III SA/Kr 1372/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-17	
Data wpływu	2025-10-07	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6539 Inne o symbolu podstawowym 653	
Hasła tematyczne	Pomoc publiczna	
Skarżony organ	Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa	
Treść wyniku	uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; ; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2019 nr 0 poz 2167; Art. 1  par. 1  i 2; Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2023 nr 0 poz 775; Art. 138  par. 1  pkt 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2019 nr 0 poz 1505; ; Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia 18 lipca 2025 r. nr 457/OR06/2025 w przedmiocie przyznania pomocy posiadaczowi chryzantem, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku spowodowanymi epidemią COVID-19 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie na rzecz skarżącego K. Z. 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 187 lipca 2024 r. nr 457/OR06/2024 Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Krakowie (dalej: OR ARiMR) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 z późn. zm., dalej: k.p.a.) po rozpoznaniu odwołania K. Z. (dalej: skarżący) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie (dalej: Kierownik) z dnia 3 marca 2025 r. nr 0114-2024-007681 w sprawie przyznania pomocy posiadaczowi chryzantem w pełnej fazie dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku, spowodowanymi epidemią COVID-19.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 6 listopada 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie pomocy chryzantemowej. Zgodnie z ww. wnioskiem ilość chryzantem doniczkowych deklarowanych do pomocy wynosiła 3469 i były one przechowywane pod adresem I. [...], [...] I.

W dniu 12 listopada 2020 r. w miejscu przechowywania chryzantem tj. I. [...] w obecności G. C. i K. C. zostały przeprowadzone oględziny, podczas których nie stwierdzono chryzantem zadeklarowanych przez skarżącego. Kontrolujący udali się w miejsce wskazane przez obecnych podczas ww. kontroli na dz. ewid. nr [...] w P. i tam naliczyli 630 szt. chryzantem. Z informacji uzyskanych przez kontrolujących wynikało, że pozostała część kwiatów miała znajdować się na działce ewid. Nr [...] położonej w obrębie ewid. nr [...] K. Nowa-Huta, jednak z uwagi na porę dnia (godz. 14:00) nie sprawdzono już ich liczby i stanu. W dniu 30 listopada 2020 r. skarżący dostarczył z firmy B. Sp. z o.o. dokument z dnia 18 listopada 2020 r. o zniszczeniu 3415 szt. chryzantem jako bioodpady.

Po przeprowadzeniu postępowania, Kierownik ww. Biura decyzją z dnia 22 grudnia 2020 r. nr 0104-119351/20, odmówił skarżącemu wnioskowanych płatności z uwagi na brak stwierdzenia posiadanych przez stronę chryzantem uprawnionych do tego wsparcia w miejscu wskazanym we wniosku o to wsparcie.

W wyniku odwołania od ww. decyzji, Dyrektor OR ARiMR, decyzją z dnia 18 stycznia 2021 r. nr 13/OR06/2021, utrzymał w mocy ww. decyzję.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Dyrektor OR ARiMR decyzją z dnia 11 marca 2021 r. na podstawie art. 54 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnił skargę w całości, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu nie przeanalizowano wszystkich okoliczności, które mogły być istotne dla sprawy (faktury, oświadczenia, protokoły z utylizacji) oraz niedostateczne zapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w rozpatrywaniu tej sprawy, co dot. W szczególności braku umożliwienia zapoznania się z aktami sprawy przed jej rozstrzygnięciem.

W związku z powyższym, WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2021 r. umorzył postępowanie sądowe.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji wezwał skarżącego do wskazania miejsca przechowywania kwiatów, czynności wykonywanych w ramach ich pielęgnacji, dowodów zakupu środków i narzędzi służących tej pielęgnacji oraz oświadczeń osób uczestniczących w transporcie kwiatów do miejsca przechowywania i utylizacji.

