Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch sędzia WSA del. Marian Wolanin Protokolant st. inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy Wołów o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Wołów a Prezydentem Miasta Lubina w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy o zmianę decyzji administracyjnej w sprawie świadczeń alimentacyjnych dla wierzycielki A. B. na uprawnionego O. P. postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Wołów jako organ właściwy w sprawie.

Wnioskiem z dnia 9 maja 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy W. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy nim, a Prezydentem Miasta L. a w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy zmiany decyzji dotyczącej wysokości alimentów dla A. B. (P. ) na uprawnionego O. P. .

W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, iż w dniu 9 marca 2011 r. (wpływ: 15 marca 2011 r.) Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wydał postanowienie w sprawie przekazania wg właściwości zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. z dnia 30.11.2010 r. o wszczęciu egzekucji z wniosku wierzycielki Agaty P. w związku ze zmianą wysokości zasądzonych alimentów dla uprawnionego O. P. . Z załączonych do postanowienia dokumentów wynikało, iż w dniu 20.01.2011 r. Pani Agata P. złożyła do protokołu w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w L. wniosek o zmianę decyzji z dnia (...).11.2009 r. (...) w części dotyczącej wysokości przyznanego świadczenia na rzecz uprawnionego O. P. w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 7 października 2010 r. sygn.akt. III RC 407/10 podwyższającego na rzecz O. P. alimenty z kwoty 350,00 zł do 400,00 zł miesięcznie. Wówczas też wnioskodawczyni - A. B. (P. ) wskazała jako miejsce zamieszkania (...). Jako organ właściwy do rozpoznania sprawy wskazano Burmistrza Miasta i Gminy W. - Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wołowie. W ocenie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Wołowie postanowienie to dotknięte jest wadą nieważności z powodu wydania go z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 §1 pkt 2 K.p.a.). Po pierwsze, przedmiotem postanowienia wydanego na podstawie art. 65 może być wyłącznie sprawa administracyjna, nie pismo (zawiadomienie komornika). Z uzasadnienia postanowienia mnożna domniemywać, iż przekazujący chciał niejako przy okazji przekazać do rozpatrzenia wniosek wierzycielki Pani A. B. o zmianę decyzji administracyjnej (...) z dnia (...).11.2009r. w zakresie wysokości alimentów.

W związku z powyższym Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wołowie kioskiem z dnia 08.04.20l0 r. wystąpiła do organu wyższego stopnia nad Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w L. tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy o rozpatrzenie możliwości wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 09 marca 2010 r. Pismem z dnia 18 kwietnia 2011 r. (wpływ: 19 kwietnia 201 lr.) Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy poinformował, iż nie znajduje podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia (Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. .

W ocenie Burmistrza Miasta i Gminy W. nie jest on organem właściwym w sprawie, bowiem dotyczy ona okresu świadczeniowego 2009/2010, gdy organem właściwym i wypłacającym świadczenia był Prezydent Miasta L. a - Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. . Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wskazuje jedynie przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji administracyjnej, nie dając jednoznacznej odpowiedzi, który organ właściwy jest do zamiany wydanej decyzji; organ, który wydał decyzję, czy aktualnie właściwy organ ustalany zgodnie z aktualnym miejscem zamieszkania wierzycielki. Dlatego koniecznym jest zdaniem wnioskującego zgodnie z art. 25 ustawy odwołanie się do art. 155 kodeksu postępowania administracyjnego, który wprost stanowi, iż jest to organ administracji publicznej, który wydał decyzję. Decyzję (...) z dnia (...).11.2009r. w sprawie przyznania świadczenia alimentacyjnego wydał Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. , dlatego też jest właściwy do jej zmiany.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezydent Miasta L. a wskazał, iż przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów określają zadania realizowane w zakresie przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych oraz organy właściwe do załatwiania tych spraw. Przepis art. 12 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stanowi, że postępowanie w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela. W myśl art. 12 pkt 10 w/w ustawy organem właściwym wierzyciela jest wójt, burmistrz, prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Wyrównanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w przypadku podwyższenia wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 9 ustawy) jest również postępowaniem o przyznanie świadczeń alimentacyjnych. Zmiany wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek podwyższenia zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 1). W sprawie będącej przedmiotem sporu wierzycielka złożyła do komornika sądowego tytuł wykonawczy w dniu 30 listopada 2010 r. Następnie komornik zawiadomił Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. o podwyższonych alimentach. Zawiadomienie to wpłynęło do MOPS 8 grudnia 2010 r. Po otrzymaniu w/w zawiadomienia Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej zwrócił się do wierzycielki pismem z dnia 16 grudnia 2010 r. o złożenie dodatkowych wyjaśnień i dostarczenie prawomocnego wyroku podwyższającego alimenty. Zawiadomienie to nie zostało podjęte przez panią A. P. Kolejne zawiadomienie z dnia 17 stycznia 2011 r. zostało podjęte przez matkę klientki. Wierzycielka nie zareagowała na wezwania i dopiero wskutek podjętych przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. działań ustalono, że wierzycielka Agata P. dnia 28 sierpnia 2010 r. wyszła za mąż, zmieniła nazwisko i miejsce zamieszkania. Następnie dnia 20 stycznia 2011 r. A. B. złożyła wniosek o zmianę decyzji w części dotyczącej wysokości przyznanego świadczenia z powodu podwyższenia przez sąd alimentów. Zarówno zawiadomienie komornika o podwyższonych alimentach jak i wniosek strony o zmianę wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego wpłynęły po zmianie przez wierzycielkę miejsca zamieszkania, gdy wierzycielka wraz z synem Oskarem zamieszkiwała już od kilku miesięcy w miejscowości R. . Zważywszy na powyższe zdaniem organu właściwym miejscowo organem do rozpatrzenia wniosku pani A. B. jest Burmistrz Miasta i Gminy W. .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie P.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt.4 i § 2 wskazanej ustawy P.p.s.a. sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygnięcia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Przez spory, o których mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć sytuacje, w których przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), względnie dochodzi między tymi organami do sporu negatywnego, tj. każdy z organów uważa się za niewłaściwy.

Z takim właśnie sporem o właściwość w ujęciu negatywnym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem żaden z organów tj. Burmistrz Miasta i Gminy W. oraz Prezydent Miasta L. a nie uznaje swojej kompetencji do rozpoznania wniosku Agaty P. i zmianę decyzji w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w części dotyczącej wysokości przyznanego świadczenia na rzecz uprawnionego O. P. w związku z wyrokiem sądu podwyższającego na jego rzecz wysokość alimentów.

Przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów precyzyjnie określają: zadania realizowane w zakresie przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego; działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych oraz organy właściwe do załatwiania tych spraw.

Przepis art. 12 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, że postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela. Organem właściwym wierzyciela, stosownie do art. 2 pkt 10 powołanej ustawy, jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.

Do świadczeń alimentacyjnych zalicza się również wyrównanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w przypadku podniesienia wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 4 ustawy). Zaznaczyć należy, że zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 1 powołanej ustawy).

W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy o zmianie wysokości alimentów wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w dniu 8 grudnia 2010 r., zaś osoba uprawniona do alimentów, tj. dziecko wnioskodawczyni, już od dnia 28 sierpnia 2010 r. zamieszkiwało wraz z matką w miejscowości R. , gmina W. . Należy zatem przyjąć, że właściwym miejscowo organem do rozpatrzenia w niniejszej sprawie wniosku w sprawie wyrównania świadczeń alimentacyjnych jest Burmistrz Miasta i Gminy W. .

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.