Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2017 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... stycznia 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę.

E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") złożyła do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") wniosek Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc kwiecień 2015 r.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] Prezes Zarządu PFRON (dalej także jako "organ I instancji"), odmówił spółce wypłaty wnioskowanego dofinansowania, gdyż uznał ją za pracodawcę znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit a) i c) rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26 czerwca 2014 r., str. 1), dalej: "rozporządzenie nr 651/2014".

W odwołaniu do tej decyzji skarżąca podniosła, że na moment złożenia wniosku Wn-D za kwiecień 2015 r. nie zakończyła jeszcze całego, rozpoczętego wcześniej procesu dokapitalizowania oraz restrukturyzacji wyników finansowych z działalności. Jednakże w momencie wydania powyższej decyzji oba te procesy zostały sfinalizowane, a w konsekwencji kapitał spółki uległ zwiększeniu o 200 tys. zł. Przejściowe trudności zdołano sprawnie, szybko i skutecznie przezwyciężyć na skutek działań samej spółki i jej właściciela. Dopłaty w ramach procedury dokapitalizowania fizycznie wniesiono wprawdzie dopiero w dniu [...] czerwca 2015 r., jednak uchwała w tym zakresie została podjęta [...] kwietnia 2015 r. Skarżąca podkreśliła, iż w bilansie na dzień [...] kwietnia 2015 r. wykazała kwotę 200 tys. zł w pozycji "kapitał zapasowy".

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy"), decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Uzasadnienie swojej decyzji Minister rozpoczął od wskazania, że zgodnie z art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011, Nr 127, poz. 721 ze zm.) dalej: "ustawa o rehabilitacji", w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2015 r. środki PFRON, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a (dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych), art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014. Pomoc ze środków PFRON nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.

Organ odwoławczy podał, że w formularzu załączonym do wniosku Wn-D za kwiecień 2015 r. w części dotyczącej informacji wymaganych na podstawie rozporządzenia nr 651/2014 spółka nie złożyła oświadczeń wskazujących na znajdowanie się w trudnej sytuacji. Prezes Zarządu PFFRON wezwał stronę do przesłania między innymi informacji na temat wysokości zakumulowanych strat spółki, bilansu i rachunku zysków i strat na dzień [...].01.2015 r., [...].02.2015 r., [...].03.2015 r., [...].04.2015 r. oraz innych dowodów świadczących o sytuacji ekonomicznej skarżącej. Przy piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. spółka nadesłała żądane dokumenty.

Po analizie przedstawionego przez stronę sprawozdania finansowego za rok 2014 Minister doszedł do wniosku, że ponad połowa kapitału zakładowego spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat, a zobowiązania spółki przewyższyły wartość jej aktywów. Powołując się na art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014 Minister wyjaśnił, że przedsiębiorstwo uważa się za zagrożone, w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego.

Na dzień [...] kwietnia 2015 r. spółka wykazała stratę z lat ubiegłych w wysokości 96.500 zł oraz stratę za okres od stycznia do kwietnia 2015 r. w wysokości 43.300 zł. Zakumulowane straty na ten dzień wynosiły łącznie 139.800 zł i stanowiły 2796% wartości kapitału zakładowego spółki (139.800 zł podzielone przez 5.000 zł x 100% = 2796%). Zdaniem organu oznacza to, że na dzień wystąpienia z wnioskiem Wn-D za kwiecień 2015 r. ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego skarżącej została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy wypłaty stronie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okres, bez względu na to, z jakich przyczyn doszło do powstania strat i nawet jeżeli nie występują inne przesłanki pozwalające uznać stronę za przedsiębiorstwo zagrożone.

Dalej organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia 651/2014 przedsiębiorstwo należy uznać za znajdujące się w trudnej sytuacji, gdy podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli. Zgodnie natomiast z art. 10 i 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu obowiązującym w okresie, którego dotyczy postępowanie, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Na dzień [...] kwietnia 2015 r. zobowiązania spółki (-139.800 zł) przewyższyły wartość aktywów (5.000 zł), w związku z czym fundusz własny spółki przyjął wartość ujemną (-134.800 zł).

W ocenie Ministra w przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma również fakt, że organ rozpatrujący sprawę bada sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy, na co wskazuje art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej strony są więc składane w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy, i na podstawie tych dokumentów dokonywana jest ocena czy podmiot jest pracodawcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Ponadto przysługujące pracodawcy prawo do dofinansowania jest realizowane na podstawie wniosku złożonego do 25-go dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy, poprzez wypłatę (przelanie na rachunek bankowy) określonej kwoty. Co więcej że pomoc, o której mowa w art. 26a ustawy o rehabilitacji jest ściśle związana z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu.

Organ uważa więc, że w niniejszej sprawie nie ma znaczenia fakt późniejszego dokapitalizowania spółki. Minister wyjaśnił też, iż dopłaty wniesione po dniu złożenia wniosku Wn-D za kwiecień 2015 r. nie mogły zostać uwzględnione jako składnik kapitału własnego spółki, bowiem art. 36 ust. 2e ustawy o rachunkowości wskazuje, że uchwalone, lecz nie wniesione dopłaty wykazać należy ze znakiem ujemnym w pozycji "Należne wpłaty na poczet kapitału rezerwowego". Ewentualna więc stabilizacja sytuacji ekonomicznej strony po dniu złożenia ww. wniosku nie ma wpływu na dokonane rozstrzygnięcie.

Spółka zaskarżyła powyższą decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 26a ust. 9a pkt 1 w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. art. 2 pkt 18 lit. a) i lit. c) rozporządzenia nr 651/2014 poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż przeszkodą w wypłacie dofinansowania jest okoliczność, iż pracodawca znajdował się uprzednio w trudnej sytuacji ekonomicznej, choć ją przezwyciężył;

2) art. 26a ust. 9a pkt 1 w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. art. 2 pkt 18 lit. a) i lit. c) rozporządzenia nr 651/2014 poprzez odmowę uwzględnienia okoliczności, iż w momencie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia spółka nie znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej;

3) art. 26a ust. 9a pkt 1 w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014, w zw. z komunikatem Komisji zawierającym wytyczne dotyczące pomocy państwa na ratowanie i restrukturyzację przedsiębiorstw niefinansowych znajdujących się w trudnej sytuacji (Dz.U.UE.C.2014.249.1) poprzez przyjęcie, iż spółka znajdowała się w trudnej sytuacji, podczas gdy wyniki wykładni celowościowej i systemowej wskazują, iż przedsiębiorstwo można uznać za znajdujące się w trudnej sytuacji, dopiero gdy bez interwencji państwa prawie na pewno będzie skazane na zniknięcie z rynku w perspektywie krótko- lub średnioterminowej, a więc gdy trudności ekonomiczne mają charakter niemożliwy do przezwyciężenia dzięki środkom własnym lub środkom uzyskanym od właścicieli/akcjonariuszy lub ze źródeł rynkowych, która to sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie, czego dowodzi fakt dokapitalizowania spółki oraz osiągania zysku z działalności;

4) art. 26a ust. 9a pkt 1 w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia nr 651/2014 poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż spółka znajdowała się w trudnej sytuacji, gdyż zobowiązania spółki przewyższały rzekomo wartość jej aktywów, podczas gdy uchwalone dopłaty, jako należności zwiększały już aktywa spółki nawet przed ich faktycznym wniesieniem;

5) art. 26a ust. 9a pkt 1 w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 o rehabilitacji zawodowej w zw. art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014 w zw. z art. 36 ust. 2e ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż Spółka znajdowała się w trudnej sytuacji, na skutek uznania, iż uchwalone przez zgromadzenie wspólników dopłaty nie zwiększyły jeszcze wysokości kapitałów własnych spółki przed momentem ich terminowego wniesienia.