W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący w piśmie z dnia 18 maja 2021 r. wskazał, że nabył 3500 szt. chryzantem (z paszportami) od D. C. za łączną kwotę 33.485 zł. Spośród nabytych kwiatów 500 szt. odebrał od razu (i tymi kwiatami się zajmował) a pozostałą część (m.in. z związku z epidemią i odpowiednim zapleczem a także ograniczeniem kosztów transportu) pozostawił na działkach D. C., który je pielęgnował.

Kierownik OR ARiMR, decyzją z dnia 17 czerwca 2021 r. nr 0104- 00000043572/21, ponownie odmówił przyznania płatności chryzantemowej uzasadniając to brakiem stwierdzenia tych roślin w miejscu wskazanym we wniosku o to wsparcie (brakiem ich posiadania przez stronę).

W wyniku odwołania, Dyrektor OR ARMiR, decyzją nr 403/OR06/2021 z dnia 26 lipca 2021 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a WSA w Krakowie po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. I SA/Kr 1212/21 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał na błędy w gromadzeniu materiału dowodowego tj. nie skontrolowano jednej posesji, na której miały znajdować się chryzantemy. W ocenie Sądu organy dokonały niezgodnej z zasadami logiki oceny dowodów - można było ustalić miejsce i czas wykonania zdjęć chryzantem dostarczonych przez skarżącego. Sąd uznał również, że nie było podstawy do stwierdzenia braku posiadania przez skarżącego chryzantem, którymi opiekował się D. C. WSA uznał, że skarżący nie może ponosić konsekwencji związanych z błędami w postępowaniu dowodowym po stronie organów. W związku z tym, Sąd nakazał, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ocena dowodów została dokonana zgodnie z zasadami logicznego myślenia, a zdjęcia przekazane przez skarżącego były wzięte pod uwagę.

NSA po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2024 r. sygn. I GSK 1949/212 oddalił skargę kasacyjną organu z uwagi na niewłaściwe sformułowanie zarzutów kasacyjnych.

Organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia 3 marca 2025 r. nr 0104-00000026890/25, przyznał skarżącemu 59.380 zł płatności do 2969 sztuk chryzantem, które zostały ocenione jako zlokalizowane na terenie powiatu krakowskiego. W motywach rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał, że ok. 500 sztuk chryzantem opisanych przez stronę jako rozmieszczone w miejscowości O. nie zostało zakwalifikowanych do płatności, ponieważ organem właściwym miejscowo w przypadku tak położonych chryzantem był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kazimierzy Wielkiej.

W odwołaniu wniesionym do ww. decyzji, skarżący wskazał, że naruszone zostały art. 7, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez dowolną, rozłączną i nielogiczną ocenę dowodów sprawy. Przy ustalaniu wys. przysługujących płatności organ I instancji miał w nieuzasadniony sposób oprzeć się jedynie na wniosku strony oraz pominąć (i nie wyjaśnić powodu takiego pominięcia) informację z biogazowni o liczbie zutylizowanych roślin pochodzących od strony, treść faktur wskazujących na zakup określonej liczby chryzantem oraz złożone w toku sprawy oświadczenia skarżącego i M. Z. dot. zakupu, transportu i pielęgnacji chryzantem. Ponadto organ I instancji błędnie miał przyjąć, że w przypadku 446 chryzantem, wniosek o płatności powinien być złożony do Biura Powiatowego ARiMR w Kazimierzy Wielkiej a nie do Biura w Krakowie. Do odwołania załączono zaświadczenie z dnia 26 marca 2025 r. wydane przez Kierownika Biura Powiatowego w Kazimierzy Wielkiej o tym, że skarżący nie wnioskował o płatność chryzantemową do tego organu.

Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 18 lipca 2024 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Na wstępie organ odwoławczy, streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

W motywach rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na treść wydanego w niniejszej sprawie wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2022 r. sygn. I SA/Kr 1212/21, wyjątkowo organ I instancji mógł przyjąć, że skarżący posiadał zadeklarowane kwiaty w liczbie wskazanej we wniosku. Wynika to z treści rozstrzygnięcia WSA w analizowanej sprawie oraz z brzmienia art. 7a i art. 81a k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami w przypadku niedających się usunąć wątpliwości co do normy prawnej lub stanu faktycznego wątpliwości takie są rozstrzygane na korzyść strony. Według ww. wyroku takie wątpliwości dot. w szczególności posiadania przez skarżącego chryzantem w listopadzie 2020 r. (co było jedną z przesłanek otrzymania pomocy chryzantemowej) na posesji wskazanej przez skarżącego. W ocenie Sądu, do powstania takich wątpliwości doprowadziły same organy, które nieudolnie prowadziły postępowanie dowodowe i nie wykonały w porę kontroli na posesji wskazywanej przez skarżącego jako miejsce przechowywania kwiatów. Zdaniem Sądu skarżący nie powinien ponieść negatywnych skutków błędów po stronie organu administracyjnego.

W ocenie Dyrektora OR ARMiR, bezspornym pozostaje jednak, że we wniosku o płatność chryzantemową w ogóle nie podano prawidłowej informacji o miejscu przechowywania deklarowanych chryzantem. Podczas oględzin wykryto, że chryzantemy te nie znajdowały się na wskazanej we wniosku posesji (I. [...]) a na działce ewid. nr [...] w miejscowości P. (630 sztuk) i prawdopodobnie na jeszcze innej działce ewid. (której już nie sprawdzano z uwagi na upływ czasu i ewidentnie nieprawidłowe informacje we wniosku dot. położenia chryzantem). Taka sytuacja budziła poważne wątpliwości co do spełnienia przez skarżącego wymogu kompletnego wypełnienia wniosku (§ 13za ust. 2 i ust. 5 pkt 1 i 3 ww. rozporządzenia chryzantemowego). Żadna z lokalizacji chryzantem podawanych przez skarżącego w czasie oględzin i później, nie została bowiem podana we wniosku o płatności. Na dodatek skarżący w ogóle nie informował ARiMR o zmianach dot. lokalizacji chryzantem ujętych w jej wniosku, mimo tego, że na pewno wiedział o tym, że lokalizacja chryzantem z wniosku jest inna niż w rzeczywistości. Chryzantemy mogły nie znajdować się pod adresem wskazanym we wniosku tylko przy przekazaniu kwiatów jakiejś instytucji publicznej (wskazanej przez ARiMR), a po dniu 16 listopada 2020 r. tylko do zakładu utylizacyjnego (także wskazanego przez ARiMR). Takie sytuacje nie dotyczyły jednak analizowanej sprawy.

Dyrektor podkreślił, że zgodnie z § 13za ust. 5 pkt 2 rozporządzenia chryzantemowego, wniosek o tą płatność powinien zostać złożony do kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego wg miejsca położenia chryzantem. Odnośnie części chryzantem (ok. 500 sztuk), skarżący oświadczył (w piśmie z dnia 10 maja 2021 r.), że znajdowały się one poza powiatem krakowskim (miejscowość O. w pow. kazimierskim w woj. świętokrzyskim). Natomiast skarżący nie oświadczył przy tym, że w okresie między datą złożenia wniosku i datą wydania decyzji ta część chryzantem znajdowała się jednak w jakimkolwiek miejscu w powiecie krakowskim. Skoro tak było, to w przypadku tych chryzantem skarżący powinien albo przemieścić je (w czasie istotnym dla ww. wniosku) do powiatu krakowskiego albo nie ujmować ich we wniosku złożonym do Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie i ew. ująć je we wniosku złożonym do Biura Powiatowego ARiMR w Kazimierzy Wielkiej. Z uwagi na brzmienie ww. przepisu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie nie był właściwy do rozstrzygania o chryzantemach zlokalizowanych poza pow. krakowskim. W okolicznościach analizowanej sprawy organ ten nie mógł również wezwać strony do wyjaśnień w tej kwestii albo przekazać odpowiedniej informacji do właściwego innego biura powiatowego ARiMR. Wynikało to z tego, że w swoim wniosku skarżący w ogóle nie wskazał prawidłowej lokalizacji swoich chryzantem, tj. nie wskazał nawet tych, które - jak to później sam stwierdził - znajdowały się w miejscowości O. W związku z tym przyznanie płatności tylko do części kwiatów zlokalizowanej w powiecie krakowskim uznano za prawidłowe.

