Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Protokolant st.specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2020 r. sprawy ze skargi Wydawnictwa .... w L. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia .... lutego 2020 r. nr .... w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.

Wnioskiem z (...) lipca 2019 r. Wydawnictwo (...) (dalej: "skarżący", "wnioskodawca", "Wydawnictwo") zwróciło się o dofinansowanie realizacji projektu pt. "S. (...)" w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia, Oś priorytetowa 1 Przedsiębiorcza Polska Wschodnia, Działanie 1.4 Wzór na konkurencję. Wniosek został zarejestrowany pod numerem (...).

Pismem z (...) grudnia 2019 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP", "instytucja pośrednicząca", "organ") poinformowała wnioskodawcę, że projekt nie spełnia kryteriów wyboru projektów w ramach I etapu oceny, gdyż nie uzyskał wymaganej liczby punktów w kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach działania". Według organu wnioskodawca nie posiada statusu mikro, małego lub średniego przedsiębiorstwa w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. Odwołując się do nieokreślonej bliżej opinii Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów organ wyjaśnił, że kontrolowane przez parafie spółki nie mogą być uznane za MŚP, niezależnie od tego, jaka byłaby ich faktyczna wielkość, obliczana na podstawie odpowiednich danych finansowych oraz dotyczących zatrudnienia. Organ ustalił, że Wydawnictwo jest powiązane z (...), która w pełni kontroluje ten podmiot. Organ uznał, że struktura właścicielska i organizacyjna (w tym wpływ na wybór organu zarządzającego jakim jest dyrektor Wydawnictwa) nie daje podstaw do przyjęcia, że sytuacja Wydawnictwa jest odmienna od spółek kontrolowanych przez parafie.

Skarżący pismem z (...) stycznia 2020 r. złożył protest wskazując, że nie zgadza się z negatywną oceną projektu oraz uznaniem, że projekt nie spełnia kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach działania". Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu PARP, że zostało sformułowane w sposób naruszający zasady normatywne, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz naruszający zasady konkursu, ustanowione zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Skarżący podniósł, że za podstawę negatywnej oceny przyjęto nieoznaczoną opinię UOKiK, nieobjętą regulaminem konkursu.

