Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 3 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 3 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 395/21 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej w K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 8 lutego 2021 r., nr IR.IV.7721.414.2020.5 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 395/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja zapadła po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosty K. z dnia 25 września 2020 r., nr 531/2020, zatwierdzającej Towarzystwu Budownictwa Społecznego K. sp. z o.o. z siedzibą w K. projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w K. przy ul. [...] na działce nr [...]. Zaskarżoną decyzją Wojewoda uchylił ww. decyzję Starosty w części zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu oraz orzekł o zatwierdzeniu nowego projektu zagospodarowania terenu obejmującego działkę nr [...] i nr [...]; w pozostałej części ww. decyzję Starosty utrzymał w mocy.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniosła skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania obu ww. decyzji, mając na względzie trudne do oszacowania szkody rozpoczęcia inwestycji w sytuacji następczego ustalenia nielegalności decyzji o pozwoleniu na budowę, zarówno dla skarżącego kasacyjnie, jak i dla inwestora (por. postanowienie NSA z 22 czerwca 2016 r., II OZ 643/16). W ocenie skarżącej Wspólnoty, tego rodzaju sytuacja aktualizuje się w przedmiotowej sprawie. Rozpoczęcie prac budowlanych, mimo braku pewności co do możliwości wykonywania tych prac na podstawie zaskarżonej decyzji, w sposób istotny naruszy prawa zarówno skarżącego, jak i inwestora. W sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyli decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, inwestor zmuszony będzie do wstrzymania wykonywania prac na czas ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego i ponoszenia wszelkich związanych z tym kosztów, obejmujących przestój na budowie, uiszczanie wynagrodzenia na rzecz wykonawcy i podwykonawców, konieczność utrzymania w należytym stanie placu budowy. Dodatkowo wskazano, że załączone w toku postępowania sądowoadministracyjnego dowody jednoznacznie potwierdzają przekonanie skarżącego kasacyjnie, zgodnie z którym rozpoczęcie prac w planowanym kształcie, w takiej odległości od granicy nieruchomości sąsiedniej stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa nieruchomości sąsiedniej, przy której fundamentach znajduje się zabetonowany zbiornik, pozostałość po uprzednio funkcjonującej tam gazowni. Jego zniszczenie doprowadzi do wzruszenia fundamentów istniejącej zabudowy i skutkować będzie naruszeniem jej konstrukcji. Okoliczność ta nie stanowiła w żadnym zakresie przedmiotu uwagi w toku postępowania administracyjnego, a wymaga szczególnego wyjaśnienia z punktu widzenia bezpieczeństwa istniejących budynków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania decyzji; w niniejszej sprawie NSA dwukrotnie postanowieniami o sygn. akt II OZ 75/22 i II OZ 161/22 oddalał zażalenia na postanowienia Sądu I instancji o odmowie wstrzymania wykonania obu ww. decyzji).

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek strony skarżącej wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.

W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został zaś oparty na argumentacji, która była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do formułowanych na wcześniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wniosków o wstrzymanie wykonania obu ww. decyzji. Także na aktualnym etapie postępowania argumentacja skarżącej Wspólnoty mieszkaniowej opiera się na jej obawach odnośnie legalności zastosowanych w projekcie budowlanym rozwiązań (jakoby zagrażających naruszeniem fundamentów i konstrukcji mieszkalnych obiektów budowlanych), które na etapie rozpatrywania wniosku o wstrzymanie nie mogą być przedmiotem oceny Sądu Administracyjnego. Jak wskazał NSA z postanowieniach o sygn. akt II OZ 75/22 i II OZ 161/22, tego rodzaju okoliczności należy uprawdopodobnić i nie jest uprawnione wstrzymanie procesu inwestycyjnego ze względu na potencjalne obawy i zastrzeżenia właścicieli nieruchomości sąsiednich co do legalności rozwiązań zawartych w zatwierdzonym projekcie budowlanym, bo tego rodzaju wady decyzji, tj. ocena rozwiązań projektowych pod względem ich zgodności z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, przede wszystkim z dziedziny prawa budowlanego, w tym przepisami techniczno- budowlanymi może nastąpić podczas rozpatrywania skargi przez sąd. W tym zaś zakresie także na obecnym etapie postępowania skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie uprawdopodobniła zaistnienia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest bowiem przekonująca argumentacja wniosku dotycząca ewentualnych negatywnych skutków dla inwestora (na co też wskazywał NSA w ww. postanowieniach o sygn. akt II OZ 75/22 i II OZ 161/22), jak też – możliwości rozpoczęcia prac w planowanym kształcie, w takiej odległości od granicy nieruchomości sąsiedniej, że stanowi to zagrożenie dla bezpieczeństwa nieruchomości sąsiedniej, przy której fundamentach znajduje się zabetonowany zbiornik, pozostałość po uprzednio funkcjonującej tam gazowni. Z tego rodzaju argumentacji nie wynikają żadne konkrety, które mogłyby wskazywać na zaistnienie przesłanej z art. 61 § 3 p.p.s.a.

A zatem przedmiotowy wniosek nie zawiera takiej argumentacji, która uzasadniłaby, że wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę jest uzasadnione, a brak wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w okolicznościach tej sprawy jest decydujący dla oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania obu wnioskowanych decyzji.

Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.