Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata

W uzasadnieniu złożonego wniosku podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, samotnie wychowuje dwoje niepełnoletnich dzieci, a dochody z prowadzonej działalności gospodarczej są małe. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca oświadczyła, że w skład jej majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz samochód osobowy o wartości [...] zł. Wykazała, że na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł netto składa się jej wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł oraz dochód z działalności gospodarczej w kwocie [...] zł. Skarżąca zaznaczyła, że na stałe miesięczne wydatki składają się koszty utrzymania mieszkania [...] zł oraz koszty wyżywienia [...] zł. Wskazała również na miesięczne koszty prowadzenia działalności gospodarczej, w tym: koszty kredytu [...] zł, raty leasingowe [...] zł i koszty dzierżawy [...] zł.

Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.).

Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej.

Oświadczenie skarżącej złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny jej możliwości poniesienia w przedmiotowej sprawie kosztów postępowania. Skarżąca nie podała wielkości dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego, niezbędne było zatem ustalenie, jaka jest wielkość posiadanej przez nią nieruchomości rolnej w ha przeliczeniowych (ha przeliczeniowe są podstawą wyliczenia kwoty podatku rolnego i dochodu z gospodarstwa rolnego). Z kolei biorąc pod uwagę wykazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy miesięczne koszty działalności gospodarczej, należało ustalić kondycję finansową prowadzonej przez skarżącą firmy (wielkość przychodów i wydatków, majątek posiadany w związku z prowadzoną działalnością, stan salda i przepływ środków finansowych na rachunkach bankowych skarżącej w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w dniu 8 stycznia 2016 r. skarżącą wezwano do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, mających służyć pełnemu zobrazowaniu sytuacji materialnej skarżącej. Wezwanie to skierowano do skarżącej na podany przez nią w skardze i we wniosku o prawo pomocy adres. Wobec niepodjęcia przez skarżącą przesyłki zawierającej wezwanie, została ona w dniu 29 stycznia 2016 r. zwrócona do sądu.

W niniejszej sprawie doręczenie przedmiotowego wezwania nastąpiło w trybie art. 73 § 1-4 p.p.s.a. Zgodnie z tym unormowaniem, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

Jak wynika z adnotacji na przesyłce zawierającej wezwanie do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, wobec niemożności doręczenia przesyłki w sposób określony w pkt 1, przesyłka została awizowana w dniu 14 stycznia 2016 r., o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. W zawiadomieniu określono placówkę pocztową, w której można odebrać przesyłkę. Wobec nieodebrania przesyłki w terminie siedmiodniowym, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 22 stycznia 2016 r. Procesowy skutek doręczenia powstał z upływem dnia 28 stycznia 2016 r. (art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a.). W dniu 29 stycznia 2016 r. przesyłka opatrzona na stronie adresowej adnotacją "Zwrot – nie podjęto w terminie" i odciskiem datownika wraz z formularzem potwierdzenia odbioru została zwrócona do organu wysyłającego tj. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W ocenie referendarza, skarżąca nie wykonując wezwania z dnia 8 stycznia 2016 r. w zakresie pełnego ujawnienia swojego stanu majątkowego i dochodowego, tym samym nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jego sytuacji rodzinnej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11).

W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i częściowym.

Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.