Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. M. na pismo Ministra Zdrowia z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić skarżącemu T. M. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 zł (dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

T. M. (dalej: "skarżący") w wiadomości przesłanej za pośrednictwem poczty elektronicznej 19 lutego 2024 r. działając na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "ustawą o dostępie do informacji publicznej", zwrócił się do Ministra Zdrowia z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący powołał się na artykuł opublikowany [...] lutego 2024 r. na łamach portalu internetowego gazeta.pl.: "Ministerstwo Zdrowia nie chce refundować drogich leków na [...] Bo są "nadrozpoznania".

Odnośnie cytatu z informacji udzielonej przez Ministerstwo Zdrowia: "Zgodnie z uzgodnieniami z ekspertami klinicznymi w zakresie psychiatrii nie rozważamy refundacji dla pacjentów rozpoznanych pierwszorazowo w dorosłości" skarżący wniósł o:

1. "udostępnienie informacji z jakimi ekspertami były poczynione uzgodnienia? Proszę o podanie ich nazwisk.

2. Jeżeli uzgodnienia prowadzone przez Ministerstwo Zdrowia były czynione w formie pisemnej (maile, pisemne opinie, itd.), wnoszę o ich udostępnienie".

Odnośnie cytatu z informacji udzielonej przez Ministerstwo Zdrowia:

"W przypadku [...] jest bardzo dużo nadrozpoznań, szczególnie w życiu dorosłym. Świadczą o tym duże wzrosty konsumpcji substancji czynnych: metyl[o]fenidat albo atomoksetyna (na podstawie informacji z dokumentów realizacji recept). Naszym celem jest zagwarantowanie dostępu do leczenia opartego na najbardziej wiarygodnych danych" skarżący wniósł o udostępnienie informacji:

1. "Jeśli Ministerstwo Zdrowia posiada opinie lub ekspertyzy wskazujące na to, że w przypadku [...] mamy do czynienia z nadrozpoznaniami, wnoszę o ich udostępnienie;

2. Wnoszę o udostępnienie danych nt. wzrostu konsumpcji substancji czynnych: metyl[o]fenidat albo atomoksetyna, na których opierało się Ministerstwo tworząc ww. wypowiedź.

Proszę o przekazanie informacji pocztą elektroniczną na adres: [...]".

Minister Zdrowia pismem z [...] marca 2024 r., w odpowiedzi na wniosek z [...] lutego 2024 r., poinformował skarżącego, że informacje zawarte w ww. publikacji nie pokrywają się z działaniami podejmowanymi przez organ, a wzmianka o zakończeniu przez organ prac nad możliwością udostępnienia terapii osobom z [...] po 18 roku życia jest nieadekwatna. Minister Zdrowia wskazał, że w żaden sposób nie zamknął możliwości objęcia refundacją leków na [...] osobom powyżej 18 roku życia, ale jako organ administracji publicznej, zobowiązany do działania na podstawie i w granicach prawa, kierując się dobrem pacjentów, jest zobligowany do zebrania i przeanalizowania dostępnych informacji, aby potencjalne podjęcie decyzji o objęciu refundacją służyło udostępnieniu pacjentom skutecznej i bezpiecznej terapii. Analiza katalogu rodzajów informacji publicznej zawartego w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, choć katalog ten ma charakter katalogu otwartego, w kontekście treści żądania zawartego w ww. wniosku, nie pozwala na zakwalifikowanie żądanych przez Wnioskodawcę informacji, do żadnej z kategorii wymienionych w tym przepisie. Organ wskazał, że od "dokumentów urzędowych" w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odróżnia się "dokumenty wewnętrzne" służące realizacji zadania publicznego, ale nieprzesądzające o kierunkach działania organu.

Na powyższe pismo skarżący za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. W treści skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że zaskarża "w całości decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] marca 2024 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej (...)."

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwana dalej "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.) i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).

Tak ukształtowane unormowania ograniczają zatem kognicję Sądów administracyjnych jedynie do spraw w niej określonych, z uwzględnieniem przepisów szczególnych. Sąd administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi bada jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie przedmiotu sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu.

Uwzględniając powyższe wskazać należy, że przedmiotem skargi jest pismo Ministra Zdrowia z dnia [...] marca 2024 r., w którym poinformowano, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, zatem nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismo to nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a.

Stosownie do art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2024 poz. 572), dalej "k.p.a." decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi. Nie wszystkie jednak składniki decyzji, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a., mają jednakowe znaczenie dla bytu prawnego decyzji. Jako minimum elementów traktuje się cztery składniki: określenie autora, określenie adresata, podpis osoby reprezentującej organ oraz rozstrzygnięcie.

Zaskarżone pismo nie zawiera rozstrzygnięcia, ma ono charakter wyłącznie informacyjny.

Pismo to nie jest również postanowieniem, ani aktem prawa miejscowego, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, który byłby objęty kognicją Sądu administracyjnego. Zaskarżone pismo stanowi informację odnośnie charakteru żądania wniosku, co prowadzi do wniosku, że przedmiotem skargi nie jest akt lub czynność podlegająca kontroli Sądu administracyjnego, w szczególności nie jest to akt lub czynność wymienione w art. 3 § 2 lub w art. 3 § 3 P.p.s.a.

Brak jest przepisu szczególnego, który przewidywałby właściwość Sądu administracyjnego w stosunku do takiej formy działania podmiotu (pisma informacyjnego).

Sąd, wobec tego, w myśl art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1) P.p.s.a., Sąd zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi, o czym orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia.