Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas, Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oddala skargę.

Mazowiecki Kurator Oświaty (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Pani A.W. (zwanej dalej skarżącą), reprezentującej małoletniego syna J.W. (zwanego dalej małoletnim) od orzeczenia Zespołu Orzekającego działającego

w Poradni [...] w P. (zwanego dalej organem

I instancji) z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego z uwagi na niepełnosprawność ruchową małoletniego, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Skarżąca wystąpiła do organu I instancji o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla małoletniego. Wskazała na niepełnosprawność ruchową oraz podniosła, że dziecko wymaga stałej, regularnej rehabilitacji indywidualnej

co najmniej 3 razy w tygodniu. Do wniosku załączone zostało zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2017 r.

Ostatecznie w dniu [...] grudnia 2017 r. organ I instancji rozpatrzył wniosek skarżącej i sporządził Protokół nr [...], w którym wskazał na potrzebę objęcia małoletniego kształceniem specjalnym na okres nauki w szkole ponadgimnazjalnej.

Skarżąca była obecna na posiedzeniu Zespołu Orzekającego i wnioskowała

o wpisanie rehabilitacji ruchowej w zaleceniach orzeczenia, a nie w informacjach dodatkowych.

Przedmiotem odwołania skarżącej było orzeczenie organu I instancji z dnia

[...] grudnia 2017 r o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanego z uwagi

na niepełnosprawność ruchową dla małoletniego, sprecyzowane ostatecznie jako zarzut dotyczący nie wpisania rehabilitacji ruchowej w zaleceniach orzeczenia,

a ujęcia jej tylko w informacjach dodatkowych. Jej zdaniem umieszczenie wpisu

o rehabilitacji ruchowej w informacjach dodatkowych faktycznie powoduje "zdjęcie" ze szkoły obowiązku zapewnienia odpowiedniej/specjalistycznej rehabilitacji ruchowej.

Zarzuciła, że orzeczenie nie uwzględnia zaleceń lekarza neurologa w zakresie indywidualnej rehabilitacji, co najmniej 3 razy w tygodniu. Jej zdaniem orzeczenie nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1743), gdyż nie zawiera działań najkorzystniejszych dla dziecka zgodnych z zaleceniami lekarza prowadzącego, specjalisty w zakresie chorób neurologicznych.

Ponownie analizując zarzuty odwołania Zespół Orzekający na posiedzeniu

w dniu [...] stycznia 2018 r., podtrzymał swoje stanowisko zawarte w orzeczeniu [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność ruchową dla małoletniego. Stwierdził, że "zgodnie z przepisami prawa oświatowego rehabilitacja ruchowa nie jest formą pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Poradnia w orzeczeniu określiła dla ucznia niepełnosprawnego zalecane formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej i zajęć rewalidacyjnych,

w ramach których może być realizowane usprawnianie ruchowe ucznia. Zalecenia te są realizowane przez szkołę, więc nie mogą obejmować zadań, które nie należą

do właściwości systemu oświaty".

W tym stanie rzeczy organ orzekł, jak w decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa:

- art. 127 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017r., poz. 59) w zw. z § 13 i 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych poprzez ich błędną wykładnię a w konsekwencji pominięcie treści "chłopiec wymaga stałej rehabilitacji ruchowej" w sformułowanej diagnozie orzeczenia Poradni,

co spowodowało nieuwzględnienie zalecenia kontynuowania rehabilitacji ruchowej

w "zaleceniach" orzeczenia, a naniesieniem w "dodatkowych informacjach" orzeczenia treści "zgodnie z zalecaniami lekarza specjalisty ze względu na niepełnosprawność ruchową wskazane jest kontynuowanie rehabilitacji ruchowej", co doprowadziło do pozbawienia małoletniego między innymi najkorzystniejszych działań dla dziecka i zajęć rewalidacyjnych - w myśl § 13 ust 2 ppkt 4) i 5) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych;

- art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego

i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa.

Jak wskazała skarżąca rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej

z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. z 2017 r. poz. 1591), rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 28 marca 2017 r.

w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz.U. z 2017 r.

poz. 703) - § 2 ust. 1 pkt 2, § 4 ust. 1, rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej

z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1578) - § 6 ust. 1, § 5 pkt 4 oraz rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 17 marca 2017 r.

w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz.U. z 2017 r. poz. 649) - § 10 ust. 3-4, szczegółowo regulują potrzebę kształcenia specjalnego ucznia, zajęć rewalidacyjnych czy rehabilitacji ruchowej.

Wskazała, że dla ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego organizuje się różne formy zajęć rewalidacyjnych. Mogą to być zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, zajęcia logopedyczne, terapii pedagogicznej, treningu społecznego, terapii SI, rehabilitacji ruchowej, terapii ręki itd. - odpowiednio do rozpoznanych potrzeb dziecka. Jej zdaniem zajęcia rewalidacyjne są przewidziane jako forma wsparcia tylko dla uczniów z niepełnosprawnością.

