II SA/Ke 958/21 - Wyrok

Data orzeczenia	2022-01-25	
Data wpływu	2021-12-13	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach	
Sędziowie	Agnieszka Banach
Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Kuza	
Symbol z opisem	6200 Choroby zawodowe	
Hasła tematyczne	Inspekcja sanitarna	
Sygn. powiązane	II GSK 987/22	
Skarżony organ	Wojewódzki Inspektor Sanitarny	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2020 nr 0 poz 1320; art. 235(1), art. 235(2), art. 235 par. 2 i 2(2); Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Dz.U. 2013 nr 0 poz 1367; par. 4 ust. 1-2, par. 6 ust. 1, ust. 2 pkt 5, ust. 3 pkt 3, ust. 4 i ust. 5 pkt 1 i 4, par. 4 ust. 1a; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Dz.U. 2020 nr 0 poz 256; art. 10, art. 78, art. 75 par. 1, art. 84 par. 2, art. 24 par. 3, art. 80; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 nr 0 poz 2325; art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy P. Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 24 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.	
Uzasadnienie
II SA/Ke 958/21

Uzasadnienie

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z 24 września 2021 r. znak: [...], po rozpoznaniu odwołania P. Sp. z o. o. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z 12 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia u I. B. choroby zawodowej, tj. przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367 ze zm.), dalej jako rozp. ws. chorób zawodowych lub rozporządzenie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 195), art. 2351 i 2352 Kodeksu pracy oraz § 1 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozp. ws. chorób zawodowych - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że sprawa była już przedmiotem oceny Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej PWIS), który decyzją z 18.02.2021 r. znak: [...] uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej PPIS) z 16.11.2020 r. o stwierdzeniu u I. B. choroby zawodowej. Organ II instancji stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie i zalecił wyjaśnienie, czy orzeczony stopień niepełnosprawności ma wpływ na rozpoznanie u I. B. choroby zawodowej oraz czy jej absencja podczas pracy w P. sp. z o.o. może mieć wpływ na treść orzeczenia lekarskiego. Ponadto, jednostka orzecznicza winna wypowiedzieć się czy okres 1.03.2013 r.-7.04.2013 pracy I. B. w S. Sp. z o.o. jako monter wiązek elektrycznych stanowi okres narażenia zawodowego oraz wskazać na konkretne dokumenty medyczne świadczące o udokumentowaniu pierwszych objawów chorobowych schorzenia rozpoznanego jako chorobę zawodową.

Prowadząc ponownie postępowanie PPIS pismem z 19.04.2021 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o weryfikację orzeczenia lekarskiego z 31.07.2020 r. nr [...] w zakresie wskazanym przez PWIS w decyzji z 18.02.2021 r. W piśmie z 7.05.2021 r. nr [...] jednostka orzecznicza odniosła się do podniesionych przez PPIS kwestii.

PPIS na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym orzeczenia lekarskiego z dnia 31.07.2019 r. nr [...], Karty oceny narażenia zawodowego, jak również pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z 7.05.2021 r. nr. [...] wydał 12.07.2021 r. decyzję nr [...] o stwierdzeniu u I. B. choroby zawodowej, tj. przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Od powyższej decyzji odwołał się P. Sp. z o. o. zarzucając naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez nieuprawnione wydanie decyzji bez uwzględnienia wszystkich wytycznych, które organ II instancji sformułował uchylając poprzednią decyzję wydaną w sprawie przez organ I instancji, - art. 78 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie wniosków odwołującej w zakresie uzupełnienia postępowania dowodowego,

- art. 84 § 2 kpa poprzez nieuprawnione pominięcie okoliczności, że orzeczenie lekarskie będące podstawą wydanej decyzji, mające status opinii biegłego wydał lekarz, który zgłosił podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej,

- § 8 ust. 2 w zw. z ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez nieskorzystanie przez organ II instancji z przysługujących mu możliwości w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,

- § 6 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia poprzez uznanie, iż orzeczenie lekarskie zostało wydane zgodnie z przepisami prawa w kontekście ustaleń jednostki orzeczniczej dotyczących oceny narażenia zawodowego,

- art. 2351 k.p. poprzez nieuzasadnione zakwalifikowanie schorzeń I. B. jako choroby zawodowej.

Pełnomocnik P. Sp. z o.o. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez PPIS wraz ze wskazaniem, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy odnośnie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, a ponadto o przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez ustalenie daty wystąpienia pierwszych objawów schorzenia w oparciu o dokumentację medyczną, zwrócenie się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o przesłanie akt postępowania dokumentacji zgromadzonej w toku wydawania w stosunku do I. B. orzeczenia o niepełnosprawności i przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów, przekazanie uzupełnionej dokumentacji jednostce orzeczniczej z wnioskiem o ponowne rozważenie niniejszej sprawy i wydanie nowego orzeczenia odnoszącego się do całokształtu przedstawionych okoliczności; w przypadku gdyby jednostka orzecznicza odmówiła ustosunkowania się lub ponownie nie odniosła do wskazanych kwestii w uzasadnieniu orzeczenia o zasięgniecie opinii jednostki orzeczniczej II stopnia, ewentualnie o zlecenie wykonania powyższych czynności organowi pierwszej instancji.

Rozpoznając odwołanie PWIS wskazał, że w wyniku zgłoszenia podejrzenia u I. B. choroby zawodowej w dniu 6.05.2019 r. PPIS wszczął postępowanie administracyjne szczegółowo ustalając przebieg jej pracy i narażenie zawodowe. Po przeanalizowaniu dokumentacji z przebiegu zatrudnienia, jego warunków i narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (WOMP) z 31.07.2020 r. wraz z jego uzupełnieniem zawartym w piśmie z 7.05.2021 r. PWIS uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie PPIS z 12.07.2021 r.

W uzasadnieniu podkreślono, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji w pełni wykonał zalecenia zawarte w decyzji z dnia 18.02.2021 r., wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a także z należytą dokładnością ustalił stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. PPIS zwrócił się do jednostki orzeczniczej, przekazując uzupełniającą Ocenę ryzyka zawodowego w A. Sp. z o.o. , o wyjaśnienie kwestii związanych z narażeniem zawodowym, stopniem absencji w pracy, orzeczonym stopniem niepełnosprawności. WOMP podtrzymał stanowisko zawarte w orzeczeniu nr [...], z którego wynikało, że I. B. w okresie od 14.06.2010 r. do 28.02.2013 r. oraz 8.04.2013 r. do 30.09.2019 r. pracowała na stanowisku montera wiązek elektrycznych. Z uwagi na zgłaszany przez stronę w wywiadzie chorobowym początek dolegliwości ze strony układu ruchu ok. 2016 r. tylko ostatni zakład pracy może być potencjalnie związany przyczynowo z powstaniem choroby. Zgodnie z przepisami, udokumentowane objawy zespołu cieśni nadgarstka muszą wystąpić do 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu, tak aby można je było wiązać przyczynowo z tym narażeniem. W przedstawionym w "Karcie oceny narażenia zawodowego" opisie czynności, montaż wiązek elektrycznych związany był z wykonywaniem chwytów pensetowych, szczypcowych, naprzemiennych ruchów odwracania i nawracania nadgarstków predysponujących do wzrostu ciśnienia w kanale w obrębie nadgarstka, co mogło się przyczynić do powtarzalnego ucisku na nerw pośrodkowy, a więc rodzaj wykonywanej pracy miał wpływ na rozwój choroby. W opinii uzupełniającej WOMP odwołując się do zgłaszanych w trakcie konsultacji specjalistycznych informacji, w których I. B. podawała, że "dolegliwości ze strony kończyn górnych nasilają się stopniowo od kilku, ok 2-3 lat" i występowały od ok. 2016 r. - 2017 r. wskazał, że dolegliwości pojawiły się w okresie kiedy I. B. wykonywała pracę dla P. Leczenie ortopedyczne operacyjne miało miejsce w roku 2018. Jednostka orzecznicza szczegółowo wyjaśniła dlaczego poprzednie okresy zatrudnienia I. Bu. nie są przyczynowo związane z rozpoznaniem u niej choroby zawodowej oraz stwierdziła, że stopień usprawiedliwionych nieobecności nie wpływa na treść orzeczenia lekarskiego. W ocenie WOMP, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ustalonym od 27.01.2016 r. wskazujące na symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R (choroba układu ruchu), nie może wykluczać etiologii zawodowej ww. chorób, bowiem decydujące znaczenie przy ocenie etiologii stwierdzonych chorób ma ocena warunków pracy pacjenta i prawdopodobieństwo tegoż związku.

Uwzględniając powyższe organ uznał za niezasadny wniosek przedstawiciela P. o zwrócenie się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o przesłanie akt postępowania prowadzonego w celu orzeczenia stopnia niepełnosprawności I. B. podkreślając, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej nie jest nakierowane na ustalenie stanu zdrowia pracownika, ani nieograniczone badania stanu jego zdrowia, ale ma na celu jedynie stwierdzenie, czy choroba strony wymieniona w wykazie ma zawodową etiologię.

PWIS przyjął, że przedstawione przez odwołującego wykazy operacji i czas ich trwania przy poszczególnej wiązce tj. pobranie od brygadzisty i zawieszenie na tablicy montażowej zlecenia, pobranie przewodów ze stojaka i montaż w wiązce, pobranie rur i montaż w wiązce, pobranie i montaż taśmy ochronnej - taśmowanie, pobranie i montaż taśmy oznaczeniowej, pobranie i montaż rozgałęźników, pobranie i montaż opasek kablowych, obcinanie opasek kablowych pistoletem ręcznym, pobranie i montaż redukcji AR, pobranie etykiety montażowej, montaż etykiety, zwijanie wiązki, odłożenie wiązki gotowej na wózek, potwierdzają pracę I. B. w warunkach obciążenia układu ruchu w obrębie kończyn górnych.

W ocenie organu odwoławczego, wydane na potrzeby niniejszego postępowania, orzeczenie lekarskie ma charakter opinii biegłego i spełnia wymóg art. 84 § 1 K.p.a., nie budząc wątpliwości co do rzetelności i wiarygodności oraz należytego uzasadnienia. Odwołująca spółka nie przedstawiła dowodów podważających zasadność wydanego przez kompetentną placówkę medyczną orzeczenia. Orzeczenie jak i jego uzupełnienie przez WOMP spełnia wymogi formalne (zostało wydane we właściwej formie, przez uprawnionego lekarza zatrudnionego w jednostce organizacyjnej wskazanej w rozporządzaniu w sprawie chorób zawodowych, zawiera uzasadnienie), a w zakresie dokonanych ustaleń jest logiczne i jego uzasadnienie nie budzi wątpliwości. Z treści tego orzeczenia i jego uzupełnienia wynika, że przy jego wydaniu wzięto pod uwagę dokumentację medyczną, pełną ocenę narażenia zawodowego uwzględniającą również pracę w A. Sp. z o.o., wyniki badań lekarskich oraz przeanalizowano dokumentację dostarczoną przez I. B . Powołując się na bogate orzecznictwo na tle chorób zawodowych PWIS stwierdził, że wobec braku specjalistycznej wiedzy organy inspekcji sanitarnej nie mogą dokonywać samodzielnie ustaleń w zakresie istnienia tych chorób. Brak jest zatem podstaw do zmiany jego treści. Za niezasadny organ uznał argument odwołującej, że jednostka orzecznicza odmówiła ponownej analizy podstaw swojego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem narażenia zawodowego w A., skoro pismo WOMP z 7.05.2021 r. zostało podpisane przez specjalistę medycyny pracy i nie ma podstaw do stwierdzenia, że wydał on swoją opinię bez szczegółowej analizy dokumentacji. PPIS otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej w dniu 6.05.2019 r. tj. w czasie kiedy I. B. nadal zatrudniona była na stanowisku montera wiązek elektrycznych w P. Sp. z o.o. Ortopedyczne leczenie operacyjne w 2018 r. również przebyła w okresie zatrudnienia, co jednoznacznie potwierdza wystąpienie objawów chorobowych. Objawy muszą zostać zasygnalizowane przez samego pacjenta w trakcie wywiadu chorobowego. W celu postawienia diagnozy wykonywane są następnie badania diagnostyczne lub specjalistyczne, co bez wątpienia miało miejsce w tym przypadku, a wyniki przeprowadzonych badań znajdują się w dokumentacji postępowania diagnostyczno- orzeczniczego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy . WOMP wskazał, iż dokumentem w którym zapisano dolegliwości ze strony prawego nadgarstka, a dostępnym dla lekarzy orzeczników jest karta badania profilaktycznego z 8.08.2019 r. przeprowadzonego w V. Centrum Zdrowia Poradnia Medycyny Pracy . Natomiast pierwszy pobyt w szpitalu z powodu choroby układu ruchu był w 2012 r. (karta informacyjna leczenia szpitalnego). Nie jest zatem konieczne wskazywanie przez jednostkę orzeczniczą konkretnego dokumentu, który wskazuje na wystąpienie pierwszych objawów chorobowych, gdyż samo zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wiąże się z wystąpieniem objawów chorobowych, które wynikać mogą z pracy w narażeniu zawodowym. W tym konkretnym przypadku jednostka orzecznicza potwierdziła zawodową etiologię rozpoznanego schorzenia. W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej, obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową.

