Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I o d d a l a skargę, II z a s ą d z a od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na rzecz adwokat B. L. kwotę [...] złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i zwrotu wydatków.

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 2 ust. 1, art. 5 , art. 6 ust. 1,8 i 10, art. 7, art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Nr 71, poz. 734 ze zmianami) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz.1817 ze zm.), przyznał J. K., na jego wniosek, dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy począwszy od [...] r. do dnia [...] r. w wysokości [...] zł. Zgodnie z decyzją dodatek obejmuje kwotę [...] zł przekazywaną zarządcy budynku w terminie do 10 dnia każdego miesiąca z góry oraz ryczałt w wysokości [...] zł przekazywany zarządcy budynku w terminie do dnia 10 każdego miesiąca z góry.

W załączniku do decyzji stanowiącego jej integralną część organ zawarł wszystkie dane niezbędne do ustalenia wysokości dodatku, w tym, dochód miesięczny w wysokości [...] zł, wydatki mieszkaniowe w kwocie [...] zł, powierzchnię użytkową lokalu [...], powierzchnię normatywną [...], dochód na jednego członka rodziny w kwocie [...] zł, 12% dochodów gospodarstwa domowego w wysokości [...] zł, wydatki normatywne- [...] zł, łączne wydatki [...] zł, 70% tej kwoty- [...] zł, kwotę dodatku mieszkaniowego – [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że J. K. spełnia ustawowe wymogi do otrzymania dodatku mieszkaniowego na zmniejszenie wydatków związanych z zajmowaniem lokalu i dodatek ten przyznano w kwocie [...] zł.

W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] J. K. zakwestionował wliczenie do dochodu uprawniającego do dodatku mieszkaniowego kwoty nadpłaty za centralne ogrzewanie. Twierdził, że pomimo to, że oszczędzał został niejako ukarany, albowiem kwota nadpłaty została mu wliczona do dochodu. Domagał się przeliczenia jego dochodu na nowo. Podnosił nadto, że rozlicznie za dostawę energii cieplnej nie jest ostateczne, albowiem odwołał się od tych ustaleń.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 i 10 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 79, poz. 856 ze zmianami), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że nie podziela stanowiska organu I instancji w przedmiocie doliczania do dochodu kwot z tytułu rozliczenia centralnego ogrzewania. Kolegium uznało zatem, że kwota [...] zł ustalona przez organ I instancji jest nieprawidłowa, a prawidłowo obliczony dochód powinna stanowić kwota [...] zł.

Kolegium wskazało nadto, ze zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu a wydatkami poniesionymi przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12 % dochodów gospodarstwa trzyosobowego ( J. K. we wniosku podał jako osoby wspólnie zamieszkujące córkę A. K.- U. oraz małoletniego wnuka A. ). Miesięczny dochód rodziny ustalony na podstawie akt sprawy wyniósł [...] zł, zaś 12% z tej kwoty stanowi [...] zł. W takiej wysokości ustawodawca przewidział obciążenie budżetu gospodarstwa domowego dla strony. Kolegium ustaliło kwotę niższą od ustalonej przez organ I instancji, albowiem Kolegium ustalając wysokość dochodu nie wzięło pod uwagę kwoty nadpłaty za centralne ogrzewanie.

Organ odwoławczy wskazał nadto w uzasadnieniu wydatki strony, jakie brane są pod uwagę do podstawy obliczenia dodatku i określił je kwotą [...] zł. Na kwotę tą składa się: 90% z kwoty [...] zł ( czynsz, woda, ścieki, co, śmieci), tj. [...] zł oraz ryczałt za brak ciepłej wody w wysokości [...] zł. W wydatkach uwzględniane są tylko opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego z wyłączeniem opłat za telefon, energię elektryczną, domofon. Należny dodatek mieszkaniowy stanowi zatem różnicę kwot [...] zł i [...] zł, tj. [...] zł.

Ze względu na to, że zgodnie z art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem nie może przekraczać 70% wydatków ( obliczonych na kwotę [...] zł), dodatek ten stanowi kwota [...] zł.

Kolegium uznało, że jakkolwiek wliczenie przez organ I instancji do dochodu strony nadpłaty za centralne ogrzewanie, i wyliczenie dodatku w kwocie [...] zł, to końcowo dodatek ten nie może być wyższy aniżeli 70% kwoty limitowanej, czyli [...] zł.