Skarżąca nie zgadza się z organem, że jej sytuacja ekonomiczna powinna być oceniana tylko na dzień złożenia wniosku, bez względu na istotne zmiany tej sytuacji, które zaszły do momentu orzekania. Podniosła, iż przeszkodą w wypłacie dofinansowania, zgodnie z treścią art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, jest okoliczność, iż pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, a nie iż pracodawca w takiej trudnej sytuacji ekonomicznej się znajdował, choć ją przezwyciężył. Literalne brzmienie przedmiotowego przepisu nie zostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości.

Niezależnie od powyższego skarżąca uważa też, że nie istnieją dostateczne podstawy do uznania spółki za znajdującą się w trudnej sytuacji nawet na dzień złożenia wniosku Wn-D.

Zgodnie bowiem z komunikatem Komisji zawierającym wytyczne dotyczące pomocy państwa na ratowanie i restrukturyzację przedsiębiorstw niefinansowych znajdujących się w trudnej sytuacji (Dz.U.UE.C.2014.249.1), przedsiębiorstwo uznaje się za znajdujące się w trudnej sytuacji, jeżeli bez interwencji państwa prawie na pewno będzie skazane na zniknięcie z rynku w perspektywie krótko- lub średnioterminowej. Przedsiębiorstwo uznaje się zatem za znajdujące się w trudnej sytuacji, jeżeli zachodzi co najmniej jedna z następujących okoliczności w przypadku spółki charakteryzującej się ograniczoną odpowiedzialnością wspólników: więcej niż połowę subskrybowanego kapitału podstawowego utracono wskutek poniesionych strat. Ma to miejsce w przypadku, gdy odliczenie poniesionych strat z kapitałów rezerwowych (i z wszystkich innych elementów ogólnie uznawanych za część funduszy własnych spółki) prowadzi do ujemnego wyniku przekraczającego połowę subskrybowanego kapitału podstawowego. Zdaniem Skarżącej oprócz kryterium stosunku kapitału do skumulowanej straty, komunikat ten nakazuje badać także, czy przedsiębiorstwo znajduje się w tak trudnej sytuacji, że bez interwencji państwa prawie na pewno będzie skazane na zniknięcie z rynku w perspektywie krótko- lub średnioterminowej. Jeżeli zatem istnieją przesłanki, iż przedsiębiorstwo takie własnymi siłami lub przy pomocy wspólników (akcjonariuszy) zdolne jest przezwyciężyć problemy i utrzymać się jednak na rynku, jak ma to miejsce w przypadku skarżącej, to nie uznaje się go za znajdujące się w trudnej sytuacji. W ocenie strony w tym kontekście należy uznać, iż wspólnotowe kryteria oceny trudnej sytuacji przedsiębiorstwa akcentują okoliczność, iż ewentualne trudności ekonomiczne powinny mieć charakter niemożliwy do przezwyciężenia, wskazując, że w każdym przypadku przedsiębiorstwo zagrożone kwalifikuje się do pomocy tylko wtedy, gdy ewidentnie nie może odzyskać płynności dzięki środkom własnym lub środkom uzyskanym od właścicieli/akcjonariuszy lub ze źródeł rynkowych. Albo zatem przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji i podlega procedurom pomocy państwa na ratowanie i restrukturyzację, albo jego kondycja nie jest aż tak zła, a wtedy może korzystać z innych form pomocy publicznej, w tym z dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych.

W przypadku skarżącej przejściowe trudności zdołano sprawnie, szybko, a co najważniejsze, skutecznie przezwyciężyć na skutek działań samej spółki i jej właściciela. Już w momencie bowiem złożenia wniosku Wn-D, a więc w dniu [...] maja 2015 r., Spółka znajdowała się w trakcie procedury dokapitalizowana w drodze wniesienia dopłat. Co prawda, uchwalone uprzednio dopłaty zostały fizycznie wniesione do spółki tuż po złożeniu wniosku, a więc [...] czerwca 2015 r., jednak uchwała w tym zakresie została podjęta [...] kwietnia 2015 r. Uchwała ta zobowiązywała w sposób jednoznaczny i wiążący wspólnika do wniesienia dopłat, a nie wyrażała dopiero ich wstępną wolę dokonania bliżej nieokreślonych dopłat w niewiadomej przyszłości. Tworzyła więc nie tylko zobowiązanie po stronie wspólnika, ale przede wszystkim, roszczenie po stronie samej spółki do wyegzekwowania zobowiązania ciążącego na wspólniku. Spółka posiadała zatem wierzytelność, która weszła już do jej majątku, zwiększając aktywa.