Zdaniem PWIS nie zasługuje na uwzględnienie zarzut zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej przez lekarza WOMP. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się do powiatowego inspektora sanitarnego, który na podstawie § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia. Z kolei stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia, skierowania do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2, nie stosuje się, jeżeli zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane przez lekarza tej jednostki. Dlatego też nie ma żadnych przeciwskazań prawnych aby lekarz jednostki orzeczniczej, który zgłosił podejrzenie choroby zawodowej do odpowiedniego organu inspekcji sanitarnej, później zaś orzekał w przedmiotowej sprawie.

Za nietrafny organ uznał również zarzut naruszenia art. 2351 k.p., skoro w wyniku oceny warunków pracy można bezspornie lub co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że rozpoznana u I. B. choroba została spowodowana w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, P. sp. z o.o zarzuciła naruszenie:

I. art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie Skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie Skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

II. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji PPIS pomimo, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ nie uwzględniała wszystkich wytycznych organu II instancji, które zostały wydane przy uchyleniu poprzedniej decyzji organu I instancji w przedmiotowej sprawie,

III. art. 78 kpa poprzez zaniechanie dołączenia do akt sprawy dokumentów, o przeprowadzenie dowodu z których wnioskowała Skarżąca w sytuacji, w której Skarżąca nie miała możliwości ich samodzielnego uzyskania, a następnie nieuprawnione stwierdzenie, że Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów umożliwiających podważenie formalnej prawidłowości orzeczenia lekarskiego. W konsekwencji powyższego Skarżąca została pozbawiona możliwości przeprowadzenia dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

IV. art. 8 § 1 i § 2 kpa poprzez nieuzasadnioną w okolicznościach sprawy zmianę stanowiska organu II instancji i uznanie za nieistotne w sprawie okoliczności, których nieustalenie poprzednio doprowadziło do uchylenia decyzji organu I instancji, tj. w szczególności w zakresie nieustalenia momentu wystąpienia pierwszych objawów schorzenia, stwierdzenia, że przy wydawaniu orzeczenia lekarskiego nie było konieczne badanie, czy praca w A. miała znaczenie dla powstania schorzenia,

V. art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 3 kpa poprzez nieuprawnione nieuwzględnienie, że orzeczenie lekarskie będące podstawą wydanej decyzji, mające status opinii biegłego wydał lekarz, który zgłosił podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej. Powyższe stanowiło podstawę dla jego wyłączenia i negatywną przesłankę dla wydania przez tego samego lekarza opinii w sprawie. Orzekanie w przedmiocie choroby zawodowej w toku postępowania przez tego samego lekarza, który zgłosił jej podejrzenie podważa obiektywizm wydanej opinii i świadczy o jej nieprawidłowym sporządzeniu pod względem formalnym, co oznacza, że nie może być ona podstawą rozstrzygnięcia w sprawie,

VI. § 8 ust. 2 w zw. z ust. 1 rozp. ws. chorób zawodowych poprzez nieuprawnione nieuwzględnienie przez organ II instancji, że organ I instancji nie podjął czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego: ustalenia na podstawie jakich dokumentów medycznych jednostka orzecznicza ustaliła początek schorzeń Uczestniczki w sytuacji, w której wbrew wcześniejszym wytycznym nie ustalił tego organ I instancji,

VII. § 6 ust. 1 rozp. ws. chorób zawodowych w związku z § 6 ust. 5 pkt 4 tego rozporządzenia poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej na podstawie wadliwego orzeczenia lekarskiego pomimo, że informacje, w oparciu o które się zostało wydane orzeczenie lekarskie zostały ustalone w toku wywiadu lekarskiego z Uczestniczką - pochodzą zatem w większości od Uczestniczki i nie zostały potwierdzone inną dokumentacją medyczną,

VIII. § 6 ust. 4 rozp. ws. chorób zawodowych w związku z art. 2981 K.p. oraz § 3 i § 6 rozporządzenia w sprawie dokumentacji pracowniczej poprzez oparcie rozstrzygnięcia również na dokumentach, które nie są chronometrażem czynności wykonywanych przez pracownika i obciążających odpowiednie układy ruchu oraz zaakceptowanie sytuacji, w której organ I instancji w sposób nieuprawniony przerzucał ciężar prowadzenia postępowania dowodowego na pracodawcę, żądając od niego przedstawienia dokumentów, do gromadzenia których pracodawca nie jest zobowiązany,

IX. art. 2351 K.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji kwalifikującej schorzenia Uczestniczki jako chorobę zawodową w sytuacji, w której organ I instancji nie uzupełnił braków postępowania, które zdaniem organu II instancji uniemożliwiały rozpoznanie sprawy.

