Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 marca 2026 r., sygn. akt III SAB/Po 108/26 w sprawie ze skargi W. R. na bezczynność Prezydenta Miasta Poznania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w punkcie 1 postanowienia z dnia 24 marca 2026 r. odrzucił skargę W. R. (dalej także jako: skarżący) na bezczynność Prezydenta Miasta Poznania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w punkcie 2 zwrócił skarżącemu kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Poznania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 30 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej

Sąd I instancji wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL oraz uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd I instancji zaznaczył, że w zakreślonym terminie skarżący uiścił wpis od skargi w prawidłowej wysokości, jednak nie wskazał numeru PESEL.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo strony powinno zawierać, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie, numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 220 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wezwanie nie zostało wykonane pomimo upływu zakreślonego terminu, wskazując, że wezwanie do usunięcia braków formalnych doręczono skarżącemu 6 marca 2026 r., a termin do wykonania wezwania upływał z dniem 13 marca 2026 r., a przez to skarga nie mogła otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych.

Skarżący pismem z dnia 7 kwietnia 2026 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o ponowne przyjęcie skargi do rozpoznania. Skarżący zaznaczył, że wykonał wezwanie Sądu I instancji przez podanie numeru PESEL i uiszczenie wpisu od złożonej skargi, wskazując, że pismo złożył do Sądu za pośrednictwem organu, na który skarżący złożył skargę, przedkładając zarazem skan potwierdzenia złożonego pisma opatrzonego pieczęcią biura podawczego Urzędu Miasta Poznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym pismem takim jest m.in. skarga. Ponadto, zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata.

Ponadto, zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną (...).

W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu.

Okoliczności niniejszej sprawy nie pozwalają na uznanie, że braki formalne niniejszej skargi zostały skutecznie uzupełnione. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało skarżącemu doręczone dnia 6 marca 2026 r., a termin do wykonania wezwania upływał z dniem 13 marca 2026 r. W terminie tym skarżący co prawda uiścił wpis sądowy, jednak nie uczynił zadość wezwaniu do wskazania numeru PESEL. Pismo skarżącego z dnia 11 marca 2026 r. złożone do Prezydenta Miasta Poznania nie może stanowić skutecznej odpowiedzi na wezwanie Sądu I instancji.

Podkreślenia wymaga, że pośredni tryb wnoszenia pism procesowych do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a więc za pośrednictwem organu, stanowi wyjątek od zasady bezpośredniego wnoszenia pism do sądu i dlatego też przypadki jego stosowania zostały wprost wymienione w ustawie - por. art. 54 § 1, art. 64c § 2 i art. 87 § 3 p.p.s.a. Natomiast w toku już wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego strona winna każde pismo procesowe kierować bezpośrednio do sądu, w tym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków skargi. W sytuacji wniesienia pisma procesowego, które powinno być skierowane bezpośrednio do Sądu, a złożone zostało do organu, najwcześniejszą datą, jaką można przyjąć za datę złożenia tego pisma jest data przesłania tego pisma przez organ do Sądu (por. postanowienie NSA z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OZ 1609/17; postanowienie NSA z 24 października 2018 r. sygn. akt II OZ 1042/18, postanowienie NSA z 15.01.2020 r., I OZ 1322/19, LEX nr 2766012; postanowienie NSA z 16.05.2023 r., II OZ 267/23, LEX nr 3562950).

Zaznaczyć również należy, że termin siedmiodniowy przewidziany na uzupełnienie braków formalnych skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości. W zaistniałej sytuacji, skoro przekroczenie terminu nastąpiło wskutek nieprawidłowo dokonanej czynności związanej z wysłaniem pisma zawierającego numer PESEL do organu zamiast do Sądu, a czego skarżący nie kwestionuje w rozpoznawanym zażaleniu, to Wojewódzki Sąd Administracyjny miał obowiązek uwzględnić z urzędu jego upływ i z tej przyczyny odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.