Strona podniosła również, że już w bilansie na dzień [...] kwietnia 2015 r. wykazała kwotę 200.000 zł w pozycji "kapitał zapasowy". Przepis art. 36 ust. 2e ustawy o rachunkowości stanowi, iż w razie powzięcia uchwały wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością określającej termin i wysokość dopłat, równowartość dopłat ujmuje się w odrębnej pozycji pasywów bilansu (kapitał rezerwowy z dopłat wspólników) i wykazuje się jako składnik kapitału własnego dopóty, dopóki ten nie zostanie użyty w sposób uzasadniający jego odpisanie. Zdaniem skarżącej z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, iż już z momentem powzięcia uchwały wspólników o dopłatach, a nie dopiero z chwilą faktycznego wykonania tej uchwały, dopłaty takie są traktowane jako składnik kapitału własnego spółki. W realiach niniejszej sprawy oznacza to zatem, iż niezależnie od tego, czy spółka prawidłowo wykazała przedmiotowe dopłaty w pozycji "kapitał zapasowy", czy też powinna to uczynić w pozycji "kapitał rezerwowy z dopłat wspólników", niewątpliwie już z momentem uchwalenia dopłaty te zwiększyły wysokość jej kapitału własnego.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2017 r. skarżąca podniosła dodatkowe zarzuty naruszenia:

1. art. 26a ust. 11 pkt 1 w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. art. 2 pkt 18 lit. a) i c) w zw. z art. 3 i art. 6 ust. 2 załącznika nr I rozporządzenia nr 651/2014, poprzez uznanie, że spółce nie mogło zostać wypłacone dofinansowanie na skutek przyjęcia, że znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej, bez należytego uwzględnienia faktu, że Spółka była częścią Grupy Kapitałowej E. Sp. z o.o., która jako jedno przedsiębiorstwo - rzeczywisty beneficjent pomocy, nie była i nie jest w trudnej sytuacji ekonomicznej;

2. art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji z uwagi na to, że organy obu instancji zupełnie pominęły, że spółka jest częścią Grupy Kapitałowej E. oraz nie wzięły pod uwagę ogólnodostępnych danych finansowych ze sprawozdania skonsolidowanego grupy.

Strona zaznaczyła, że w badanym okresie stanowiła część Grupy Kapitałowej E. Sp. z o.o., a w regulacjach wspólnotowych i orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii (np. sprawa C-382/99) silnie akcentuje się, że podmioty o złożonej strukturze, na które składa się wiele powiązanych ze sobą jednostek o odrębnej osobowości prawnej, należy traktować jako jednolity organizm gospodarczy, będący jednym przedsiębiorstwem. Pomoc publiczna trafiająca do jednego z podmiotów takiego jednolitego organizmu gospodarczego jest de facto pomocą udzielaną temu podmiotowi jako całości. Oznacza to zatem, że nie tylko formalny, bezpośredni beneficjent pomocy musi spełnić szereg kryteriów i podlegać ograniczeniom, ale dotyczy to całego organizmu gospodarczego. Sytuacja więc bezpośredniego, formalnego beneficjenta pomocy, który jest częścią większego organizmu gospodarczego, winna być oceniana w perspektywie całego przedsiębiorstwa, a nie w sposób wybiórczy i ograniczony tylko do jednego elementu tego organizmu gospodarczego. Tak więc w przypadku, kiedy nawet jeden z podmiotów powiązanych samodzielnie wypełnia kryteria trudnej sytuacji ekonomicznej, nie stoi to jeszcze na przeszkodzie w wypłacie dofinansowania, o ile całe przedsiębiorstwo, tworzące jednolity organizm gospodarczy, znajduje się w dobrej sytuacji ekonomicznej.