Mając na uwadze powyższe, wniesiono o:

I. i II. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji organu I instancji oraz ewentualnie o:

III. z uwagi na naruszenie art. 2351 K.p., które miało wpływ na wynik sprawy, zobowiązanie organu do wydania decyzji i wskazanie mu sposobu załatwienia sprawy, w szczególności wskazanie konieczności ponownego przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego oraz uzyskania nowego orzeczenia lekarskiego.

IV. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego:

I. ustalenie daty wystąpienia pierwszych objawów schorzenia w oparciu o dokumentację medyczną Uczestnika i w dalszej kolejności ponowne ustalenie, czy co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem zostały spowodowane sposobem wykonywania pracy;

II. zwrócenie się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o przesłanie do akt postępowania dokumentacji zgromadzonej w toku wydawania w stosunku do Uczestniczki orzeczenia o niepełnosprawności i przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów

III. przekazanie uzupełnionej dokumentacji jednostce orzeczniczej z wnioskiem o ponowne rozważenie niniejszej sprawy i wydanie nowego orzeczenia odnoszącego się do całokształtu przedstawionych okoliczności, w tym oceny narażenia zawodowego za okres zatrudnienia w spółce A. i do treści dokumentacji zgromadzonej w toku wydawania w stosunku do Uczestniczki orzeczenia o niepełnosprawności;

IV. w przypadku gdyby jednostka orzecznicza I stopnia odmówiła ustosunkowania się lub ponownie nie odniosła się do wskazanych kwestii w uzasadnieniu orzeczenia- zasięgnięcie opinii jednostki orzeczniczej II stopnia

V. rozpoznanie sprawy na rozprawie

VI. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego , utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o stwierdzeniu choroby zawodowej tj. przewlekłej choroby układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, tj. zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozp. ws. chorób zawodowych.

Materialnoprawną podstawę wydania ww. decyzji stanowił art. 235¹ oraz 235² K.p., zgodnie z którymi za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Jak wynika z powyższych regulacji, obowiązkiem organu orzekającego w przedmiocie choroby zawodowej jest rozpoznanie lub nierozpoznanie u pracownika (byłego pracownika) choroby, o jakiej mowa w art. 235¹ K.p. Jedynymi przesłankami wydania pozytywnej decyzji na podstawie obu zacytowanych wyżej przepisów, jest stwierdzenie wystąpienia choroby wymienionej w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, co do której można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W przypadku rozpoznanej w niniejszej sprawie choroby zawodowej, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej określony został w rozp. ws. chorób zawodowych na 1 rok. Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozp. ws. chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów kpa. Stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia, właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania. Właściwymi do orzekania w zakresie chorób zawodowych są jednostki medyczne wymienione w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych – do których niewątpliwie zalicza się Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy , który wypowiedział się co do choroby zawodowej I. B. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej orzeczeniem lekarskim, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Ocenę narażenia zawodowego przeprowadza w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – właściwy państwowy inspektor sanitarny (§ 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia).

W aktach sprawy znajduje się karta oceny narażenia zawodowego z 16 grudnia 2019 r., sporządzona w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, w której Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny szczegółowo przedstawił przebieg zatrudnienia I. B. poczynając od 1 września 1992 r. w Klubie Sportowym "S." i kolejno m.in.:

- A. Sp. z o.o. sp. k. w okresie od 23.07.2009 r. do 10.06.2010 r. jako pakowacz,

- P. Sp. z o.o. w okresie od 14.06.2010 r. do 28.02.2013 r. jako monter wiązek elektrycznych,

- S. Sp. z o.o. (spółka wykreślona z rejestru KRS) w okresie od 1.03.2013 r. do 7.04.2013 r. jako monter wiązek elektrycznych,

- P. Sp. z o.o. w okresie od 8.04.2013 r. do 30.09.2019 r. jako monter wiązek elektrycznych,

- P.P.H.U. P. w okresie od 4.11.2019 r. do 25.01.2020 r. jako krawcowa,

- A. sp. z o.o. w okresie od 1.06.2020 r. do 30.06.2021 r. jako pracownik serwisu sprzątającego.

