Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego oddala skargę

Zaskarżoną przez J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. o odmowie przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia gospodarstwa rolnego.

Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były następujące ustalenia faktyczne: w dniu 7 maja 2005r. do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Biura Powiatowego w [...] wpłynął wniosek M. B. ( ojca skarżącego J. B.) o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, dotyczący działek gruntu o nrewidencyjnych: [...].

W dniu [...] stycznia 2006r. wnioskodawca M. B. wspólnie z żoną B.B. umową darowizny (akt not. - Rep. A nr [...]) przekazali część gospodarstwa rolnego obejmującego działki ewidencyjne: [...] - synowi J. B.. Ponadto w dniu 16 grudnia 2005r. wnioskodawca wraz z małżonką zawarli ze S.B. umowę dzierżawy gruntów rolnych obejmujących działki ewidencyjne [...].

W związku z dokonanymi przez M. i B. B. opisanych wyżej czynności, w dniu 13 stycznia 2006 r., skarżący J. B. syn M. B. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Do wniosku skarżący załączył umowę darowizny w formie aktu notarialnego dotyczącą przekazania mu części gospodarstwa rolnego, umowę dzierżawy gruntów zawartą pomiędzy M. i B. B. a S. B. oraz umowę

o przejęcie dopłat zawartą pomiędzy skarżącym J. B. a S B. zawierającą oświadczenie S B, iż zrzeka się prawa do dopłat bezpośrednich do dzierżawionych gruntów za rok 2005 na rzecz J. B..

Po rozpoznaniu wniosku J. B., decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], działając na podstawie art. 104 k.p.a., art. 3 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru ( Dz. U. z 2004r. Nr 6 poz. 40 ze zm.) odmówił przyznania skarżącemu J. B. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych naliczonych na podstawie wniosku złożonego przez M.B.. Zdaniem organu orzekającego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, iż w sprawie doszło do przeniesienia posiadania na rzecz J. B. wszystkich działek rolnych wskazanych przez M. B. we wniosku o przyznanie płatności wobec tych działek. W powołaniu na art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznania płatności (Dz. U. Nr 30, poz. 259) organ odwoławczy wskazał, że w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego producentowi rolnemu spełniającemu warunki do uzyskania płatności przedmiotowa płatność przysługuje jeśli złoży on wniosek o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Zdaniem organu warunkiem przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nabywcy jest przejęcie przez niego całego gospodarstwa tj. jeden producent zbywający, jeden producent nabywający. Przeniesienie gospodarstwa rolnego na więcej niż jednego producenta nie jest wypełnieniem przesłanek ustawowych pozwalających na uzyskanie płatności. Organ odwoławczy uznał, że skarżący wykazał posiadanie jedynie działek o nr ew. [...] natomiast nie wykazał posiadania działek o nr ew. [...] deklarowanych uprzednio we wniosku M. B., tym samym nie spełnił warunku uzyskania płatności, określonego w art. 4 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.

W dniu 28 czerwca 2006r. J B. wniósł odwołanie wnosząc o zmianę

powyższej decyzji i przyznanie mu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w następstwie przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Odwołujący się nie zgodził się z interpretacją przepisów dokonaną przez organ I instancji , iż warunkiem uzyskania dopłat jest przeniesienie gospodarstwa rolnego na rzecz jednego producenta rolnego. Zdaniem strony, nabywców gospodarstwa może być więcej, a ponadto zgodnie z art. 599 kodeksu cywilnego nastąpił ze strony S. B. dzierżawiącego grunt od M i B B. przelew jego wierzytelności wobec Agencji na rzecz J. B. i do tej umowy cesji organ w ogóle nie ustosunkował się.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] po rozpoznaniu odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu organ podniósł, iż warunkiem przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nabywcy jest przejęcie przez niego całego gospodarstwa tj. jeden producent zbywający, jeden producent nabywający. Przeniesienie gospodarstwa rolnego na więcej niż jednego producenta nie jest wypełnieniem przesłanek ustawowych pozwalających na uzyskanie płatności. Za prawidłowe przeniesienie gospodarstwa rolnego organ uznał takie, gdy producent rolny ( przekazujący ) przenosi na rzecz innego producenta rolnego ( przejmującego ) wszystkie działki wchodzące w skład jego gospodarstwa. Przeniesienie części działek nie jest wypełnieniem przesłanek ustawowych pozwalających na uzyskanie płatności do gruntów rolnych, których dotyczy pierwszy wniosek. Ponadto treść wzoru wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. Nr 52, poz. 523, ze zm.), wskazuje, iż warunkiem przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych producentowi rolnemu w przypadku, przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na tego producenta rolnego, jest przejęcie przez niego wszystkich działek zadeklarowanych we wniosku złożonym przez poprzedniego posiadacza przedmiotowych działek.