Po rozpoznaniu protestu PARP rozstrzygnięciem z (...) lutego 2020 r. poinformowała wnioskodawcę o nieuwzględnieniu protestu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że dokonał weryfikacji oceny oprotestowanego kryterium w oparciu o postanowienia regulaminu konkursu, w tym załącznika nr 1 do regulaminu "Kryteria wyboru projektów". Organ wskazał, że zgodnie z powołanym załącznikiem, w ramach kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach działania" ocenie podlega m.in. czy: "1. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą na terytorium makroregionu Polski Wschodniej. Wnioskodawca oświadcza, że prowadzi działalność gospodarczą na terytorium makroregionu Polski Wschodniej (tj. województw (...), (...), (...), (...) i (...)) potwierdzoną wpisem do odpowiedniego rejestru: w przypadku rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym adres siedziby lub co najmniej jednego oddziału znajduje się na terytorium Polski Wschodniej; w przypadku Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej (CEIDG) co najmniej jeden adres wykonywania działalności gospodarczej znajduje się na terytorium Polski Wschodniej; 2. Wnioskodawca oświadcza, że jest mikro, małym lub średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L187 z 26.06.2014 r. s. 1)". Organ stwierdził, że zgodnie z dołączonym do wniosku o dofinansowanie Statutem Wydawnictwa (...), wnioskodawca jest kościelną jednostką organizacyjną utworzoną na podstawie dekretu wydanego przez ks. (...)i działa na podstawie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego oraz Kodeksu Prawa Kanonicznego. Wyłącznym właścicielem Wydawnictwa jest (...) (osoba prawna), a Wydawnictwo będąc jej wewnętrzną jednostką, wyodrębnioną organizacyjnie, nie posiada osobowości prawnej. Ani (...), ani Wydawnictwo nie są zarejestrowane we wskazanych rejestrach - KRS lub CEIDG. Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 3 regulaminu konkursu, w ramach weryfikacji warunków formalnych ustalane jest, czy informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie są zgodne z danymi rejestrowymi wnioskodawcy w KRS lub CEIDG według stanu na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie w generatorze wniosków. Według organu, skoro wnioskodawca nie jest zarejestrowany w żadnym ze wskazanych rejestrów, to nie został spełniony warunek formalny określony w § 7 ust. 1 pkt 3 regulaminu, a tym samym wniosek powinien był zostać pozostawiony bez rozpatrzenia i nie powinien zostać dopuszczony do oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów. Niemniej jednak w ramach rozpatrzenia protestu organ dokonał analizy w zakresie spełnienia przez wnioskodawcę kryterium będącego przedmiotem protestu tj. czy wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, której weryfikacja wchodzi w zakres oceny zgodnie z opisem kryterium. Organ wskazał, że na gruncie obowiązującego prawa osoby prawne Kościoła katolickiego mogą po spełnieniu określonych warunków uzyskać status przedsiębiorcy. (...) zalicza się do kategorii kościelnych osób prawnych, spełnia więc kryterium podmiotowe dotyczące możliwości uznania jej za przedsiębiorcę zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292, z późn. zm.). Aby jednak było możliwe uznanie (...) za przedsiębiorcę należy ustalić, czy wykonuje działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z art. 3 powołanej ustawy działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Po spełnieniu tych warunków przez daną osobę prawną Kościoła katolickiego staje się ona przedsiębiorcą zarówno w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, jak również rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, które nie wymaga by przedsiębiorstwo działało w określonej formie prawnej. Możliwość uznania danej osoby prawnej za przedsiębiorcę potwierdzają również przepisy ustawy o stosunku Państwa do Kościoła, w tym art. 55 ust. 3, który pośrednio przewiduje możliwość osiągania dochodów przez kościelne osoby prawne w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej. Organ zwrócił uwagę, że wnioskodawca nie ma osobowości prawnej i jest wewnętrzną jednostką (...), wyodrębnioną organizacyjnie. Cele statutowe Wydawnictwo realizuje poprzez m.in. wydawanie publikacji, dystrybucję publikacji, prowadzenie księgarni internetowej, prowadzenie działalności poligraficznej. Wydawnictwo uzyskuje dochody z prowadzonej działalności (§ 12 Statutu), co potwierdza, że prowadzi w powyższym zakresie działalność zarobkową. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła, kościelne wydawnictwa, zakłady wytwórcze, usługowe i handlowe, zakłady charytatywno-opiekuńcze, szkoły i inne placówki oświatowo-wychowawcze, nieposiadające osobowości prawnej, działają w ramach kościelnych osób prawnych, które je powołały. Podmioty wskazane w powyższym przepisie mogą działać na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa polskiego i uzyskiwać samodzielność w aspekcie osobowości prawnej albo mogą działać w strukturach kościelnej osoby prawnej i "korzystać" z przymiotu jej osobowości prawnej (przypadek wnioskodawcy). Zobowiązania zaciągnięte przez działającą w ramach osobowości prawnej kościelnej osoby prawnej jednostkę organizacyjną są z punktu widzenia polskiego prawa cywilnego zobowiązaniami samej kościelnej osoby prawnej. Według organu oznacza to, że Wydawnictwo prowadząc działalność korzysta z osobowości prawnej (...) i tylko w taki sposób może skutecznie działać i występować w obrocie prawno-gospodarczym. Wnioskodawca nie wykonuje działalności gospodarczej we własnym imieniu, tym samym nie może być uznany za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców. Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 12 statutu dochody uzyskane z działalności prowadzonej przez Wydawnictwo są w całości przeznaczane na cele kultu religijnego, charytatywno-opiekuńcze, oświatowo-wychowawcze i przekazywane są w całości do kasy (...). Oznacza to, że Wydawnictwo nie dysponuje uzyskanymi z działalności dochodami, a jedynym dysponentem tych dochodów jest (...), jako podmiot posiadający osobowość prawną i wyłączny właściciel Wydawnictwa. Według organu w zakresie działalności gospodarczej wykonywanej przez Wydawnictwo to (...) jest przedsiębiorcą. Q konsekwencji organ uznał za niespełniony wymóg prowadzenia przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, określony w opisie kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach działania". Odnosząc się do wymogu posiadania przez wnioskodawcę statusu MŚP organ wskazał, że Komisja Europejska podkreśla, iż dla celów pomocy państwa, beneficjentem pomocy jest nie tylko podmiot prawny bezpośrednio otrzymujący tę pomoc, ale cała jednostka gospodarcza (economic unit, single economic entity), która dzięki temu korzysta z pomocy publicznej. Dlatego taką wagę nadaje się konieczności identyfikacji podmiotów pozostających pod działaniem tzw. wspólnego źródła kontroli i analizy wszystkich poziomów takiej struktury, zgodnie z przepisami załącznika I rozporządzenia 651/2014. Tym samym zatwierdzenie pomocy dla przedsiębiorstw, które pomimo spełniania formalnych kryteriów definiujących MŚP nie odczuwają utrudnień typowych dla MŚP, byłoby sprzeczne z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ponieważ taka pomoc może spowodować poważniejsze zakłócenia konkurencji, a tym samym negatywnie wpłynąć na warunki wymiany handlowej w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem w rozumieniu art. 107 ust. 3 lit. c) Traktatu. Według organu struktura właścicielska i organizacyjna wnioskodawcy (w tym wpływ na wybór organu zarządzającego jakim jest dyrektor Wydawnictwa) wskazuje, że Wydawnictwo jest w pełni kontrolowane przez (...), będącą kościelną osobą prawną. Poszczególne kościelne osoby prawne mogą korzystać z zasobów kościoła także w zakresie swojej działalności gospodarczej. Skala i zakres działania oraz wielkość struktur kościoła wskazują, że kościelne osoby prawne mogą uniknąć trudności, których doświadczają zwykle MŚP. W ocenie organu kontrolowanie Wydawnictwa przez (...) nie pozostaje bez wpływu na ustalenie jego statusu. Wnioskodawca może korzystać z zasobów Kościoła w zakresie swojej działalności, zatem nie boryka się on z trudnościami właściwymi dla typowego MŚP i w konsekwencji nie może być uznany za przedsiębiorstwo z sektora MŚP. W odpowiedzi na argument wnioskodawcy, że występuje on w bazie SUOP jako odbiorca pomocy, organ wyjaśnił, że każdy wniosek o dofinansowanie złożony w ramach konkursu podlega ocenie zgodnie z regulaminem i instytucja pośrednicząca musi działać w ramach prawnych konkursu. Rozpatrywanie warunków, podstaw i prawidłowości udzielenia innej pomocy wnioskodawcy wykracza poza zakres zadań instytucji pośredniczącej, wynikający z art. 57 ustawy wdrożeniowej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez oparcie oceny na opinii UOKiK, organ stwierdził, że pomimo iż było to nieprawidłowe, to jednak pozostaje to bez wpływu na rozstrzygnięcie protestu. Wnioskodawca nie spełnia bowiem kryterium będącego przedmiotem protestu, a jego wniosek o dofinansowanie, jako niespełniający warunków formalnych, powinien był zostać pozostawiony bez rozpatrzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie PARP z (...) lutego 2020 r. skarżący wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Skarżący wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PARP i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie następujących przepisów:

art. 2 pkt 28 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 1 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 oraz § 4 ust. 4 Regulaminu konkursu nr 1 z 2019 r. oraz art. 57 ustawy wdrożeniowej – poprzez przyjęcie dopiero na etapie rozpatrywania protestu, że Wydawnictwo nie może być wnioskodawcą w konkursie i jego wniosek winien być pozostawiony bez rozpatrzenia;

art. 37 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej oraz opisu kryterium "Kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach działania" – poprzez wadliwe przyjęcie, że brak wpisu do CEIDG lub Krajowego Rejestru Sądowego podmiotu wnioskującego o wsparcie wyklucza możliwość pozytywnej oceny tego kryterium;

art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 57 w zw. z art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej – poprzez przyjęcie wykładni postanowień regulaminu konkursu oraz przepisów prawa Unii Europejskiej nieuwzględniającej: a) argumentów przedstawionych w proteście skarżącego; b) stanu faktycznego i prawnego sprawy;

art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ust. 1, 2 i 7 oraz art. 57 ustawy wdrożeniowej – poprzez przyjęcie za wzorzec oceny protestu oraz projektu wnioskodawcy dokumentu, któremu PARP przypisała pochodzenie od Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

W odpowiedzi na skargę PARP wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2018 poz. 1431 ze zm.) – dalej powoływanej także jako ustawa wdrożeniowa.

W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny wyłącznie legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, bowiem w przepisie tym przewidziano uwzględnienie skargi tylko w dwóch sytuacjach - w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium naruszenia prawa, ustawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Tę praktykę należy zastosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy wdrożeniowej. Zatem prawo, jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, obejmuje nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustaw, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego, w tym regulamin przeprowadzania konkursu. Właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), a ocena wniosków o dofinansowanie dokonywana jest w oparciu o kryteria wyboru projektów zawarte w regulaminie konkursu na podstawie informacji zawartych we wniosku do dofinansowanie.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że ramy kontroli sądu administracyjnego, w zakresie poprawności oceny projektu, są ograniczone do zbadania czy ocena ta została sformułowana w postępowaniu wolnym od naruszeń prawa, w szczególności odpowiadającym zasadom wynikającym z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej.

Art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej nakłada na właściwą instytucję, przeprowadzającą wybór projektów do dofinansowania, obowiązek respektowania zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów, a także równości traktowania wszystkich wnioskodawców aplikujących w ramach danego konkursu, poprzez zapewnienie im równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Mianowicie, w regulaminie konkursu (por. art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej) - o charakterze wiążącym zarówno dla ustanawiającej go właściwej instytucji, jak i dla podmiotów aplikujących w podlegającym jego regulacjom postępowaniu konkursowym - który, między innymi, powinien określać kryteria wyboru projektów oraz ich znaczenie odpowiadające celowi danego postępowania konkursowego, co ma to tę konsekwencję, że służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów wyboru projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności - gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów - niweczącej przywołane powyżej zasady (por. np. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17; 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17; 11 lipca 2018 r., sygn. akt I GSK 2303/18; 10 października 2018 r., sygn. akt I GSK 2719/18).

Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Instytucja odpowiedzialna za zarządzanie i realizację programu wsparcia ocenia spełnienie przez projekt tych kryteriów w oparciu o dane przedstawione przez wnioskodawcę.

Zarzut naruszenia zasad z art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru bądź braku należytego umotywowania dokonanej oceny projektu. W rozpoznawanej sprawie analiza oceny projektu i rozstrzygnięcia protestu, w oparciu o unormowania ustawy wdrożeniowej oraz postanowienia regulaminu konkursu, prowadzi do wniosku, że w badanym postępowaniu konkursowym nie doszło do uchybień.

Czynnikiem, który przesądził negatywną ocenę projektu strony skarżącej, był brak spełnienia przez ten projekt kryterium formalnego "Kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach działania", określającego wymogi podmiotowe uczestnictwa w konkursie.

Zasady konkursu, w ramach którego skarżący złożył wniosek o dofinansowanie w zakresie kto może być wnioskodawcą i beneficjentem są jasne, a organ wprost odwołuje się do konkretnych uregulowań prawnych w przepisach prawa wspólnotowego.