W Karcie oceny narażenia zawodowego wskazano, że I. B. wykonywała pracę na stanowisku montera wiązek elektrycznych przy stole. Praca polegała na montowaniu wiązek elektrycznych dużych o ilości przewodów 24 + plecionka składająca się z 4-ch przewodów. Wiązka liczyła ok. 7-8 metrów długości. Po wykonaniu wiązki I. B. zdejmowała ją ze stołu i zwijała ręcznie podnosząc ręce i ramiona do góry. Wiązkę zwiniętą odkładała na stół, zakładała opaski, opaskowała. Zakładała 2 opaski i dociągała maksymalnie, żeby całość utrzymać. Rozpoczynając pracę otrzymywała od brygadzisty zlecenie na wykonanie wiązek np. 3 rodzaje lub 1 rodzaj, średnio 18-20 sztuk wiązek dziennie. Na urządzeniu – stojaku, zwanym "czołgiem", najpierw zakładała szpule z różnymi przewodami o różnych grubościach i różnych numerach oraz różnych kolorach. "Czołg" ma 5 pięter i na każdym piętrze jest 5 szpul. Liczy 25 szpul. I. B. uzupełniała brakujące szpule. Szpula była najpierw zawijana na nawijarce na drugiej hali i przynoszona ręcznie przez pracownika. Szpula waży ok. 3-4 kg. Kolejno, patrząc na otrzymany od brygadzisty schemat wiązki, rozpoczynała jej montaż. Najpierw przygotowywała potrzebne detale np. rury o długości 10 cm – 2,7 m. Robiła mostki, które składały się z 2-ch przewodów o długości 80 cm, które najpierw ucinała ze szpuli. Montowała mostki – wkładała przewody w gumkę o nazwie – tw5, każdy przewód w osobną dziurkę gumki. Mostki kolejno wkładała w rurkę o długości ok. 35 cm i to był zbudowany mostek. Przygotowywała także trójniki plastikowe do spinania rurek – przynosiła z tej samej hali w pudełku na swój stół. Zakładała gumki o szerokości ok. 1 cm na konkretne rurki do danego rysunku do danej wiązki. Gumki były zakładane urządzeniem tzw. naciągaczem – rozwierało się na szerokość rury po jej zaciśnięciu. Zakładała opaski tzw. opisówki na rurki celem oznaczenia odejścia. Zakładała je ręcznie i obcinała końcówki pistoletem. Średnio zakładała 18 opisówek. Na opisówce naklejano symbole oznaczenia. Często także należało sobie dociąć ręcznie rury za pomocą specjalnych nożyc z ostrzem. Przy 18 wiązkach dziennie zakładała ok. 36 opasek (w "grzywie" – koniec wiązki) rozdzielając przewody na 2 części. Każdą opaskę najpierw zaciskała i kolejno obcinała (1 raz) pistoletem ręcznym. Wyciągała odpowiednie przewody na stół (stół o długości 8-9 m) z "czołgu" do odpowiedniego rodzaju wiązki, według rysunku technicznego. Z "czołgu" wyciągała ok. 15-30 przewodów. Montowała kolejno pierwszą rurę, potem odkładała przewód, który idzie do pierwszego odejścia, potem nakładała następną rurę, odkładała kolejny przewód do odejścia, dobierała przewód (dodatkowy), który szedł z "czołgu" i nakładała następną rurę i kolejne odejścia montowała. Pracowała przy stole na stojąco na 3 zmiany. Przy stanowisku pracy brak krzesełka. Podzespoły montowała również na stojąco.

Tak opisane czynności wykonywała w pierwszym okresie zatrudnienia w P. sp. z o.o. (tj. od 14 czerwca 2010 r. do 28 lutego 2013 r.), następnie przez ponad 1 miesiąc (od 1 marca do 7 kwietnia 2013 r.) w S. sp. z o.o. (na rzecz tego samego zakładu P.), a następnie ponownie w P. sp. z o.o. (od 8 kwietnia 2013 r. do 30 września 2019 r.).

W okresie od 24 maja 2018 r. była nieobecna w pracy przez ok. 60% dni roboczych (165 dni z 276 dni roboczych).

W Karcie oceny narażenia zawodowego znajduje się również przykładowe zestawienie czynności-operacji, jakie wykonywała I. B. przy następujących wiązkach, przedstawione przez P. sp. z o.o. (czas wykonania takiej wiązki to ok. 20 minut):

Wiązka 81254606243 – 1 sztuka:

1. pobranie zlecenia od brygadzisty i zawieszenie na tablicy montażowej zlecenia

2. pobranie przewodów ze stojaka i montaż w wiązce

3. pobranie rur i montaż w wiązce

4. pobranie i montaż taśmy ochronnej – taśmowanie

5. pobranie i montaż taśmy oznaczeniowe

6. pobranie i montaż rozgałęźników

7. pobranie i montaż opasek kablowych

8. obcinanie opasek kablowych pistoletem ręcznym

9. pobranie i montaż redukcji AR

10. pobranie etykiety montażowej

11. montaż etykiety

12. zwijanie wiązki

13. odłożenie wiązki gotowej na wózek

Takie same czynności jak opisane wyżej wykonywane były przy montażu wiązki 81254606320, 81254606328 oraz U1254526031.

Ogółem I. B. pracowała na stanowisku montera wiązek elektrycznych przez 9 lat i 3 miesiące (włączając w to okres nieobecności), wykonując te same czynności jak opisane wyżej.

W oparciu o Kartę oceny narażenia zawodowego, WOMP wydał 31 lipca 2020 r. orzeczenie lekarskie, w którym stwierdzono u I. B. chorobę zawodową tj. przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20.1. wykazu chorób zawodowych. Z orzeczenia wynika jednoznacznie, że biorąc pod uwagę zgłaszany przez pacjentkę w wywiadzie chorobowym początek dolegliwości ze strony układu ruchu – ok. 2016 r., tylko P. sp. z o.o. można wskazać jako potencjalnie związany przyczynowo z powstaniem choroby. Udokumentowane objawy przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, muszą wystąpić do 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu, aby można je było wiązać przyczynowo z tym narażeniem. Lekarz orzecznik podkreślił, że montaż wiązek elektrycznych zgodnie z opisem czynności przedstawionych w KONZ związany był z wykonywaniem chwytów pensetowych, szczypcowych, naprzemiennych ruchów odwracania i nawracania nadgarstków predystynujących do wzrostu ciśnienia w kanale w obrębie nadgarstka co mogło przyczynić się do powtarzalnego ucisku na nerw pośrodkowy.

W orzeczeniu podano, że pacjentka zgłaszała, że dolegliwości typu bóle i drętwienia palców ręki prawej, bóle w okolicy nadgarstka, utrudnione ruchy nawracania ręki prawej, wypadanie przedmiotów z tej ręki występowały od ok. 2017 r. W maju 2018 r. z powodu braku poprawy po leczeniu ambulatoryjnym, wykonano operacyjne "uwolnienie prawego n. pośrodkowego". We wrześniu 2018 r. przebyła również operację przecięcia pochewek ścięgien zginaczy, uwolnienia zrostów, plastyki pochewek ścięgien palca I i III ręki prawej. We wnioskach końcowych lekarz orzecznik stwierdził, że analiza dokumentacji dotyczącej oceny narażenia zawodowego oraz danych z wywiadu i dokumentacji medycznej, daje podstawę do rozpoznania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, pod postacią zespołu cieśni nadgarstka po stronie prawej (poz. 20.1. wykazu chorób zawodowych).

