Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 października 2016 r. sygn. akt I SA/Po 1140/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 19 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia wierzytelności spod egzekucji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 października 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1140/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie P. B. (dalej: "skarżący") na postanowienie tego Sądu z dnia 27 września 2016 r. w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi w na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 19 maja 2016 r. w przedmiocie zwolnienia wierzytelności spod egzekucji.

Sąd wskazał, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia 7 września 2016r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W wyniku rozpoznania sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 września 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie referendarza. Odpis tego postanowienia bez pouczenia o możliwości jego zaskarżenia, został doręczony skarżącemu w dniu 30 września 2016 r.

Pismem z dnia 5 października skarżący zaskarżył powyższe postanowienie Sądu, tytułując pismo jako sprzeciw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że wniesiony przez skarżącego środek odwoławczy stanowi de facto zażalenie, które podlega odrzuceniu. Wskazał, że w związku z nowelizacją ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., przepisy nie przewidują środków odwoławczych od orzeczeń sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego, a zatem, zażalenie nie jest dopuszczalne.

Na powyżej powołane postanowienie skarżący wniósł zażalenie, twierdząc, że "sąd swoim postanowieniem dał dowód na to, że można kogoś okraść, zarazem zostać bezkarnym. Pokrzywdzony nie ma szans walczyć o swoje na legalnej drodze prawnej".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest oczywiście bezzasadne.

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa nowelizująca, modyfikująca – w sprawach wszczętych po tym dniu,– m.in. zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Znacznej zmianie uległ, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, m.in. art. 260 p.p.s.a. Przepis ten przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stanowił, że wniesienie sprzeciwu (jeśli nie jest on odrzucony) skutkuje utratą mocy przez zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został ten sprzeciw wniesiony, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie (por. art. 260 p.p.s.a. in fine, w brzmieniu sprzed dnia 15 sierpnia 2015 r.). Obecnie w świetle art. 260 p.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym – w przeciwieństwie np. do art. 258 § 4 p.p.s.a. (przewidującego w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwość wydawania zarządzeń lub postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., przez sąd) – nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie.

Wymaga przypomnienia, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone bezpośrednio w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu, brak jest też innego przepisu ustawy wskazującego na możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie. W konsekwencji należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o zmianie lub utrzymaniu w mocy postanowienia/zarządzenia referendarza sądowego z zakresu prawa pomocy.

Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie skarga od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 19 maja 2016 r., została wniesiona w dniu 21 czerwca 2016 r., a więc już po wspomnianej nowelizacji przepisów, słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, że zażalenie na postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził,

że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 p.p.s.a.

w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.