Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości M. Sp. z o.o. w T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. , w dniu [...] maja 2005r złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: "płatność ONW").

Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] maja 2006r Nr [...] została spółce przyznana płatność ONW. Jako adresat decyzji został w niej wskazany pan C. W.

Postanowieniem z dnia [...] października 2007r Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją o przyznaniu płatności ONW. Jako podstawę wznowienia organ wskazał art. 145§1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego - ustawa z dnia 14 czerwca 1960r (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 z póżn. zm. , dalej; "k.p.a."), gdyż, jego zdaniem, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zostało mianowicie ustalone, że pan C. W. w dniu [...] sierpnia 2005r utracił prawo do reprezentowania spółki oraz, że w dniu [...] listopada 2005r została ogłoszona upadłość M. sp. z o.o . Nadto podkreślono, iż warunkiem niezbędnym do uzyskania płatności, stosownie do ustawy z dnia 28 listopada 2003r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U.Nr 229,poz.2273 z póżn.zm.) w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.Nr 73,poz.657 z póżn. zm.) jest prowadzenie działalności rolniczej na zadeklarowanych przez producenta działkach rolnych w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności.

To postanowienie zostało doręczone Syndykowi Masy Upadłości spółki w dniu 19 października 2007r.

Jednocześnie w dniu [...] stycznia 2008r Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. , działając na podstawie art.157§2 w związku z art. 61 k.p.a. , zawiadomił pana C. W. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia [...] maja 2006r w sprawie przyznania płatności ONW.

Zawiadomienie zostało doręczone w dniu [...] stycznia 2008r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2008r Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. stwierdził nieważność decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2005r wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznającej płatność ONW. W podstawie prawnej wskazał art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. - decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.

Jako adresat w powyższej decyzji został wskazany C. W., natomiast doręczono ją także Syndykowi Masy Upadłości M. sp.z o. o.

W wyniku odwołania złożonego przez Syndyka, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. w dniu [...] czerwca 2008r wydał decyzję z dnia [...] czerwca Nr [...] w której utrzymał w mocy powyższą decyzję Dyrektora.

W powyższej decyzji jako adresaci zostali wskazani: pan C. W. i Syndyk Masy Upadłości M. Sp.z o.o. .

W uzasadnieniu powyższej decyzji Prezes ARiMR podzielił stanowisko organu I instancji, że zgodnie z art. 107 k.p.a decyzja powinna zawierać m.inn. oznaczenie strony lub stron, co w tym wypadku oznacza, że zaadresowanie decyzji na pana C. W. spowodowało, że zamiast spółki M. która złożyła wniosek o przyznanie płatności, stroną w sprawie o nie stał się C. W. Tymczasem stroną postępowania była w sprawie o przyznanie płatności ONW spółka.

W skardze na powyższą decyzję Syndyk Masy Upadłości M.sp. z o.o. podniósł, że nie powinno budzić wątpliwości, że adresatem decyzji Kierownika z dnia [...] maja 2006r była spółka, gdyż wynika to z samej treści decyzji, w której stwierdzono, że to M.Spółce z o o z siedzibą w T. przyznano płatności bezpośrednie do gruntów rolnych. Fakt zaadresowania decyzji na pana C. W. to, zdaniem Skarżącego, czynność o charakterze technicznym i nie oznacza, że był on tym, którego decyzja miała dotyczyć, gdyż adresatem decyzji i zarazem stroną postępowania była spółka.

Ponadto Syndyk podniósł, że prawo pana C. W. do reprezentowania spółki wynikało z udzielonego mu w dniu 9 grudnia 2005r pełnomocnictwa przed ARiMR w T.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie.

Podniósł, że zgodnie z przepisem art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, zaś w niniejszej sprawie jako adresat decyzji został przez Kierownika Biura Powiatowego ARIMR wskazany pan C. W. Adresat decyzji jest stroną postępowania, więc decyzja dotyczy interesu prawnego lub obowiązku adresata decyzji. Ponieważ spółka była jedynym uczestnikiem postępowania o przyznanie płatności, więc decyzja została wydana do osoby nie będącej stroną w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu niezależnie od jej treści i stwierdził nieważność zaskarżonego aktu prawnego, i poprzedzającej go decyzji I instancji, w związku z wydaniem ich z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 §1pkt 2 k.p.a.

W niniejszej sprawie w dniu [...] października 2007r Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa w T. wydał postanowienie którym wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją o przyznaniu płatności ONW.

Sąd zauważa, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. Konsekwencją zastosowania tego trybu jest, po przeprowadzeniu postępowania, wydanie przez organ decyzji w której albo odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, albo uchylenie tej decyzji i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Zgodnie z art. 149§1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...] października 2007r Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił z urzędu postępowanie w sprawie.

Stwierdzenie nieważności jest zaś instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi wyliczonymi w art. 156§ 1 k.p.a.. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczone jedynie do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowana decyzja.

Należy pamiętać, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. K. p a. nie reguluje formy wszczęcia postępowania. Należy podzielić pogląd, że wszczęcie postępowania z urzędu następuje w drodze postanowienia niezaskarżalnego (M.Jaśkowska, A.Wróbel, "Kodeks... s.927).Będą tu więc miały zastosowanie zasady określone w przepisie art. 61 k.p.a., z pewnymi modyfikacjami dotyczącymi formy i daty wszczęcia oraz zastosowania §2 tego artykułu. Datą wszczęcia postępowania jest data doręczenia postanowienia stronie.

Jeśli zaś organ takiego postępowania nie wszczyna, czyni to w formie zwykłego pisma. "Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje formy postanowienia dla informacji, że nie będzie wszczęte z urzędu postępowanie w trybie tzw. nadzoru"(wyr. NSA z dnia 3 kwietnia 1998r, II SA 408/97, Mon.Pod. 1999,nr 4 poz. 43).

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma dwie fazy:

pierwsza- tj. w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kończy się bądź wydaniem postanowienia o wszczęciu, gdy spełnione są warunki formalnoprawne, bądź decyzją o odmowie wszczęcia, gdy warunki te nie są spełnione,

druga- rozpoczyna się z chwilą doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania i celem jej jest wydanie decyzji o stwierdzeniu względnie odmowie stwierdzenia nieważności.

W przedmiotowej sprawie brak jest postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności; Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. w dniu [...] stycznia 2008r wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] maja 2006r.Jako adresat tego zawiadomienia został wskazany pan C. W. i który podpisał zwrotne poświadczenie odbioru tegoż zawiadomienia o wszczęciu. Należy zauważyć, że w dacie wydawania zawiadomienia pan C. W. nie reprezentował spółki M. ani w niej nie pracował (k 34, 40 akt adm.).

Wobec tego , zdaniem sądu, należy uznać, iż w tej sprawie w ogóle nie doszło do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w dniu [...] maja 2006r.Tym samym nie było podstaw do wydania przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w dniu [...] lutego 2008r decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, a także do wydania przez Prezesa ARMiR w dniu [...] czerwca 2008r zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji.

W konkluzji sąd stwierdza, że wobec tego, iż zaskarżona decyzja nie powinna być wydana, wszelkie więc zarzuty skargi jej dotyczące nie mogły być przedmiotem kontroli .Wyrokowanie zdeterminowane zostało omówionymi wyżej względami natury formalnoprawnej.

Wobec powyższego , na podstawie art.145§ 1 pkt2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz.1270 z 2002r) orzeczono jak w sentencji wyroku.