Powyższe stanowisko zostało podtrzymane w kolejnym piśmie z 7.05.2021 r. uzupełniającym orzeczenie lekarskie i stanowiącym odniesienie się do kwestii podnoszonych przez PPIS w piśmie z 19.04.2021 r. Jednocześnie WOMP nie znalazł merytorycznych podstaw do zmiany treści orzeczenia z 31.07.2020 r.

Zdaniem Sądu, przedstawione w orzeczeniu wywody i stwierdzenia kompetentnej placówki medycznej, wobec ich rzetelności, spójności – prawidłowo podzieliły organy obu instancji, wydając decyzje w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.

Przechodząc do kwestii związanych z oceną legalności zaskarżonej decyzji na tle zarzutów sformułowanych w skardze należy podnieść, że nie doszło do naruszenia art. 10 kpa. Przed wydaniem decyzji organ I instancji pismem z 24.05.2021 r. (k. nr 307 akt adm.) zawiadomił P. Sp. z o. o. o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z czego spółka skorzystała zajmując na piśmie określone stanowisko (k. nr 312-314 akt adm). W toku całego postępowania skarżący zapoznawał się z aktami sprawy, składał liczne uwagi i wnioski. Na etapie rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy, PWIS nie uzupełniał postępowania dowodowego. Podniesione wyżej okoliczności świadczą o zapewnieniu stronie możliwości ochrony swoich praw.

W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję, PWIS prawidłowo uznał, że organ I instancji wykonał zalecenia w zakresie wskazanym w decyzji z 18.02.2021 r. znak: [...]. Chybione są zarzuty odnośnie nieuwzględnienia ostatniego pracodawcy tj. A. Sp. z o.o. , przy ocenie narażenia zawodowego. Przede wszystkim jak wynika z akt sprawy, prowadząc uzupełniające postępowanie dowodowe PPIS zwrócił się pismem z 19.04.2021 r. do jednostki orzeczniczej załączając Kartę oceny narażenia zawodowego z 11.09.2020 r. dotyczącą pracy w A. Sp. z o.o. . W opinii uzupełniającej jednostka orzecznicza stwierdziła, że postępowanie diagnostyczno-orzecznicze w sprawie choroby zawodowej zostało zakończone wydaniem orzeczenia Nr [...] i "aktualne zatrudnienie Pani B. nie może mieć wpływu na jego treść". W tym kontekście nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie, że WOMP uniemożliwiono wydanie prawidłowego orzeczenia. Ponadto, skoro zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej do PPIS nastąpiło w dniu 6.05.2019 r. i jak stwierdził WOMP, orzeczenie dotyczyło rozpoznania choroby zawodowej leczonej operacyjnie w roku 2018, to okres pracy w A. (od 1.06.2020 r. do 30.06.2021 r.) jako pracownik serwisu sprzątającego trudno uznać za istotny w aspekcie narażenia zawodowego, bowiem zdarzenie późniejsze nie mogło mieć wpływu na zdarzenie wcześniejsze.

Sąd podziela stanowisko organu, że samo zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wiąże się z wystąpieniem objawów chorobowych, które wynikać mogą z pracy w narażeniu. PPIS otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej w dniu 6.05.2019 r., kiedy to I. B. nadal zatrudniona była na stanowisku montera wiązek elektrycznych w P. Sp. z o.o. W okresie zatrudnienia w 2018 r. przebyła ona również ortopedyczne leczenie operacyjne, co jednoznacznie potwierdza wystąpienie objawów chorobowych. WOMP w postępowaniu uzupełniającym wyjaśnił, że dolegliwości ze strony prawego nadgarstka zostały udokumentowane w karcie badania profilaktycznego z 8.08.2019 r. przeprowadzonego w V. Centrum Zdrowia Poradnia Medycyny Pracy . Natomiast pierwszy pobyt w szpitalu z powodu choroby układu ruchu był w 2012 r. (karta informacyjna leczenia szpitalnego). W tych okolicznościach należy zgodzić się z organem, że nie jest konieczne powołanie się na konkretny dokument wskazujący na wystąpienie pierwszych objawów chorobowych. Zawodowa etiologia schorzenia została potwierdzona w orzeczeniu lekarskim. WOMP również jednoznacznie stwierdził, zaś w pełni tę ocenę podzielił organ odwoławczy, że poprzednie okresy zatrudnienia I. B. nie są przyczynowo związane z rozpoznaniem u niej choroby zawodowej i że stopień usprawiedliwionych nieobecności nie wpływa na treść orzeczenia lekarskiego. Ustalenia w tym zakresie nie zostały w żaden sposób podważone przez skarżącą spółkę.

