Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018r., znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...]. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] stycznia 2014 r. nakazującą H. S. współwłaścicielce budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego poprzez:

1. rozbiórkę ścianek gipsowo-kartonowych wydzielających pomieszczenia na strychu, połączone komunikacyjnie z lokalem mieszkalnym nr [...] oraz ścianek działowych wydzielających na strychu osobne pomieszczenie z instalacją ciepłej wody użytkowej dla lokalu mieszkalnego nr [...],

2. likwidację otworu w stropie nad lokalem nr [...] oraz rozbiórkę zamontowanych w tym otworze schodów prowadzącego do pomieszczeń na strychu,

3. rozbiórkę podestu i postumentu pod wanną w łazience lokalu mieszkalnego nr 17.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Wyrokiem z dnia 31 lipca 2017 r., sygn. akt VII SA/WA 1782/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej, a także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r.

Postępowanie administracyjne kontrolowane wówczas przez Sąd zainicjowane zostało wnioskiem H. S. z dnia [...] lipca 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] grudnia 2015 r., o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r.

Wnioskodawczyni podnosiła, że po wydaniu decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] lipca 2014 r., wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Skarżąca wskazała, że nowe okoliczności faktyczne to:

- niewykonalność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] stycznia 2014 r., ponieważ nie jest możliwe przywrócenie budynku do stanu poprzedniego przez rozbiórkę podestu i postumentu pod wanną w łazience lokalu nr [...] bez usunięcia wanny z tego lokalu, co nie zostało nakazane,

- schody prowadzące do pomieszczeń na strychu nie mają 0,6 m, jak ustalił organ, ale 0,62 m, nie można nakazać rozbiórki podestu i postumentu pod wanną w łazience lokalu mieszkalnego skoro na zamontowanie podestu i postumentu nie trzeba posiadać pozwolenia na budowę ani zgłaszać takich robót, a zamontowanie podestu i postumentu nie stanowiło przebudowy,

- roboty mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem w inny sposób niż przez rozbiórkę.

Ponadto, w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. H. S. wskazała, że decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej niewykonalność ma charakter trwały oraz, że zmianie uległ sposób wykorzystania pomieszczeń, których dotyczy postępowanie, oraz ściany działowe na poddaszu zostały wykonane z płyt ognioodpornych.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., wznowił na wniosek H. S. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r.

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia 1[...] stycznia 2014 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., po rozpatrzeniu odwołania H. S. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku z dnia 31 lipca 2017 r. stwierdził, że postanowienie o wznowieniu postępowania zostało wydane bez uprzedniej weryfikacji twierdzeń wnioskodawczyni co do terminu, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania.

W ocenie Sądu organy objęły swoim postępowaniem także okoliczności podniesione przez skarżącą w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r., wniesionym już po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a wskazującym nowe podstawy wznowienia. Pisma tego nie można było potraktować jako uzupełniającego, lecz powinno podlegać badaniu pod względem formalnym jak nowy wniosek.

Niezależnie od powyższego WSA wskazał, że organ nie ustalił dostatecznie, czy okoliczności na jakie powoływała się skarżąca stanowią przesłanki wznowienia o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Działając w wykonaniu ww. wyroku, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 3 marca 2018 r. na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r.

Na powyższe postanowienie H. S. wniosła zażalenie.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznania zażalenia, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, odnosząc się do wskazań wyroku z dnia 31 lipca 2017r., sygn. akt VII SA/WA 1782/16, że okoliczności podniesione przez skarżącą stanowią polemikę z prawidłowością decyzji [...] WINB z dnia [...] lipca 2014 r. i jako takie nie wypełniają żadnej z podstaw wznowienia o których mowa w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i 145b § 1 kpa.

Ponadto GINB w odniesieniu do zachowania terminu do wznowienia, podzielił zapatrywania organu I instancji, że wszystkie okoliczności wskazane we wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. były znane H. S. jeszcze przed wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2014 r., a zatem wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z przekroczeniem terminu o którym mowa w art. 148 § 1 kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie GINB z dnia [...] kwietnia 2018 r. wniosła H. S. wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu skargi H. S. wskazała, że niezależnie od zachowania przez nią terminu, organ powinien wznowić z urzędu postepowanie, gdyż ujawniła przesłanki wznowienia. Zaprzestała bowiem wykorzystywać pomieszczenia strychowe na cele mieszkalne jeszcze przed wydaniem decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2014 r. Sposób korzystania strychu miał podstawowe znaczenia dla oceny możliwości doprowadzenia tej części obiektu do stanu zgodnego z prawem (spełnienie warunków wynikających z przepisów techniczno-budowlanych).

Zdaniem skarżącej była to nowa okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga okazała się niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "ppsa") sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.

Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym, bądź mogącym mieć, istotny wpływ na wynik sprawy.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 ppsa stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przypomnieć trzeba, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte istotną wadą procesową. Nie jest to kolejna instancja zwykłego postępowania, a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone wystąpieniem przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa, których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako, że wznowienie postępowania jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 kpa.

Organ orzeka o wznowieniu postępowania tylko wówczas, gdy stwierdzi, że wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 lub 145a § 1 kpa i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 kpa.

Analizując zaskarżone postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał rozstrzygnięcie za prawidłowe.

Stosownie do art. 153 ppsa, organy związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w orzeczeniu sądu jakie zostało wydane w konkretnej sprawie.

Wobec powyższego ponownie rozpatrujące sprawę wniosku o wznowienie, musiały uwzględnić ocenę zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2017 r., sygn. akt VII SA/WA 1782/16, to jest - zweryfikować twierdzenia wnioskodawczyni co do terminu, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ocenić czy okoliczności na jakie powoływała się skarżąca stanowią przesłanki wznowienia o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nadto uznać, że pismo z dnia [...] grudnia 2015 r., wniesione zostało po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania i powołuje nowe podstawy wznowienia.

W kontekście powyższych wskazań Sądu, organy zbadały wszystkie te okoliczności.

Słuszna była ocena Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż przedstawione przez H. S. we wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. okoliczności nie stanowią nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Trudno bowiem uznać, że kwestia pomiarów wysokości schodów, czy też wątpliwości skarżącej co do zasadności i wykonalności samej decyzji, są okolicznościami, które byłyby zarazem nowe, nieznane organowi przed wydaniem orzeczenia i równocześnie istotne dla niniejszej sprawy.

Trzeba zaznaczyć, że stwierdzenie, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania musi być obiektywne i oczywiste dla rozpoznającego wniosek organu. Subiektywne przekonanie strony o nieprawidłowości wydanej uprzednio decyzji nie może być podstawą do wznowienia postępowania, jeżeli nie jest ono oparte na przesłankach wymienionych w art. 145 § 1 kpa.

Postępowanie wznowieniowe jest sformalizowane i ściśle ograniczone do badania czy doszło do konkretnych, nadzwyczajnych okoliczności.

Natomiast argumentacja przedstawiona przez skarżącą stanowi w istocie polemikę z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organy administracji w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Należy podkreślić, że kwestionowanie prawidłowości decyzji może nastąpić w toku kontroli sądowoadministracyjnej, z której to możliwości skarżąca skorzystała.

Jej skarga na decyzję ostateczną [...] WINB z dnia [...] lipca 2014 r. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. IV SA/Po 1024/14.

Fakt, iż sąd nie dopatrzył się uchybień proceduralnych oraz nie podzielił argumentacji H. S., stanowił wobec obecnie podnoszonych zastrzeżeń co do decyzji (określonych przez skarżącą jako nowe okoliczności faktyczne), istotny sygnał w aspekcie wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek o wznowienie nie został oparty na ustawowych przesłankach.

Słusznie również organy wskazywały na niedochowanie przez skarżącą miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania.

Należy podkreślić, że podnoszone przez H. S. okoliczności były jej znane już w toku postępowania przed PINB, a najpóźniej powzięła o nich informację w dniu doręczenia jej decyzji tego organu. Skarżąca jako właściciel i mieszkaniec przedmiotowego lokalu nr [...] z pewnością musiała posiadać wiedzę o wymiarach schodów czy też warunkach łazienki, zanim została wydana decyzja administracyjna. Skoro nie powoływała tych okoliczności w toku prowadzonego postępowania, albo też zgłoszone przez nią nie zostały uwzględnione przez organ, to obecnie nie można mówić o zachowaniu terminu do ich zgłoszenia w nadzwyczajnym postępowaniu o wznowienie.

H. S. składając wniosek o wznowienie postępowania ponad rok po wydaniu decyzji ostatecznej przez WINB niewątpliwie przekroczyła termin określony w art. 148 § 1 kpa.

Twierdzenie, że poddasze co do którego zostało nakazane przywrócenie stanu poprzedniego, przestało być wykorzystywane na cele mieszkalne jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ - samo w sobie wskazuje na uchybienie terminu do wznowienia.

Dodać również trzeba, że ponownie rozpoznając sprawę i stosując się do zaleceń powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ I instancji wyłączył pismo H. S. z dnia [...] grudnia 2015 r., do osobnego rozpoznania pod sygn. [...].

W tej sytuacji organy administracji trafnie stwierdziły, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] stycznia 2014 r. nakazującą H. S. doprowadzenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. do stanu poprzedniego.

W związku z powyższym, Sąd rozpoznający sprawę uznał podniesione zarzuty skargi za bezzasadne, a zaskarżone postanowienie za odpowiadające prawu, wobec czego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ppsa.