]".

Podkreślić w tym miejscu należy, iż art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. rozszerza kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji i postanowień, będących tradycyjnie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Przepis ten umożliwia sądową kontrolę również takich działań administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach (jurysdykcyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym) zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, a dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej. Ustawodawca niniejszym przepisem dążył do jak najszerszego zapewnienia indywidualnym jednostkom prawnej ochrony przed działaniami organów, które wymykają się wszelkiej innej kontroli. Celem ustawodawcy nie było jednak umożliwienie zaskarżania do sądów administracyjnych działań administracji wykonywanych w ramach stosunków innych niż administracyjnoprawny (postanowienie NSA z 19 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1767/21, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. III SA/Gl 646/22 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA").

Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika, że za akty lub czynności

o których mowa w 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2,

s. 18–19).

W niniejszej sprawie, w ocenie Sadu spełnione zostały spełnione wszystkie przesłanki, aby zaskarżone pismo uznać za akt o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1689, dalej: ustawa o opłatach abonamentowych), opłaty abonamentowe są pobierane przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 896 ze zm.), jakim jest Poczta Polska S.A.. Na podstawie art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych, podmiot ten jest również uprawniony do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Z tego tytułu jednostkom organizacyjnym operatora publicznego przyznano uprawnienia władcze, w tym w szczególności kompetencję do wydawania decyzji nakazujących rejestrację odbiornika oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Upoważnieni pracownicy Poczty Polskiej S.A. wykonują zatem funkcje zlecone

z zakresu administracji rządowej.

Ponadto wskazać należy, iż w kwestii wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wobec zgłoszenia zaprzestania używania tych urządzeń, ustawa o opłatach abonamentowych ani przepisy aktu wykonawczego - rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676, dalej: rozporządzenie z dnia 17 grudnia 2013 r.) - nie wskazują na konieczność wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej.

W ocenie Sądu zaskarżone pismo stwierdzające brak możliwości przyjęcia oświadczeń o wyrejestrowaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników RTV w istocie stanowi swoistą formę odmowy wyrejestrowania odbiornika.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że - w przeciwieństwie do pozytywnego załatwienie sprawy poprzez podjęcie czynności materialno-technicznej - odmowa dokonania takiej czynności powinna nastąpić w drodze decyzji (zob. uzasadnienie uchwały NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 4/13, ONSAiWSA 2014, nr 3, poz. 35).

Ponadto należy mieć na uwadze, iż brak wyrejestrowania odbiornika pociąga za sobą konsekwencje wynikające wprost z przepisów prawa tj. obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej.

Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Natomiast w myśl art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego.

Tym samym, w ocenie Sądu, odmowa uznania za skuteczne oświadczenia Skarżącego o wyrejestrowaniu odbiornika stanowi akt, który wpływa na sytuację prawną Skarżącego i jest indywidualnie do niego kierowany, a zatem stanowi akt o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

W tym miejscu wyjaśnić należy, iż kwestię zaskarżania omawianego aktu do sądu administracyjnego reguluje art. 53 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, iż wniesienie skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nie wymaga wyczerpania trybu zaskarżenia.

Z tych też względów stanowisko Poczty Polskiej o nie wyczerpaniu trybu zaskarżenia nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do terminowości wniesienia skargi wskazać należy, iż w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia Skarżącemu pisma z dnia 30 września 2022 r., Jednakze mając na uwadze, iż skarga wpłynęła do Sądu w dniu 17 października 2022 r., a przekazana do Poczty Polskiej dnia 18 października 2022 r., to uznać należy, iż został zachowany 30 – dniowy termin na wniesienie skargi.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności wniosek organu o odrzucenie skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż zarzuty Skarżącego oparte są na błędnym stosowaniu stanowiska zawartego w treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Po 571/20, o treści: "Wyrejestrować odbiornik można było w każdej formie, a nie tylko przez wypełnienie odcinka "W", jak błędnie wskazał organ (...)" do stanu faktycznego i prawnego mającego miejsce po 2007 r.

Jak słusznie wskazał sam Skarżący – w piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2022 r., iż sprawa zakończona wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 26 listopada 2022 r. nie ma nic wspólnego z jego wnioskiem o wyrejestrowanie odbiornika, który został złożony po tym wyroku.