Okoliczność, że nie wszystkie wnioski dowodowe strony zostały uwzględnione nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 78 kpa. Zgodnie z art. 75 § 1 kpa, w toku postępowania administracyjnego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Właściwa w rozumieniu § 5 rozp. ws. chorób zawodowych jednostka uprawniona do oceny stanu zdrowia w opinii uzupełniającej z 7.05.2021 r. podniosła, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ustalonym od 27.012016 r. wskazuje na symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R (choroba układu ruchu) i nie wpływa na treść orzeczenia lekarskiego w niniejszej sprawie. Opierając się na stanowisku WOMP organ przyjął, że współistnienie zmian zwyrodnieniowych stawów obwodowych jako czynnik pozazawodowy może jedynie sprzyjać rozwojowi przewlekłych schorzeń obwodowego układu nerwowego związanych ze sposobem wykonywania pracy, jednakże nie może wykluczać etiologii zawodowej ww. chorób, bowiem decydujące znaczenie przy ocenie etiologii stwierdzonych chorób ma ocena warunków pracy pacjenta i prawdopodobieństwo tegoż związku. W orzecznictwie jednoznacznie podkreśla się, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej nie jest ukierunkowane na ustalenie stanu zdrowia pracownika, lecz ma na celu jedynie stwierdzenie, czy choroba strony wymieniona w wykazie ma zawodową etiologię, a zatem czy istnieje związek przyczynowy między stwierdzonym schorzeniem, a warunkami pracy w jakich strona ją wykonywała i ustalenie stopnia prawdopodobieństwa wystąpienia tegoż związku. W świetle art. 235¹ K.p., co do zasady, nie jest wykluczone rozpoznanie choroby zawodowej w przypadkach, gdy obok ustalenia, że choroba mogła zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, ujawniono również inne dysfunkcje organizmu badanego, predysponujące do powstania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie choroby zawodowej jest wykluczone jedynie w przypadku, gdy dysfunkcje te stanowiłyby wyłączną albo wysoce prawdopodobną przyczynę powstania tych chorób. To uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza bowiem ocenia, czy dysponuje pełnym materiałem lekarskim pozwalającym na wydanie orzeczenia w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. To lekarz ma wiedzę specjalistyczną w zakresie rozpoznania choroby zawodowej i to on decyduje o tym, jakie dokumenty i badania są niezbędne, w jakim zakresie i jak mają być przeprowadzone (tak NSA w wyroku z 7 lutego 2018 r. II OSK 940/16, dostępnym na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na tle okoliczności analizowanej sprawy nie budzi wątpliwości, że orzeczenie lekarskie wraz z jego uzupełnieniem posiada walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 Kpa, co oznacza, że organy administracji związane były jego treścią i nie mogły czynić odmiennych ustaleń w zakresie stanu zdrowia pacjenta. W świetle całokształtu materiału dowodowego brak podstaw by zarzucić organowi, że nie przeprowadził dowodu z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania zakończonego wydaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Żądana bowiem przez stronę dokumentacja nie mogła przyczynić się do ustalenia prawdy obiektywnej, a tylko w przypadku jej niezbędności do wyjaśnienia sprawy, po stronie organu istniałby obowiązek jej zebrania i rozpatrzenia.

W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, że Sądowi z urzędu znane są przypadki stwierdzenia choroby zawodowej zespołu cieśni nadgarstka u innych pracowników skarżącego pracujących na podobnych stanowiskach pracy, co I. B., którzy to pracownicy nie mieli orzeczonej jakiejkolwiek niepełnosprawności (II SA/Ke 525/17, II SA/Ke 590/18, II SA/Ke 1021/14). Dodatkowo przekonuje to o braku związku niepełnosprawności I. B. z oceną narażenia zawodowego w P. Skoro bowiem u osób z nieustalonym stopniem niepełnosprawności, zatrudnionych u skarżącego, rozpoznano ten sam rodzaj choroby zawodowej, to znaczy, że niepełnosprawność nie mogła mieć na jej powstanie przesądzającego wpływu. Należy przy tym pamiętać, że wystarczające dla stwierdzenia choroby zawodowej jest ustalenie nie tylko bezspornie, ale również z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (art. 235¹ K.p.).

Zdaniem Sądu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego odnoszące się do oparcia rozstrzygnięcia na dokumentach, które nie są chronometrażem czynności wykonywanych przez pracownika. Stosownie do treści § 6 ust. 4 rozp. ws. chorób zawodowych, ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 K.p., przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ K.p. przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem ryzyka zawodowego. Aktualne brzmienie cyt. przepisu, które obowiązywało w dacie wydania decyzji przez organ II instancji, zostało ustalone w § 4 ust. 1a rozporządzenia, w związku z uchyleniem z dniem 15.07.2021 r., § 6 ust. 4 rozp. (przepis § 4 ust. 1a został dodany przez § 1 pkt 2 lit. b rozp. Rady Ministrów z dnia 23.06.2021 r.). Na gruncie rozpoznawanej sprawy normatywna treść tego przepisu w istocie pozostaje taka sama, co pozwala stwierdzić, że wbrew stanowisku Spółki organ nie miał obowiązku sporządzenia karty oceny narażenia zawodowego na podstawie innych dokumentów niż te, które zostały mu udostępnione przez pracodawców oraz którymi sam dysponował. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia, że organ nie zwracał się o przesłanie zestawienia czynności wykonywanych przez I.B. w ramach zatrudnienia w spółce, w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że w przesłanym skarżącej zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u I. B., organ zwracał się m.in. o szczegółowe dane dotyczące zakresu obowiązków oraz wykonywanych czynności. (dowód: k. nr 117 akt adm.) Nie można zatem uznać za uprawniony zarzut, że karta oceny narażenia zawodowego jest nierzetelna z powodu braku w niej chronometraży, skoro podczas przeprowadzania oceny narażenia zawodowego u pracodawcy - pracodawca mimo wezwania, takich chronometraży nie przedstawił. Ponadto Spółka, udostępniając posiadaną przez siebie dokumentację, twierdziła że przedkłada zestawienie czynności dla przykładowych wiązek wykonywanych przez P. B., określając czas wykonywania każdej z nich na ok. 20 min. Wprawdzie zawarte w niej przykładowe, orientacyjne czasy wykonywania kilku wiązek nie są chronometrażem, o jakim mowa w § 6 ust. 2 pkt 5 rozp. ws. chorób zawodowych, jednakże czynności wykonywane przez uczestniczkę opisane są na tyle precyzyjnie i wyczerpująco, że orzekająca jednostka medyczna nie uznała za konieczne zwrócenie się do pracodawcy lub do organu I instancji o dalsze uzupełnienie przedłożonej dokumentacji na podstawie § 6 ust. 5 pkt 1 i 4 rozp. ws. chorób zawodowych. Nie ulega więc wątpliwości, że orzekająca jednostka medyczna dysponowała dokumentacją uznaną przez nią za wystarczającą do wydania orzeczenia, w tym kartą oceny narażenia zawodowego i zawartym w niej szczegółowym opisem sposobu wykonywania pracy. Brak w karcie oceny narażenia zawodowego chronometrażu czynności, o jakim mowa w § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, nie może automatycznie przekładać się na podważenie wiarygodności orzeczenia lekarskiego, jak próbuje to wykazać strona skarżąca. W tym przypadku okoliczność ta nie miała bowiem wpływu na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny kolejnego zarzutu należy stwierdzić, że – jak to zauważyła Spółka – orzeczenie WOMP z 31.07.2020 r. zostało podpisane przez tego samego lekarza, który zgłosił podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej, co stanowi okoliczność niesporną. Skarżąca w tym zakresie koncentruje się jednak wyłącznie na:

- art. 84 § 2 kpa, zgodnie z którym biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24;

- art. 24 § 3 kpa, który stanowi, że bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.