W dniu 23 stycznia 2007r. skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. B. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru polegającej na uznaniu, że warunkiem przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nabywcy jest przejęcie przez niego całego gospodarstwa, a ponadto obrazę przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 9 k.p.a. polegającego na braku po stronie organu należytego i wyczerpującego poinformowania matki skarżącego tj. B.B. w trakcie ubiegania się o rentę strukturalną o możliwości utraty dopłat bezpośrednich w przypadku przekazania gospodarstwa dwóm producentom. Dlatego też wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że interpretacja przepisów dokonana przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie prowadzi do ograniczenia prawa właściciela tj. swobodnego dysponowania własnością M. i B. B. zgodnie z własną wolą przekazali gospodarstwo rolne dwóm producentom rolnym, przy czym jeden z nich zrzekł się prawa do dopłat na rzecz skarżącego tj. J. B. W tej sytuacji pozbawienia strony prawa od dopłat kłóci się z zasadami współżycia społecznego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 18 kwietnia 2007r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Dodał, iż niezrozumiałe jest dla niego kwestionowanie umowy dzierżawy zawartej ze S. B., w sytuacji gdy przejście prawa do płatności bezpośredniej jest następstwem zawarcia umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej. Natomiast fakt, że gospodarstwo przeszło na dwóch producentów nie może pozbawiać skarżącego prawa do dopłaty bezpośredniej. Skarżący powołał ponadto art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. zgodnie z którym jeśli działka rolna jest przedmiotem współdziałania, płatności przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna, albowiem zarówno decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] stycznia 2007r. jak i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] dnia [...] czerwca 2006 r. nie naruszają prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiająca przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w związku z przeniesieniem gospodarstwa rolnego na rzecz skarżącego.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 4 ust. 1 - obowiązującej w dacie wydawania powyższych decyzji - ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6, poz. 40, ze zm.), zgodnie z którym w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji o jej przyznaniu, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Zdaniem organów skarżący nie spełnił warunku otrzymania dopłat, z uwagi na przejęcie posiadania wyłącznie części gospodarstwa rolnego.

W ocenie Sądu jednak decydująca dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest treść art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, który stanowi iż osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Z literalnej wykładni tego przepisu wynika, zatem że płatności do gruntów rolnych przysługują posiadaczowi gospodarstwa rolnego.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż skarżącemu J. B. na podstawie umowy darowizny z dnia [...] stycznia 2006r. przekazana została jedynie część gospodarstwa rolnego stanowiącego własność M. i B. B.. Pozostała część gospodarstwa wydzierżawiona została przez rodziców skarżącego innemu producentowi rolnemu tj. S.B.. A zatem skarżący J. B. składając wniosek o przyznanie dopłat nie był posiadaczem całości gospodarstwa, objętego pierwotnym wnioskiem o przyznanie dopłat bezpośrednich.

Podsumowując stwierdzić więc należy, że płatność do gruntów rolnych przysługuje następcy producenta rolnego, o ile dotychczasowy producent przeniesienie na rzecz następcy posiadanie gospodarstwa rolnego w drodze umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, obejmującej wszystkie działki wnioskowane przez dotychczasowego producenta o przyznanie płatności. Zatem trafnie uznały organy obu instancji, że skarżący nie spełnia warunków do przejęcia prawa do płatności, określonych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, gdyż nie wykazał prawa posiadania wszystkich działek objętych wnioskiem M. B.

Jednocześnie Sąd nie podzielił stanowiska organów orzekających w przedmiotowej sprawie, iż przeniesienie gospodarstwa rolnego na więcej niż jednego producenta nie jest wypełnieniem przesłanek ustawowych pozwalających na uzyskanie płatności, a za prawidłowe przeniesienie gospodarstwa rolnego uznać można takie, gdy producent rolny ( przekazujący ) przenosi na rzecz innego producenta rolnego ( przejmującego ) wszystkie działki wchodzące w skład jego gospodarstwa. W ocenie Sądu nie można bowiem wykluczyć sytuacji, gdy gospodarstwo zostanie przekazane

dwóm lub więcej podmiotom i nieruchomość ta będzie przedmiotem współwłasności łącznej. Nadal koniecznym warunkiem uzyskania płatności przez wnioskującego o przyznanie płatności będzie wykazanie, iż w jego współposiadaniu znajduje się całość gospodarstwa rolnego objętego pierwotnym wnioskiem. Stanowisko Sądu w tej kwestii nie zmienienia jednak sytuacji skarżącego, który na skutek dokonanych przez swoich rodziców czynności prawnych został właścicielem i posiadaczem jedynie części gospodarstwa rolnego objętego pierwotnym wnioskiem. Rozważania te potwierdza powoływany przez skarżącego przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, który obowiązuje dopiero od dnia 27 lutego 2007r.i tym samym nie stanowił podstawy do orzekania przez organy w przedmiotowej sprawie.

Odnośnie zarzutu naruszenia przez organ postanowień art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie producenta rolnego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, należy zwrócić uwagę, że składając wniosek z dnia 7 maja 2005r. o przyznanie płatności M.B. podpisał oświadczenie w części IX wniosku, odnośnie znajomości zasad przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Mając na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.