Zdaniem spółki taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Nawet gdyby można było uznać, że sama skarżąca wypełnia kryteria trudnej sytuacji ekonomicznej, czemu przeczą argumenty przywołane w odwołaniu, to już cała Grupa Kapitałowa E. Sp. z o.o. znajduje się i w momencie składania wniosku za kwiecień 2015 r. znajdowała w bardzo dobrej, stabilnej i niezagrożonej upadłością sytuacji ekonomicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przede wszystkim sąd wskazuje, że podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ, w tym w zakresie dotyczącym stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów prawa materialnego obowiązujących na datę złożenia wniosku o wypłatę przedmiotowego dofinansowania. Wynika to z faktu, że organ ocenia zasadność przyznania pomocy na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, a więc według danych (w tym danych o sytuacji ekonomicznej) z dnia złożenia wniosku. Skoro pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy. Potwierdza to treść art. 33 rozporządzenia nr. 651/2014 stanowiąca: " art. 33: 1. Pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. 2. Za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. (...) 5. Intensywność pomocy nie przekracza 75 % kosztów kwalifikowalnych."

Zatem pomoc dotyczy pokrycia wskazanej części kosztów kwalifikowanych, jako kosztów płacy, poniesionych w konkretnym okresie zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego przy spełnieniu w tym okresie warunków prawem przewidzianych. Tak też stanowi przepis art. 2 pkt.8 rozporządzenia 651/2014 wskazując w definicjach, iż "data przyznania pomocy" oznacza dzień, w którym beneficjent nabył prawo otrzymania pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym.

Powyższe stanowisko jest podzielane przez aktualne orzecznictwo, np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2013r. , sygn. akt II GSK 765/12 wskazującym na taką wykładnię co do daty stosowanych przepisów. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2015r., sygn. akt II GSK 464/14, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 czerwca 2016r., sygn. akt V SA/Wa 3594/15. W wyroku z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2078/12, NSA uznał, że sytuacja ekonomiczna pracodawcy jest badana na datę złożenia poprawnie wypełnionego i kompletnego wniosku, a poprawa sytuacji po tej dacie nie ma znaczenia dla oceny spełniania warunków uprawniających do otrzymania dofinansowania.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko.

Przypomnieć należy, że przy stosowaniu przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji (stanowiącym przesłanki nabycia uprawnienia przez pracodawcę) oraz przy jego wykładni należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Wykładnia przepisów krajowych powinna być zgodna z wykładnią przepisów unijnych. W ramach art. 26a ust. 9a pkt.1 ustawy o rehabilitacji przewidziano odmowę dopłaty dofinansowania w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 48a ust.3 ustawy. Przepis art.48a ust.3 pkt.1 stanowi, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Wymieniony przepis odsyła wprost do stosowania rozporządzenia Komisji (UE) nr. 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu. Rozporządzenie nr. 651/2014 w art. 1 ust.4 pkt. c dotyczącym zakresu stosowania wprost stanowi, że "Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do (...) c) pomocy dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, z wyjątkiem programów pomocy mających na celu naprawienie szkód spowodowanych niektórymi klęskami żywiołowymi." Dalej rozporządzenie to w art. 2 pkt. 18 określa kryteria trudnej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy. Są nimi: "Art.2 Definicje. Do celów niniejszego rozporządzenia przyjmuje się następujące definicje: (...) 18) "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności: a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE, a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne; b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE; c) niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej; d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu; e) W przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat: 1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz 2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0."

