1. Postanowieniem z dnia 27 maja 2015 r., I SA/Po 843/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek R. P. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał ani wysokości przychodów, ani kosztów utrzymania koniecznego. Ogólnikowe twierdzenia, że wnioskodawca korzysta z noclegowi dla bezdomnych oraz jadłodajni Caritasu, Sąd uznał jako równoważne z odmową przedstawienia dokładnych informacji o swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Sąd podniósł, iż w świetle faktów znanych mu z urzędu, oświadczenie majątkowe skarżącego budzi wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. W toku rozpoznawania przez sądy administracyjne licznych skarg oraz wniosków o przyznanie prawa pomocy, których stroną był R. P. ujawniono, że występuje on jako reprezentant i udziałowiec co najmniej czterech spółek z ograniczoną odpowiedzialnością (A." Spółka z o.o., Administrator-Zarządca Spółka z o.o., A. Spółka z o.o. oraz S. Spółka z o.o.). Oświadczenie majątkowe skarżącego, które nie zostało poparte dowodami z dokumentów nie stanowi zatem właściwej podstawy dla przeprowadzenia oceny zdolności płatniczych strony. Sąd pierwszej instancji uznał zatem, że oświadczenie majątkowe wnioskodawcy jest niepełne i jako takie nie uzasadnia zastosowania przywileju zwolnienia od ponoszenia ciężarów publicznych, czy też pokrycia ze środków publicznych kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że na obecnym etapie postępowania skarżący nie wykazał ziszczenia się w jego sytuacji materialnej i rodzinnej przesłanek przyznania prawa pomocy.
2. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o "uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym oraz budzącym niezadowolenie i oburzenie strony skarżącej".
3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie stwierdził, że jest ono niezasadne. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona obowiązana jest złożyć na wezwanie sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja tego przepisu zakłada więc obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie, na co słusznie uwagę zwrócił Sąd pierwszej instancji, skarżący nie wywiązał się z obowiązku przedstawienia swojej sytuacji majątkowej, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że wobec nieprzedstawienia rzetelnie m. in. sytuacji majątkowej, struktury wydatków oraz ich finansowania, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
