Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S., W. K. i H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 413/18 w sprawie ze skargi W. S., W. K. i H. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 18 czerwca 2018 r. odrzucił skargę W. S., W. K. i H. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.

W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji podał, że W. S., działając – jak wskazał w skardze – imieniem własnym oraz imieniem W. K. i H. S., wniósł do WSA w Krakowie opisaną powyżej skargę. Do skargi nie dołączono jej odpisów dla uczestników, ponadto nie zostało złożone przez W. S. pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu W. K. i H. S. W związku z tym W. S., jako skarżący i pełnomocnik W. K. i H. S., został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi - (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej P.p.s.a.) przez: nadesłanie 2 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych; złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżących W. K. i H. S. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Przesyłka pocztowa, zawierająca odpis powyższego zarządzenia i pouczenia, została wysłana do W.S. na adres wskazany w skardze i na kopercie, w której skarga została nadana. W dniu 25 kwietnia 2018 r. przesyłka była awizowana po raz pierwszy, a w dniu 4 maja 2018 r. po raz drugi – powtórnie. Zawiadomienie o awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Przesyłka – dwukrotnie awizowana – nie została podjęta przez adresata i wróciła do Sądu z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie". W zakreślonym w wezwaniu terminie nie złożono pełnomocnictwa ani odpisów skargi. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., odrzucił skargę W. S. z powodu nienadesłania brakujących odpisów skargi, natomiast skargę W. K. i H. S. odrzucił z powodu nienadesłania przez wnoszącego skargę, imieniem własnym i pozostałych skarżących, pełnomocnictwa i brakujących odpisów skargi.

W zażaleniu na powyższe postanowienie W. S., działający w imieniu własnym oraz W. K. i H. S., zakwestionował ustalenia Sądu I instancji co do tego, iż doręczyciel pocztowy pozostawił w jego skrzynce pocztowej awiza. Oświadczył, że w kwietniu i maju 2018 r. nie opuszczał miejsca zamieszkania, codziennie sprawdzał kierowaną do niego korespondencję i żadne awiza nie zostały włożone do jego skrzynki pocztowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji w ramach czynności wstępnych prawidłowo dostrzegł wystąpienie dwóch braków formalnych wniesionej skargi, tj. pełnomocnictwa upoważniającego W. S. do działania w imieniu skarżących W. K. oraz H. S. oraz 2 odpisów skargi. W tym zakresie zasadnie wezwał skarżącego W. S. do uzupełnienia wskazanych braków w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Kwestią sporną pozostaje natomiast to, czy w odniesieniu do powyższego wezwania Sąd I instancji zasadnie zastosował tzw. fikcję doręczenia z art. 73 P.p.s.a. WSA w Krakowie przyjął, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło w tzw. trybie zastępczym na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a., tj. poprzez pozostawienie w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia nieodebranego przez stronę pisma, po jego uprzednim dwukrotnym awizowaniu. Natomiast skarżący w zażaleniu kwestionuje skuteczność zastosowanego w sprawie trybu doręczenia zastępczego podnosząc brak awizowania przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Zgodnie z art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres 14 dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Z kolei, w myśl art. 73 § 4 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że opisany powyżej tryb doręczania przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie został zastosowany prawidłowo. Do takiego wniosku prowadzi analiza akt sprawy, w których znajduje się kserokopia koperty zawierającej przedmiotowe wezwanie (odzwierciedlająca pierwotny stan zwróconej przesyłki) oraz oryginał tej koperty, który został uzupełniony/poprawiony prawdopodobnie po przeprowadzeniu postępowania reklamacyjnego. Wskazać bowiem należy, że w pierwotnej wersji, w jakiej koperta ta zastała zwrócona do Sądu I instancji (v. kserokopia, k. 25) brak jest czytelnej informacji o nazwie placówki pocztowej, w której pozostawiono niedoręczoną przesyłkę, brak zaznaczenia pola informującego o miejscu umieszczenia zawiadomienia (awizo) o pozostawieniu w placówce pocztowej niedoręczonej przesyłki, ponadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak jest daty i podpisu dostarczającego/wydającego. Te mankamenty zostały dostrzeżone przez Sąd I instancji, który w tym zakresie uznał za konieczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (v. zapisek urzędowy, k. 28). W aktach sprawy brak jest jednak bezpośredniego dowodu na to, że postępowanie reklamacyjne rzeczywiście zostało przeprowadzone. Okoliczność tę można jedynie domniemywać na podstawie akt sprawy, gdzie na k. 29 znajduje się koperta Poczty Polskiej, a bezpośrednio za nią (k. 30) - oryginał koperty zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, który z niewiadomych przyczyn został uzupełniony o wskazane wyżej, brakujące elementy. W tym stanie faktycznym nie można więc w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, że adresat rzeczywiście został zawiadomiony o nadejściu przeznaczonego dla niego pisma oraz miejscu, w którym może je odebrać. Powyższe uchybienia w zestawieniu z twierdzeniami skarżącego o nieotrzymaniu awiza dotyczącego wspomnianej przesyłki wykluczają możliwość zastosowania, tzw. fikcji doręczenia przewidzianej w art. 73 P.p.s.a. Brak skutecznego doręczenia skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi wykluczał zaś zastosowanie w niniejszej sprawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.