Podała, że Poradnia w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2017 roku w postawionej diagnozie wskazała, że małoletni wymaga stałej rehabilitacji ruchowej, tj. kontynuacji rehabilitacji ruchowej po szkole gimnazjalnej a wcześniej podstawowej. Ujęcie przez Poradnię w orzeczeniu wskazania o kontynuacji rehabilitacji ruchowej, zgodnie

z zaświadczeniem lekarskim z dnia [...] listopada 2017 roku w "dodatkowych informacjach" orzeczenia jest niezgodnie według wzoru stanowiącego odpowiednio załączniki nr 1 do pkt 1) § 12 i § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Zdaniem skarżącej, zgodnie z ww. przepisami rozporządzenia zapis dotyczący stałej rehabilitacji ruchowej winien się znajdować w "zaleceniach" orzeczenia.

W związku z powyższym wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją orzeczenia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] lutego 2018 r. utrzymująca

w mocy orzeczenie organu I instancji z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie potrzeby kształcenia specjalnego.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Skarżąca wniosła o umieszczenie w zaleceniach orzeczenia zajęć rehabilitacji ruchowej, wskazanej w zaświadczeniu lekarza neurologa, w wymiarze co najmniej 3 godzin w tygodniu.

W ocenie Sądu Organ prawidłowo wskazał, że żądanie skarżącej nie mogło być spełnione zgodnie z jej stanowiskiem pomimo tego, że wcześniej inne zespoły orzekające, działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych wydawały takie orzeczenia.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające, działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U.

z 2017 r. poz. 1743) wydanego na podstawie art. 127 ust. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe wydano orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność ruchową małoletniego.

Zgodnie z powołanym rozporządzeniem organ I instancji orzeka o potrzebie kształcenia specjalnego i określa dla ucznia niepełnosprawnego m.in. zalecane cele rozwojowe i terapeutyczne do realizacji podczas zajęć edukacyjnych, zajęć rewalidacyjnych, oraz zajęć w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Wskazane formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej i zajęć rewalidacyjnych są zajęciami o charakterze usprawniającym zaburzone funkcje. Rodzaj tych zajęć jest dostosowany do rodzaju niepełnosprawności ucznia.

Organy nie miały podstaw w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zalecić rehabilitacji leczniczej, bowiem zakres zajęć rewalidacyjnych nie obejmuje zabiegów medycznych, do których zalicza się tę rehabilitację. Stanowisko takie jest uzasadnione nie poglądem Ministerstwa Edukacji Narodowej zawartym

w odpowiedzi na interpelację nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie organizacji zajęć rehabilitacji ruchowej w szkole, ale wynika z przepisów systemu kształcenia i zadań jakie ma realizować szkoła, a to są potrzeby edukacyjne

i rozwojowe. W ramach tych ostatnich mogą pojawić się zajęcia

o charakterze korygującym (gimnastyka korekcyjna), ale są to nadal zajęcia

w ramach realizacji potrzeb edukacyjnych i rozwojowych.

Sąd podziela stanowisko Ministra Edukacji Narodowej zawarte

w odpowiedzi na interpelację nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., że

"...W istniejącym stanie prawnym jednostki systemu oświaty (m.in. szkoły) nie posiadają stosownych uprawnień do realizacji zadań z zakresu opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą, w tym w zakresie rehabilitacji leczniczej. Odpowiedzialność za prawidłowe leczenie dziecka spoczywa przede wszystkim na rodzicach i zespole medycznym leczącym dziecko. Kompetencje te należą do właściwości ministra zdrowia. Zalecenia określone w orzeczeniu są realizowane przez szkołę, więc nie mogą obejmować realizacji zadań, które nie należą do właściwości systemu oświaty. Rehabilitacja ruchowa jest natomiast zapewniana w ramach systemu ochrony zdrowia. ..."

Zasadne jest twierdzenie, że rehabilitacja ruchowa jest zabiegiem medycznym, nie będącym zadaniem, którego realizacja należy do jednostek systemu oświaty. Specjalistyczna pomoc zapewniana dzieciom i młodzieży przez system oświaty, zarówno w szkołach, jak i w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, świadczona jest przez nauczycieli i specjalistów posiadających przygotowanie pedagogiczne. Do zadań ww. specjalistów nie należy i nie może należeć wykonywanie zabiegów rehabilitacji leczniczej, ale tylko szeroko pojęte kształcenie

i wychowanie (art. 1 ustawy Prawo oświatowe). Przepis art. 127 ust.1 1 ustawy Prawo oświatowe wskazuje, że kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci

i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio

w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7. Przepis ten będący podstawą do wydania rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające, działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, przewiduje jedynie działania, które ogólnie można nazwać kształceniem. Przepis § 2 ww. rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, że w orzeczeniach zawarte jest rozstrzygnięcie dotyczące potrzeby kształcenia specjalnego, potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego, orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania lub orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Zajęcia rewalidacyjne nie są to zajęcia rehabilitacji ruchowej, ale celem tych zajęć/oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój

i aktywizowanie tych wszystkich właściwości intelektualnych i osobowości ucznia, które umożliwiają mu pełne uczestnictwo w procesie dydaktyczno-wychowawczym realizowanym w szkole, a w dalszej kolejności przygotują go do dorosłego życia. Jak z tego wynika celem tych zajęć nie jest usprawnianie ruchowo-fizyczne, ale realizowanie procesu kształcenia.

Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się dla dzieci i uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, o których mowa w przepisach w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

Zdaniem Sądu należy uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny.

Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany przez art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ppsa, orzekł jak w sentencji.