Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 1902/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 12 maja 2023 r. nr 1801-IOA.4246.73.2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji postanawia: oddalić zażalenie.

I.

A. S. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 12 maja 2023 r., nr 1801-IOA.4246.73.2023, w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez koncesji. W skardze został sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

II.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1902/23, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji ocenił, że skarżąca nie wykazała przesłanek i nie uprawdopodobniła okoliczności przemawiających za wystąpieniem niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

III.

Skarżąca działając przez pełnomocnika złożyła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w informacji podanej we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że skarżąca nie posiada na własność nieruchomości, nie ma żadnych oszczędności ani papierów wartościowych czy innych przedmiotów wartościowych. Mąż skarżącej jest osobą bezrobotną, podobnie zresztą jak sama skarżąca, natomiast syn skarżącej nie pracuje, jest małoletni i uczy się. Skarżąca korzysta z pomocy społecznej, czasami podejmuje prace dorywcze, jednak w 2022 r. i 2023 r. takich prac nie podejmowała. Rodzina skarżącej utrzymuje się wyłącznie ze środków otrzymywanych z pomocy społecznej, z których pokrywa koszty własnego utrzymania. Zdaniem sporządzającego zażalenie pełnomocnika, nie bez znaczenia jest również fakt, iż w stosunku do męża skarżącej także prowadzone jest postępowanie o nałożenie kary finansowej w kwocie 400 000 zł. Łącznie od skarżącej i jej męża, organy administracji domagają się zapłaty kwoty w wysokości 800 000 zł, która jest całkowicie poza ich zasięgiem. Organ administracji wszczynał postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania kwoty z decyzji ostatecznej, jednak postępowanie to zostało umorzone wobec braku jakiegokolwiek majątku z którego można byłoby wyegzekwować nałożone kary finansowe, co również świadczy o trudnej sytuacji materialnej, która znajduje potwierdzenie w informacjach zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pełnomocnik wskazał również, że skarżąca jest osobą aktywnie poszukującą pracy i w sytuacji, w której taką pracę znajdzie, niewątpliwie niezwłocznie zostanie wszczęte kolejne postępowanie egzekucyjne skierowane do jej wynagrodzenia.

IV.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozpoznając niniejsze zażalenie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi z kolei, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi więc odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek.

W świetle powołanego przepisu, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Tym samym powinien on dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu podkreślić należy, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj realnie grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego ochrony tymczasowej. Ustawodawca uzależnił udzielenie takiej ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków.

Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi zatem odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienia NSA z: 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku z przytoczeniem w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami pozwalającymi na zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania, która stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu, bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (por. np. postanowienia NSA z: 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19).

Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie, pomimo ciążącego na skarżącej obowiązku, nie wykazała ona zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącej ograniczył się jedynie do informacji, że stan majątkowy został przedstawiony we wniosku o prawo pomocy, w którym skarżąca oświadczyła, że nie posiada majątku, nieruchomości i oszczędności oraz informacji, że skarżąca oraz jej mąż są osobami bezrobotnymi.

W ocenie NSA przedstawiona argumentacja w dalszym ciągu nie spełnia przesłanek uprawdopodobnienia okoliczności wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. - niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedstawione przez skarżącą informacje są bardzo ogólne i nie obrazują ryzyka wystąpienia nieodwracalnych bądź trudnych do odwrócenia skutków. Na podstawie ogólnikowej argumentacji Sąd nie mógł również stwierdzić zaistnienia ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tak ogólnie sformułowane we wniosku argumenty nie spełniają przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, a w konsekwencji uzasadniają oddalenie tego wniosku. Skarżąca powołała okoliczności faktyczne, które miałyby uzasadniać wniosek wstrzymanie wykonania decyzji, ale ich nie uprawdopodobniła. Nałożona w tej sprawie kara pieniężna jest wysoka, jednakże wysokość kary sama w sobie nie jest przesłanką, która powoduje wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżąca wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie wykazała, aby zastosowanie wobec niej ochrony tymczasowej było zasadne.

W związku z powyższym NSA uznał, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie skarżonej decyzji spowoduje ziszczenie się jednej lub obu ustawowych przesłanek wyartykułowanych w treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedstawione okoliczności były niewystarczające do tego, by sąd kasacyjny mógł uwzględnić wniosek. W konsekwencji musiało to skutkować oddaleniem przedmiotowego wniosku.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.

Nie oznacza to jednak, że negatywne rozpoznanie żądania strony w niniejszym postępowaniu uniemożliwia złożenie ponownego wniosku o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej, o ile wykazane zostanie spełnienie wymogów wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a.