Z zacytowanych przepisów wyraźnie wynika, że zostały w nich określone wszystkie kryteria dotyczące trudnej sytuacji przedsiębiorstwa uniemożliwiającej przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Kryteria są samoistne. Nie zachodzi potrzeba ich łącznego spełnienia. Nie ma też odesłania do stosowania definicji przedsiębiorstwa zagrożonego zawartej w Komunikacie Komisji stanowiącym Wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw ( Dz. U. UE. C. 2004.22.2 ze zm. Dz. U.UE. C. 2012.296.3). Wprost przeciwnie z treści tych przepisów a także z treści tiretu 14 wynika, że wymienione Wytyczne nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. W rozporządzeniu Komisji nr. 651/2014 w tirecie 14 stanowi się bowiem, że "(14) Pomoc przyznawaną przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji należy wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia, ponieważ taka pomoc powinna być oceniana na podstawie Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw z dnia 1 października 2004 r.(7), których okres ważności został przedłużony komunikatem Komisji dotyczącym przedłużenia okresu ważności Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw z dnia 1 października 2004 r.(8), lub ich kolejnej wersji, w celu uniknięcia przypadków obchodzenia wspomnianych wytycznych, z wyjątkiem programów pomocy na naprawę szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi. Aby zagwarantować pewność prawa, należy ustanowić jasne kryteria, które nie wymagają przeprowadzania oceny wszystkich szczegółowych aspektów sytuacji przedsiębiorstwa w celu określenia, czy dane przedsiębiorstwo należy uznać za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji do celów niniejszego rozporządzenia."

Zatem odwoływanie się skarżącej do definicji zawartej w ww. Wytycznych nie może być uznane za skuteczne i uzasadnione w sprawie.

Prawidłowo organ ustalił w sprawie, że dokumentacja finansowa spółki sporządzona za okres 12 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania wprost wskazuje na trudną sytuację spółki w rozumieniu aż dwóch przesłanek opisanych w art.2 pkt.18 ppkt. a oraz ppkt.c. Na dzień [...] kwietnia 2015 r. spółka wykazała stratę z lat ubiegłych w wysokości 96.500 zł oraz stratę za okres od stycznia do kwietnia 2015 r. w wysokości 43.300 zł. Zakumulowane straty na ten dzień wynosiły łącznie 139.800 zł i stanowiły 2796% wartości kapitału zakładowego spółki wynoszącego tylko 5000 zł. Oznacza to, że na dzień wystąpienia z wnioskiem Wn-D za kwiecień 2015 r. ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego skarżącej została utracona w efekcie zakumulowanych strat ( art.2 pkt 18 ppkt.a rozporządzenia nr. 651/2014).

Wbrew zarzutom skargi powyższego wyniku finansowego spółki, na wskazany dzień złożenia wniosku, nie zmieniała uchwała nr.1 Zgromadzenia Wspólników skarżącej z dnia [...] kwietnia 2015r. zobowiązująca jedynego wspólnika spółki do wniesienia dopłat w wysokości 2.000 zł na każdy udział, o łącznej wysokości 200.000 zł w terminie do [...] czerwca 2015r. Zgodnie z niespornymi ustaleniami organu dopłaty zostały dokonane dopiero w dniu [...] czerwca 2015r. Dopiero z chwilą ich wniesienia do spółki powiększył się kapitał własny spółki. Do tego momentu niewniesione dopłaty stanowiły ujemną wielkość kapitału własnego spółki w myśl art. 36 ust. 2e ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości ( Dz. U. z 2016r. poz. 1047 j.t.). Według tego przepisu jeżeli doszło do podjęcia przez wspólników uchwały określającej termin i wysokość dopłat, to wysokość wpłaconych pod tym tytułem kwot ujmuje się w odrębnej pozycji pasywów w bilansie spółki. Pozycja ta to "kapitał rezerwowy z dopłat wspólników". Należy jednak pamiętać, że należne a niewniesione dopłaty wykazuje się w dodatkowej pozycji kapitałów własnych jako "Należne dopłaty na poczet kapitału rezerwowego (wielkość ujemna)". W wypadku wniesienia dopłat są one wykazywane jako składnik kapitału własnego, dopóki nie zostaną użyte w sposób uzasadniający ich odpisanie.

Prawidłowo zatem ocenił tę sytuacje organ odmawiając uznania niewniesionych dopłat jako części kapitału własnego spółki.