Regulamin konkursu w § 4 ust 4 stanowi, że o dofinansowanie w ramach działania mogą ubiegać się wyłącznie mikro, mali lub średni przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą na terenie terytorium makroregionu Polski Wschodniej potwierdzoną wpisem do odpowiedniego rejestru, którzy: 1) zamknęli przynajmniej jeden rok obrotowy trwający 12 miesięcy oraz 2) przynajmniej w jednym zamkniętym roku obrotowym trwającym przynajmniej 12 miesięcy , w okresie 3 lat poprzedzających rok, w którym złożyli wniosek o dofinansowanie osiągnęli przychody ze sprzedaży nie mniejsze niż 600 tysięcy zł oraz 3) w ostatnim roku obrotowym trwającym przynajmniej 12 miesięcy zatrudniali co najmniej 5 pracowników (średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty). W § 2 pkt 12 regulaminu konkursu sprecyzowano, że użyte w regulaminie określenia "mikroprzedsięborca, mały lub średni przedsiębiorca (MŚP)" oznaczają odpowiednio mikroprzedsięborcę, małego lub średniego przedsiębiorcę spełniającego warunki określone w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014 r., str. 1, z poźn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem nr 651/2014.

Art. 2 ust. 1 załącznika I rozporządzenia nr 651/2014 zalicza do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP") przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR lub roczna suma bilansowa nie przekracza 43 milionów EUR. Do określenia liczby personelu wykorzystuje się dane odnoszące się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego i obliczane w skali rocznej. Uwzględnia się je począwszy od dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych (art. 4 ust. 1 załącznika I). Definicja przedsiębiorstwa, zawarta w art. 1 załącznika I, stanowi, że za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą. Powołana definicja, dla uznania danej jednostki organizacyjnej za przedsiębiorstwo, wymaga posiadania przez nią przymiotu podmiotowości, ale nie w sensie posiadania formalnej osobowości prawnej, tylko istnienia faktycznej możliwości samodzielnego występowania takiej jednostki organizacyjnej w obrocie gospodarczym. Za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 1 załącznika I rozporządzenia nr 651/2014 nie może być więc uznany sam zespół składników majątkowych i niemajątkowych (nawet wówczas, gdy został on wyodrębniony organizacyjnie z innego podmiotu prawnego jako oddzielny zakład), jeżeli taka jednostka organizacyjna nie może podejmować autonomicznych decyzji gospodarczych. Taka interpretacja znalazła już też zastosowanie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym – w wyroku z 11 stycznia 2019 r. sygn. akt I GSK 2228/18 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż: "Oznacza to, że dla spełnienia kryteriów definicji "przedsiębiorstwa", w rozumieniu Załącznika I, istotne jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, a nie to w jakiej formie prawnej taka działalność jest wykonywana. Nieważne jest zatem, czy podmiot stanowi jednostkę w sensie formalnym czy też prawnym, gdyż do oceny jego sytuacji liczy się przede wszystkim możliwość podejmowania przezeń niezależnych decyzji ekonomicznych lub handlowych. Uzasadnieniem dla takiej wykładni pojęcia "przedsiębiorstwa" jest konieczność uprzywilejowania MŚP w zakresie uzyskiwania pomocy publicznej ze względu na ich niekorzystną sytuację spowodowaną ograniczonymi środkami finansowymi i technicznymi, utrudnionym dostępem do nowych technologii i innowacji, jak również problemami związanymi z wejściem na rynki zbytu i pozyskiwaniem klientów."