W tym miejscu wyjaśnić należy, iż podstawę prawną określającą warunki i tryb skutecznego złożenia zgłoszenia w przedmiocie wyrejestrowania odbiornika stanowi obecnie § 11 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r.. Zgodnie z jego treścią, o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego przez:

1) złożenie, w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych, wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika;

2) przesłanie przesyłką listową, z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia.

Sąd pragnie wskazać, iż w stanie prawnym, do którego odnosił się Wojewódzki Sąd Administracyjny w przywołanej powyżej części uzasadnienia wyroku sygn. III SA/Po 571/20, to jest w listopadzie 2002 r., nie istniały przepisy o randze ustawowej czy też rozporządzenia, regulujące postępowanie w przypadku wyrejestrowania odbiornika RTV. Stąd zasadne jest stwierdzenie, iż w zaistniałym wówczas stanie faktycznym użytkownik mógł w każdym czasie i bez zachowania określonej formy dokonać wyrejestrowania odbiornika, gdyż nie obowiązywały przepisy obligujące do wypełnienia odcinka "W" imiennej książeczki radiofonicznej. Przepisy takie zostały jednak wprowadzone na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września

2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych

i telewizyjnych, które weszło w życie z dniem 13 grudnia 2007 r. Obecnie przedmiotową problematykę reguluje przywołane wcześniej rozporządzenie Ministra Administracji

i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Nie ulega więc wątpliwości, że w dniu przesłania przez Skarżącego wiadomości e-mail zawierającej załącznik w postaci skanu oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika RTV, jak i w dacie skierowania powtórnego oświadczenia w tym zakresie przy piśmie z dnia 27 maja 2021 r., właściwym sposobem postępowania w przypadku wyrejestrowywania odbiorników było złożenie lub przesłanie zgłoszenia zgodnie z § 11 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r..

Z tych względów należy uznać, że brak potraktowania przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. oświadczeń złożonych przez Skarżącego

z 30 listopada 2020 r. oraz 27 maja 2021 r. jako skutecznego dokonania zgłoszenia

o zaprzestaniu używania odbiorników zasługuje na uznanie, bowiem miał oparcie

w obowiązujących przepisach, których treść nie budzi wątpliwości. Należy wskazać, że organ w korespondencji kierowanej do Skarżącego w wyniku rozpoznania przesyłanych przez niego wiadomości elektronicznych oraz pism, niejednokrotnie wskazywał na treść przepisu § 11 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r..

W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z 20 stycznia 2023 r., sygn. I GSK 476/22 (CBOSA), iż rozporządzenie z 17 grudnia 2013r. w żadnym aspekcie nie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego, bowiem w granicach delegacji ustawowej Minister Administracji i Cyfryzacji miał prawo określić sposób dokonania formalnego wyrejestrowania odbiorników w tym poprzez złożenie formularza w którym zawarte zostaną wymagane informacje.

Zatem skoro w niniejszej sprawie Skarżący nie zachował formy określonej w cytowanym wyżej § 11 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r., to nie można mówić, iż dokonał skutecznego zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika.

W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługiwał podniesiony przez Skarżącego zarzut naruszenia przez organ zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, 7 i 8 k.p.a.. Sam fakt nieuwzględnienia przez organ oświadczeń Skarżącego z uwagi na niedopełnienie warunków formalnych nie stanowi naruszenia zasady legalności, zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli czy też zasady zaufania do władzy publicznej i utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje jednoznacznie, iż organ kierował stosowne odpowiedzi na korespondencję Skarżącego, udzielając każdorazowo informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony. Przepisy rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r. w sposób wiążący wszystkich abonentów i operatora regulują zasady rejestracji odbiorników oraz zmian zgłoszonych danych i nie pozostawiają w tym zakresie organowi swobody decyzyjnej.

Zatem skoro Skarżący informacje o zaprzestaniu użytkowania odbiornika złożył w niewłaściwej formie, to stanowisko organu o bezskuteczności oświadczeń skarżącego w tym przedmiocie uznać należy za prawidłowe i odpowiadające przepisom prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.