Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant sekr. sąd. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi B.A. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2554/17 postanawia: odrzucić skargę

Pismem z 21 czerwca 2019 r. [...] (dalej: "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego "w sprawie postanowienia tego Sądu z 23 listopada 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2554/17, w zakresie skierowania do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi kasacyjnej odrzuconej przez Sąd."

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 294/19, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie [...] na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 listopada 2018 r. odrzucające skargę kasacyjną [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2554/17 wydanego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Skarżący wskazał w skardze o wznowienie, że Naczelny Sąd Administracyjne doręczył postanowienie w dniu 19 kwietnia 2019 r., zaś bezwzględną przesłanką do żądania wznowienia postępowania przed sądem pierwszej instancji dla podjęcia rozstrzygnięcia co do skierowania skargi kasacyjnej do NSA (w celu jej rozpoznania) jest art. 272 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").

Skarżący zarzucił postanowieniu WSA naruszenie:

– przepisów prawa materialnego, tj. art. 177a P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię,

– przepisów prawa procesowego tj. art. 183 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w procedowaniu, art. 272 § 1 P.p.s.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt SK 22/11 poprzez jego nieuwzględnienie w procedowaniu,

a w/wym. naruszenia prawa miały istotny wpływ na skarżone orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej.

Następnie podniósł, że orzeczenie WSA narusza także przepisy Ustawy Zasadniczej, tj.: art. 2, art. 8 ust. 1 i 2, art. 45, art. 87 ust. 1, art. 176, art. 190 ust. 1.

W uzasadnieniu skargi o wznowienie skarżący nie zgodził się z zaprezentowanym stanowiskiem WSA w Warszawie (zawartym w ww. postanowieniu sygn. akt VII SA/Wa 2554/17), że niespełnienie wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej z mocy art. 178 § 1 P.p.s.a. Podczas gdy, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt SK 22/11, nieprzytoczenie w skardze podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, to jedyny nieusuwalny brak skargi kasacyjnej skutkujący jej odrzuceniem.

Następnie stwierdził, że zgodnie z art. 177a P.p.s.a. w związku z cyt. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 8 kwietnia 2014 r. "Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia wzywa się stronę do usunięcia braków pod rygorem odrzucenia skargi". Jego zdaniem, ten stan prawny, obligował Sąd do skierowania do skarżącego wezwania do usunięcia braku formalnego, usuwalnego w zakresie przymusu adwokacko-radcowskiego. Dopiero niespełnienie (po wezwaniu) tego wymogu w terminie 7 dni, uprawniało Sąd do odrzucenia skargi. Nie dopełniając wskazanego ustawowego wymogu wezwania Sąd naruszył cytowane w sentencji przepisy prawa. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że norma prawna zawarta w art. 177a P.p.s.a. jest konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego, którym Trybunał orzekł o niezgodności art. 180 w zw. z art. 178 i art. 176 P.p.s.a. z art. 176 Konstytucji RP w zakresie co najmniej dwuinstancyjności postępowań sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu.

Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zostały określone w art. 271, art. 272 oraz art. 273 P.p.s.a.

Wznowienia z powodu nieważności postępowania (art. 271 P.p.s.a.), można żądać, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (pkt 1) oraz jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (pkt 2).

Przyczyną wznowienia postępowania może być także przypadek, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 P.p.s.a.).

Wznowienia postępowania można żądać także na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) bądź też orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), a ponadto, w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 P.p.s.a.) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie trzymiesięcznym. Termin ten należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.

Natomiast, w sytuacji określonej w art. 272 § 1 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeśli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu.

Stosownie do treści art. 280 § 1 P.p.s.a. Sąd zobowiązany jest zbadać, czy skarga o wznowienie została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Zgodnie natomiast z art. 281 P.p.s.a. "Na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie (...)."

Jako podstawę wznowienia postępowania sądowego skarżący wskazał art. 272 § 2 P.p.s.a., powołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt SK 22/11.

Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skarżącego, kwestionowane orzeczenie WSA w Warszawie z 18 lipca 2018 r. musiałoby zostać wydane w oparciu o akt normatywny, co do którego następnie Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą.

Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 294/19 (oddalając zażalenie [...] od wyroku WSA z w Warszawie z 18 lipca 2018 r.) wyrok Trybunału Konstytucyjnego przywoływany przez skarżącego nie dotyczy sytuacji, w której brak skargi kasacyjnej polegał na sporządzeniu jej przez osobę do tego nieuprawnioną.

Ponadto co istotne NSA wskazał, że "w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna sporządzona została osobiście przez skarżącego, który, jak wynika z akt sprawy, nie posiada kwalifikacji koniecznych do sporządzenia tego rodzaju środka odwoławczego. Wniesienie skargi kasacyjnej przez stronę, jeżeli nie jest ona podmiotem wskazanym w art. 175 § 1 P.p.s.a., nie jest, wbrew twierdzeniom skarżącego, brakiem formalnym podlegającym usunięciu, ale uzasadniającym odrzucenie skargi kasacyjnej. Obowiązek ustanowiony w art. 175 § 1 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej. Brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest brakiem, który, wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu, nie podlega uzupełnieniu (tak m.in. postanowienie NSA z 4 stycznia 2012 r., I OZ 1088/11 oraz postanowienie NSA z 5 kwietnia 2006 r., II OZ 349/06). Przymus zastępstwa procesowego strony skarżącej wyłącza możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej osobiście przez stronę. Nadto, jeżeli skarga kasacyjna została sporządzona przez stronę, to nie można przyjąć, jak chciałby autor zażalenia, że jest ona dotknięta brakiem formalnym, który może zostać uzupełniony. Podlega ona wówczas odrzuceniu a limine na podstawie art. 178 P.p.s.a. Uchybienie to stanowi bowiem przypadek niedopuszczalności skargi kasacyjnej - zupełny brak jej skuteczności. Nie ma więc wątpliwości, że brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest brakiem formalnym nieusuwalnym, a zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo skargę kasacyjną odrzucił, nie wzywając strony do uzupełnienia tego braku." Jednocześnie NSA podkreślił, że celem dostosowania systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 22/11, na który powołuje się skarżący, stwierdzającego niezgodność art. 180 w zw. z art. 178 i art. 176 P.p.s.a. z Konstytucją RP - było dodanie do ustawy procesowej art. 177a. Brak formalny w postaci sporządzenia skargi kasacyjnej przez nieuprawniony podmiot, nie podlega jednak uzupełnieniu w trybie określonym w art. 177a P.p.s.a.

W konsekwencji, po przeanalizowaniu sprawy, Sąd nie znalazł podstaw dopuszczających wznowienie postępowania sądowego z uwagi na wskazaną przesłankę z art. 272 § 1 P.p.s.a. Tym samym, zdaniem Sądu, nie można uznać aby został zachowany także termin do wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 272 § 2 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 281 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia i skargę odrzucił.