W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca działa jako kościelna jednostka organizacyjna na podstawie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1347). Przepis ten stanowi, że kościelne wydawnictwa, zakłady wytwórcze, usługowe i handlowe, zakłady charytatywno-opiekuńcze, szkoły i inne placówki oświatowo-wychowawcze, nieposiadające osobowości prawnej, działają w ramach kościelnych osób prawnych, które je powołały. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że skarżące Wydawnictwo nie prowadzi samodzielnie działalności gospodarczej, tylko działa jako wyodrębniony zakład w ramach kościelnej osoby prawnej – (...), którą to osobę prawną należy uznać w odniesieniu do tej części działalności za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 1 załącznika I rozporządzenia nr 651/2014. Tę konstatację potwierdzają postanowienia statutu nadanego wnioskodawcy przez jego organ założycielski, z którego wynika, że Wydawnictwo jest wewnętrzną jednostką organizacyjną (...), działa na rzecz tej kościelnej osoby prawnej i realizuje jej określone cele, całość dochodów uzyskanych z działalności gospodarczej jest przekazywana kościelnej osobie prawnej w ramach której działa Wydawnictwo, a ponadto kierownictwo Wydawnictwa nie może samodzielnie podejmować decyzji wywołujących skutki finansowe powyżej określonej w statucie kwoty. Sama okoliczność, że wnioskodawca działa jako odrębny w stosunku do (...) podmiot podatkowy, nie przesądza o tym, że Wydawnictwo prowadzi też samodzielnie działalność gospodarczą, ponieważ taką szczególną podmiotowość podatkową dopuszcza art. 55 ust. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym przepisem kościelne jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 12, mogą być na wniosek kościelnej osoby prawnej uznane przez właściwego dyrektora izby administracji skarbowej za odrębne podmioty podatkowe, jeżeli są organizacyjnie wyodrębnione. Z powołanych wyżej przepisów nie wynika, by uznanie kościelnej jednostki organizacyjnej za odrębny podmiot podatkowy na podstawie art. 55 ust. 8 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego skutkowało automatycznie uznaniem jej za samodzielne przedsiębiorstwo na gruncie innych przepisów. Dla uznania za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 1 załącznika I rozporządzenia nr 651/2014 musi być brany pod uwagę całokształt działalności danej jednostki organizacyjnej, a nie tylko pojedyncze aspekty tej działalności, albowiem ocenie pod kątem spełniania przesłanek MŚP podlegać powinien cały potencjał gospodarczy podmiotu starającego się o przyznanie pomocy. Na brak prowadzenia przez Wydawnictwo samodzielnie działalności gospodarczej wskazują, oprócz powołanych już postanowień statutu, także inne okoliczności wynikające z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych – Wydawnictwo nie ma samodzielnego rachunku bankowego, tylko jest przypisane do rachunku (...) i podobnie jest z wpisem w rejestrze REGON. Z dokumentów tych wynika również pośrednio, że w ramach swojej działalności Wydawnictwo korzysta z zasobów materialnych (...) – wskazuje na to m.in. fakt, że opisując we wniosku o przyznanie pomocy swoją sytuację gospodarczą Wydawnictwo podało, że dysponuje określonym własnym zapleczem lokalowym, w którym prowadzi swoją działalność, na natomiast z bilansu dołączonego do wniosku wynika, że Wydawnictwo nie ma żadnego majątku nieruchomego.

Powyższe ustalenia faktyczne i prawne prowadzą do wniosku o prawidłowości oceny organu co do niespełnienia przez skarżącego kryterium statuowanego w § 4 ust 4 regulaminu konkursu, określającego wymogi podmiotowe uczestnictwa w konkursie. Przeprowadzona ocena nie jest obarczona błędami logicznymi, zawiera spójne i logiczne stanowisko oceniającego, szczegółowe wyjaśnienie zasad oceny i uzasadnienie przyznanej punktacji oraz wskazanie przyczyn niespełnienia kryterium wymaganego do przyznania dofinansowania. Ocena nie jest sprzeczna z wymaganiami zawartymi w dokumentacji konkursowej, ani też nie wykracza poza te wymagania.

Nieskuteczne są zarzuty formalne co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania odwoławczego. W myśl art. 57 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja rozpatruje protest weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 tj. w granicach wskazanych w proteście: 1) kryteriów wyboru projektu, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, 2) zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce. Art. 58 ustawy wdrożeniowej określa, że informacja o wyniku rozpatrzenia protestu powinna zawierać w szczególności: 1) treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu lub nieuwzględnieniu protestu wraz z uzasadnieniem, 2) w przypadku nieuwzględnienia protestu – pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61. W rozpoznawanej sprawie organ przy rozpatrywaniu protestu nie wyszedł poza kryteria i zarzuty określone przez wnioskodawcę proteście. Przepisy nie wprowadzają natomiast dla instytucji rozpatrującej protest innych ograniczeń co do treści uzasadnienia, tym samym może ona w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, polegającego na nieuwzględnieniu protestu, przytoczyć argumentację utrzymania oceny zaskarżonych kryteriów odmienną od zawartej w ocenie projektu.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej orzekł jak w sentencji.