J. K. wywiódł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucał, że w podstawie prawnej zawierała nie obowiązujące rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999 r. a nadto w pouczeniu wadliwie wskazano możliwość wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w [...] zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Skarżący podniósł nadto, że postępowanie administracyjne było prowadzone z naruszeniem art.7-9 Kpa a organ odwoławczy nie uwzględniał w swoim postępowaniu zasady prawdy obiektywnej, albowiem przerzucał na skarżącego ciężar udowodnienia bezzasadności włączania nadpłaty za centralne ogrzewanie do dochodu, od którego zależy wysokość dodatku mieszkaniowego.

J. K. zakwestionował nadto w skardze działania Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] dotyczące nieprawidłowości przy wliczaniu do dochodu nadpłat za centralne ogrzewanie oraz nie uwzględniania w przeszłości faktu, że najemcą lokalu przy ul. [...] była M. O., była żona skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła Sąd do uznania, że decyzja ta odpowiada prawu.

Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określone zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) Ustawa ta, określając formę ochrony najuboższych lokatorów, stanowi jednocześnie obok ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733) realizację gwarancji prowadzenia przez władze publiczne polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, przewidzianej w art. 75 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego od kryterium podmiotowego, stanowiąc w art. 2 katalog osób, którym dodatek ten przysługuje, a także od kryterium dochodowego (art. 3) oraz od powierzchni lokalu zajmowanego przez osobę uprawnioną (art. 5).

Zasadniczymi kwestiami spornymi, które pojawiły się na gruncie niniejszej sprawy, stały się rozbieżności co do sposobu obliczenia dochodu członków gospodarstwa domowego skarżącego poprzez wliczenie do dochodu nadpłaty za centralne ogrzewanie.

Stosownie do treści art. 17 ust. 1, w roku 2004 dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 160% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 110% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku.

Na potrzeby ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w art. 3 ust. 3 prawodawca zdefiniował pojęcie dochodu, za który uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego.

Wobec takiej treści definicji legalnej dochodu, za uzasadniony Sąd uznał stanowisko J. K., zgodnie z którym, od dochodu powinna być odliczona jednorazowa nadpłata za centralne ogrzewanie .

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych wynika, że na dochód comiesięczny członków gospodarstwa domowego J. K. składają się:

- renta inwalidzka skarżącego –[...].

- zasiłek rodzinny wnuka – [...] zł.

Łączne, miesięczne dochody wynoszą [...]zł , co w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego daję kwotę [...] zł.

Wynika z tego, że skarżący spełniał tzw. kryterium dochodowe wynikające z art. 3 ust. 1 ustawy.

Przechodząc do zagadnienia wydatków ponoszonych przez skarżącego należy stwierdzić, że stosownie do art. 6 ust. 3 i 4 ustawy, wydatkami tymi są świadczenia okresowo ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, tj. czynsz, opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki płacone przez właścicieli lokali mieszkalnych na koszty związane z nieruchomością wspólną, świadczenia związane z eksploatacją domu jednorodzinnego oraz inne wydatki wynikające z odrębnych przepisów.

Korzystając z delegacji zawartej w art. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), ustaliła, m.in. szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego. W §2 ust. 1 tego rozporządzenia wyszczególniono, w zależności od statusu zajmowanego lokalu mieszkalnego, rodzaje wydatków wchodzących do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego. Wyliczenie to ma charakter enumeratywny. Organy obu instancji wydatki skarżącego ponoszone na lokal mieszkalny w wysokości wchodzącej do obliczenia podstawy dodatku mieszkaniowego obliczyły prawidłowo.

Skarżący zarzucił nadto, że organ I instancji dokonał wadliwych obliczeń cząstkowych mających wpływ na wysokość dodatku mieszkaniowego i jakkolwiek nie miało to wpływu na ostateczną wysokość dodatku, to jednak niewłaściwe obliczenia mogły mieć wpływ na uprzednio wydawane decyzje w sprawie dodatku.

W ocenie Sądu, że jakkolwiek skarżącemu nie można odmówić trafności podniesionych zarzutów co do obliczeń dokonywanych przez organ I instancji, to jednak stwierdzić należy, że zarzuty te zostały uwzględnione przez organ II instancji. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności sprawa administracyjna dwukrotnie jest rozpatrywana i rozstrzygana. Organ odwoławczy na swoim etapie postępowania ma zatem możliwość zweryfikowania ustaleń dokonanych przez organ I instancji. Ustalenia w zakresie uprawnień skarżącego do dodatku mieszkaniowego zostały w tym postępowaniu pozytywnie zweryfikowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i dodatek ten został przyznany- jak zauważył w skardze J. K.- w analogicznej wysokości pomimo rozbieżności w obliczeniach cząstkowych.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] stwierdził, że skoro wydana decyzja nie narusza prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw musiała ulec oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w pkt II wyroku wydano w oparciu o art. 250 powołanej ustawy.