Dalej wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe i naprawcze w wersji obowiązującej na datę złożenia wniosku o dofinansowanie ( Dz. U z 2015r. poz. 233 j.t. ze zm.)" Art. 11. 1 Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. 2. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje."

Przepis ten ma zastosowanie do skarżącej gdyż ma ona formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jest zatem osobą prawną ( art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych – Dz. U. z 2016r. poz.1578 j.t. ze zm.). Ze sprawozdania finansowego na koniec kwietnia 2015r. wynika strata w kwocie 43.300zł oraz wynikają zobowiązania spółki w wysokości 947.000zł. Wielkość aktywów spółki na [...] kwietnia 2015r. nie jest wykazana. Uczyniono to na datę [...] marca 2015r. ( a wcześniej na [...] stycznia i [...] lutego 2015r.). Z bilansu sporządzonego na datę [...] marca 2015r. wynika, że spółka wśród majątku aktywnego posiada środki trwałe na kwotę 400zł oraz aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w wysokości 34.700zł a także należności w kwocie 658.300zł, z tego dochodzone przed sądem w wysokości 488.500zł. Wszystko to wskazuje na wypełnienie przesłanek art. 11 prawa upadłościowego i naprawczego, zwłaszcza, że przepis art. 21 ust.1 tej ustawy stanowi, że dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Łącznie daje to podstawę do uznania, iż skarżąca wypełniła również drugą, samoistną definicję przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji w warunkach art. 2 pkt.18 ppkt.c rozporządzenia nr. 651/2014.

Sąd nie podzielił też twierdzeń skarżącej aby w świetle wymagań art. 48a ust.3 pkt.1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 pkt. 18 ppkt. a oraz ppkt.c oceniać sytuację ekonomiczną skarżącej z uwzględnieniem sytuacji ekonomicznej Grupy Kapitałowej E. sp.z o.o., której część stanowiła skarżąca.

Dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych jest uprawnieniem przewidzianym w myśl ww. przepisów tylko dla przedsiębiorcy zatrudniającego niepełnosprawnego pracownika. Jest to jeden podmiot zatrudniający pracownika. Dofinansowanie stanowi częściowy zwrot kosztów kwalifikowanych- kosztów płacy. Przedsiębiorca ten został w art. 2 pkt. 18 ppkt.a oraz c rozporządzenia nr. 651/2014 zdefiniowany jako jedna samoistna jednostka organizacyjna. W tym przypadku spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wskazana w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE, czyli jednostka, której ustrój jest regulowany przepisami ustawy- kodeks spółek handlowych i do której mają zastosowanie przepisy polskiego prawa upadłościowego. Zatem do tak określonego podmiotu i przedmiotu postępowania nie można stosować przepisów zawartych w załączniku nr. I do rozporządzenia nr. 651/2014 regulujących kwestię podmiotów powiązanych, podmiotów partnerskich. Regulacje te obejmują inne sytuacje, niż w przedmiotowej sprawie. Jak stanowi art. 3 i nast. załącznika nr. I ww. rozporządzenia powyższe dane i pojęcia przedsiębiorstw powiązanych i partnerskich, czyli rodzaje przedsiębiorstw brane są pod uwagę przy obliczaniu liczby personelu i kwot finansowych, co w przedmiotowej sprawie nie występuje. Przedmiotem oceny nie była ani liczba osób niepełnosprawnych zatrudnionych w przedsiębiorstwie, ani górna wysokość dofinansowania, tylko sytuacja finansowa skarżącej jako spółki z ograniczona odpowiedzialnością będącej pracodawcą ubiegającym się o zwrot części kosztów kwalifikowanych stanowiących płacę dla wskazanych zatrudnionych.

W tych warunkach sąd nie dopatrzył się ani naruszenia zarzucanych przepisów proceduralnych, w tym art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym opisanych w punktach 1- 5 skargi oraz w punkcie 1 pisma uzupełniającego skargę z dnia [...] stycznia 2017r., w sposób wpływający na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016r. poz.718 j.t. ze zm.), oddalił skargę.