Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. M. i M. M. na decyzję Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego z dnia 5 marca 2024 r., nr [...] w przedmiocie zmiany imienia oddala skargę.

Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...], decyzją z dnia 05 marca 2024 r., nr [...], orzekł o zmianie pierwszego imienia B. M. z "B. " na "M. ".

Powyższe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu 08 lutego 2024 r. M. M., (jako przedstawiciela ustawowego małoletniego) wystąpiła o zmianę pierwszego imienia syna B. M. z "B. " na "M. ". W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że stan psychiczny, w którym znalazła się po porodzie, nie pozwolił jej podjąć prawidłowej decyzji dotyczącej imienia dziecka oraz że rodzina i bliscy nie używali w stosunku do niego faktycznie nadanego imienia B. , lecz zwracali się imieniem M. . Ojciec małoletniego - A. M. - wyraził przed Zastępcą Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...], 8 lutego 2024 r., osobiście do protokołu zgodę na zmianę pierwszego imienia syna z "B. " na "M. ". Oświadczył ponadto, iż w pełni popiera złożony wniosek.

Mając powyższe na względzie organ – przywołaną powyżej decyzją z dnia 05 marca 2024 r. orzekł o zmianie imienia.

Pismem z dnia 2 kwietnia 2024 r., M. M. oraz A. M. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję. Skarżący wskazali, iż z powyższą decyzją nie są w stanie się zgodzić, mimo że o nią wnioskowali. W skardze podniesiono, iż po otrzymaniu decyzji ostatecznej, skarżący uzmysłowili sobie, że dokonali błędnej decyzji. Skarżący wnieśli o "ponowne rozpatrzenie sprawy" oraz zmianę imienia syna na T. , ewentualnie powrót do imienia B. .

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie przeanalizował powody podniesione we wniosku przez M. M. i uznał je za ważne, stanowiące podstawę do zmiany pierwszego imienia syna z "B. " na "M. ". Podejmując decyzję wziął przede wszystkim pod uwagę fakt, że wnioskodawczyni nie miała możliwości podjęcia w pełni racjonalnego wyboru imienia dziecka po porodzie ze względu na stan psychiczny jakiego doświadczyła. Doznała bowiem depresji poporodowej, na co załączyła do akt sprawy dowód w postaci zaświadczenia lekarskiego, iż w określonym czasie tuż po porodzie leczyła się i korzystała z pomocy psychoterapeuty z rozpoznaniem ww. choroby, Organ, przy podejmowaniu decyzji, za istotne uznał również pełne poparcie i akceptację ojca dziecka – A. M. – dla złożonego wniosku, o czym wskazano w jego uzasadnieniu, a co zostało potwierdzone w protokole z dnia 08 lutego 2024 r.

Równocześnie organ wyjaśnił, że w dniu 09 kwietnia 2024 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji o zmianie pierwszego imienia B. M., które zostało jednak zawieszone do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego skargi na decyzję z dnia 05 marca 2024 r.

Pismem z dnia 20 czerwca 2024 r. A. M. wyjaśnił, że oświadczenie woli, jakie złożył przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w celu zmiany imienia Syna na M. , zostało złożone pod wpływem groźby, szantażu i obarczone wadą oświadczenia woli.

Obecni podczas rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 18 lipca 2024 r. skarżący wyjaśnili, że nie są w stanie wskazać, jaki przepis został naruszony przez organy administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Sąd pragnie wyjaśnić w tym miejscu, że rola sądu administracyjnego sprowadza się jedynie do kontroli prawidłowości działań organu administracji publicznej. Innymi słowy, Sąd nie jest uprawniony do zmiany imienia dziecka skarżących, a może wyłącznie dokonać oceny, czy Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...] wydając w dniu 05 marca 2024 r. decyzję nr [...] orzekająca o zmianie pierwszego imienia B. M. z "B. " na "M. " działał w sposób prawidłowy, legalny.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1988, dalej jako "U.z.i.n."). Zgodnie z art. 4 ust. 1 wskazanej ustawy, zmiany imienia lub nazwiska można dokonać z wyłącznie ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany: 1) imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka, 2) na imię lub nazwisko używane, 3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione, 4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada.