Uzasadniając ten zarzut autor skargi powołuje się nadto na tezę wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 1976 r., sygn. akt I CR 374/76, w którym orzeczono, że "osoba, która z racji posiadanych wiadomości specjalnych ma spostrzeżenia niedostępne dla innych osób (np. lekarz leczący chorego), powinna z reguły być słuchana w charakterze świadka, a funkcję biegłego należy powierzyć innej osobie, która z faktami istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy poprzednio się nie zetknęła".

Argumentacja skarżącej Spółki nie mogła odnieść zamierzonego skutku.

Po pierwsze, wskazane wyżej przepisy kpa nie mają zastosowania w postępowaniu mającym na celu wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Kompleksową regulację w zakresie sposobu i trybu postępowania dotyczącego zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych zawiera rozporządzenie oraz przepisy Działu X Rozdziału VII Kodeksu pracy. Zgodnie z treścią art. 235 § 2 i § 21 K.p., każdy lekarz zatrudniony w jednostkach orzeczniczych uprawnionych do wydania orzeczenia lekarskiego, o jakim mowa w § 6 rozporządzenia, w razie podjęcia informacji stanowiącej podstawę do podejrzenia choroby zawodowej ma obowiązek zgłoszenia tego faktu właściwemu inspektorowi sanitarnemu i skierowania pracownika (byłego pracownika) na badania w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania. W razie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej, właściwy organ inspekcji sanitarnej nie wydaje skierowania do jednostki orzeczniczej (§ 4 ust. 2 rozporządzenia).

Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie, gdyż wraz z przesłaniem zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej do PPIS pismem z 12 kwietnia 2019 r., WOMP zwrócił się do organu I instancji o przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego (k. nr 2 i 3 akt adm.), a następnie po jego otrzymaniu wydał orzeczenie lekarskie.

Normatywne ukształtowanie postępowania związanego ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej przez lekarza zatrudnionego w jednostce medycznej, o jakiej mowa w § 5 rozporządzenia, nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, aby lekarz dokonujący zgłoszenia podlegał wyłączeniu w wydaniu orzeczenia lekarskiego. Nie można bowiem uznać, aby sam fakt zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej mógł wywołać wątpliwość co do jego bezstronności (art. 24 § 3 kpa). Rozwiązania przyjęte w tym zakresie przez prawodawcę opierają się na założeniu, że w sformalizowanym postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej ta część procedury, która polega na zdiagnozowaniu choroby i zbadaniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy tą chorobą a narażeniem zawodowym, należy tylko i wyłącznie do lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, wymienionych w § 5 rozporządzenia. Lekarze ci są jednocześnie niejako "z urzędu" zobowiązani do zgłoszenia każdego ujawnionego przypadku podejrzenia choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie bazuje na wiedzy medycznej i doświadczeniu zawodowym lekarzy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się wprawdzie, że orzeczenia lekarskie podlegają ocenie pod kątem logiki, czytelności i jasności wypowiedzi podobnie jak opinie biegłych, jednak nie dotyczy to merytorycznej zawartości orzeczenia lekarskiego i nie oznacza, że lekarz orzecznik podlega wyłączeniu w takim przypadku, z jakim mamy do czynienia w sprawie, a konkretnie wtedy, gdy wypełniając ustawowy obowiązek nałożony w art. 235 § 2 K.p. zgłosił właściwemu inspektorowi sanitarnemu fakt podejrzenia choroby zawodowej. Za takim stanowiskiem przemawia przede wszystkim specyfika omawianego postępowania i tryb orzekania w przedmiocie choroby zawodowej ukształtowany przepisami rozporządzenia i Kodeksu pracy.

Niezależnie od powyższego, nie sposób nie zauważyć, że orzeczenie Sądu Najwyższego w sprawie I CR 374/76, na które powołuje się autor skargi w jej uzasadnieniu, zostało wydane w innym stanie faktycznym i prawnym, a przywołany wyrok dotyczył powództwa o charakterze cywilnym o odszkodowanie z powodu utraty zdolności do pracy, pozostającej w związku przyczynowym ze służbą wojskową. Z tego względu tez zawartych w ww. wyroku nie można odnosić wprost do oceny w kontrolowanej, administracyjnej sprawie.

Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. art. 235¹ K.p., skoro w wyniku oceny warunków pracy można bezspornie lub co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że rozpoznana u I. B. choroba została spowodowana w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wbrew twierdzeniom skargi, w analizowanej sprawie organ miał wszelkie podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej, w oparciu o wydane przez WOMP orzeczenie lekarskie oraz Kartę oceny narażenia zawodowego. Niezasadność tego zarzutu wynika z nieuwzględnienia przez Sąd wszystkich pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. Podkreślić należy, że prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać szczegółowe uzasadnienie zawartego w nim rozstrzygnięcia, które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jego rzetelności w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2734/12). Treść wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia WOMP spełnia wskazane powyżej wymogi, a zgromadzone w aktach administracyjnych dowody i ich ocena przeprowadzona przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowiły w ocenie Sądu wystarczającą podstawę do uznania, że rozstrzygnięcie objęte skargą odpowiada prawu.

Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny, a następnie w sposób niewadliwy dokonał jego subsumpcji do ustalonych w przepisach przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej tj. przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, brak było podstaw by przyjąć, że proces decyzyjny stosowania tych regulacji przebiegł nieprawidłowo i zarazem, aby wieńcząca go zaskarżona decyzja była wadliwa.

Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.