Wyżej wymieniony przepis zawiera otwarty katalog przyczyn (zmiany zatem można dokonać z innych ważnych powodów, niewymienionych przez ustawodawcę wprost w przepisie), a decyzja organu administracji publicznej w tym zakresie oparta jest na uznaniu administracyjnym (wyrok NSA z dnia 27 września 2023 r. II OSK 979/22, LEX nr 3697723). Pojęcie "ważne powody" kwalifikowane jest w orzecznictwie sądowym jako pojęcie nieoznaczone. Oznacza to, że w przepisie prawa nie został jednoznacznie zapisany hipotetyczny stan faktyczny i wynikające z tego zapisu konsekwencje prawne. Organ, który rozpoznaje sprawę ma więc pozostawioną możliwość oceny, czy wniesione żądanie zmiany imienia mieści się w zakresie przesłanki "ważnych powodów".

Skarżący wnieśli o zmianę pierwszego imienia B. M. z "B. " na "M. ", powołując się na okoliczność uzasadniającą zmianę i nazwiska, określoną w art. 4 ust. 1 pkt 2 U.z.i.n., a mianowicie używanie imienia M. a także inne ważne względy, o których mowa w art. 4 ust. 1.

W niniejszej sprawie organ przeanalizował powody podniesione we wniosku przez M. M. i uznał je za ważne, stanowiące podstawę do zmiany pierwszego imienia syna z "B. " na "M. ". Podejmując decyzję wziął przede wszystkim pod uwagę fakt, że wnioskodawczyni nie miała możliwości podjęcia w pełni racjonalnego wyboru imienia dziecka ze względu na stan psychiczny, jakiego doświadczyła po porodzie. Organ uwzględnił również oświadczenie wnioskodawczyni, iż po ustabilizowaniu się jej stanu psychicznego, jest pewna decyzji co do zmiany imienia syna, jej zasadności oraz oczywistej korzyści wynikającej z faktu, że rodzina i bliscy zwracają się do małoletniego imieniem "M. ". Za istotne organ uznał ponadto pełne poparcie i akceptację ojca dziecka – A. M. – dla złożonego wniosku, co zostało potwierdzone w protokole z 8 lutego 2024 r., podczas wyrażania zgody na zmianę imienia małoletniego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się w decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia 05 marca 2024 r. naruszenia prawa materialnego bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do zmiany imienia określone w art. 4 ust. 1 U.z.i.n. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący, składając przedmiotowy wniosek, wykazali, iż powody zmiany są dla nich ważne, przy czym powody te, w świetle zobiektywizowanych i zracjonalizowanych kryteriów oceny, Sąd uznaje za zasadne. Rozstrzygnięcie organu, polegające na pozytywnym rozpatrzeniu wniosku skarżących z 08 lutego 2024 r., w okolicznościach niniejszej sprawy uznać należy za prawidłowe.

Okolicznościami, które przemawiałyby za uchyleniem zaskarżonej decyzji nie mogą być okoliczności związane z szybkim, a więc terminowym załatwieniem sprawy oraz późniejsza zmiana stanowiska skarżących. Istota sprawy sprowadza się do konkluzji, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego wydając decyzję z dnia 05 marca 2024 r. działał na podstawie i w granicach prawa, czyniąc zadość wnioskowi skarżących.

Podobnie fakt podnoszenia przez A. M., iż składając oświadczenie działał pod wpływem błędu nie mogło zmienić oceny Sądu, gdyż stanowiłoby ewentualnie podstawę do uchylenia decyzji z dnia 05 marca 2024 r. w trybie nadzwyczajnym.

Na marginesie Sąd wskazuje, że w dniu 09 kwietnia 2024 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji o zmianie pierwszego imienia B. M., które zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego skargi na decyzję z dnia 05 marca 2024 r. Oznacza to, że kiedy niniejszy wyrok stanie się prawomocny Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego będzie miał możliwość zmiany decyzji z dnia 05 marca 2024 r. w ten sposób, że zmieni imię małoletniego dziecka zgodnie z intencją rodziców.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.