W ocenie organu odwoławczego, przedłożone przez skarżącego 3 kopie faktur dot. zakupu chryzantem (opłacone przez skarżącego na rzecz producenta kwiatów) nie dowodzą znajdowania się zakwestionowanej części chryzantem w pow. krakowskim w czasie istotnym dla wniosku. Oświadczenia wskazujące na konieczność przemieszczania chryzantem z uwagi na uzgodnienia z zakładem utylizacyjnym, również nie dowodzą znajdowania się ww. kwiatów w istotnym czasie w powiecie krakowskim. Faktury pochodzące z utylizacji i zaświadczenie o ich utylizacji również nie dowodzą tego, że wspomniana część kwiatów znajdowała się w pow. krakowskim. Nie wskazują na to żadne informacje zawarte w tych dokumentach ani żadne oświadczenia skarżącego czy innych osób lub podmiotów. Z oświadczeń składanych w toku sprawy nie wynika nawet to, gdzie konkretnie były przechowywane kwiaty skarżącego w gospodarstwie D. C. (brak wskazania działek ewid. czy adresu). Nieprawidłowości stwierdzone w tej sprawie oznaczały naruszenie § 13za ust. 2 rozporządzenia dot. płatności chryzantemowej (odnośnie kompletnego wypełnienia wniosku), ust. 3 pkt 5 (odnośnie podawania we wniosku lokalizacji chryzantem) i ust. 5 pkt 2 (odnośnie ujęcia we wniosku kwiatów znajdujących się poza powiatem, w którym zawnioskowano o płatność chryzantemową).

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że konsekwencje stwierdzonych w tej sprawie nieprawidłowości zostały w zaskarżonej decyzji określone i wyliczone prawidłowo. Na ostateczną wysokość płatności wpłynęła liczba kwiatów, które skarżący sam określił jako utrzymywane na terenie powiatu krakowskiego. Kwiaty utrzymywane na terenie innego powiatu nie podlegały właściwości Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie. Zatem niemożliwe okazało się uznanie wykrytych w sprawie nieprawidłowości za usprawiedliwione. Wynika to m.in. z tego, że podczas składania wniosku o płatności skarżący oświadczył (własnoręcznym podpisem) że zna zasady przyznawania tych płatności. Organ I instancji zastosował się do zaleceń zawartych w dot. tej sprawy wyrokach sądów administracyjnych. Ponadto Dyrektor podkreślił, że do organu nie trafiły żadne informacje, które pozwoliłyby inaczej rozstrzygnąć tę sprawę.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że nie ustalono, aby nieprawidłowości wykryte w tej sprawie były wynikiem prawidłowo zgłoszonej siły wyższej, zaistniały przez oczywisty błąd, który byłby możliwy do sprostowania z urzędu, nie mogły być wnioskodawcy znane i wynikały z błędu organów ARiMR, były zupełnie niezawinione przez wnioskodawcę - zostały zgłoszone do ARiMR przed ich wykryciem przez pracowników, są na tyle nieznaczne, że mogłyby zostać pominięte. Z tego powodu niemożliwe było uznanie wykrytych w sprawie nieprawidłowości za niewpływające na jej ocenę.

Końcowo organ odwoławczy odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Podkreślił, że zarzut pominięcia oświadczeń K. i M. Z. z dnia 10 maja 2021 r. jest całkowicie bezzasadny. Organ powołał te dowody w uzasadnieniu decyzji oraz przedstawił logiczne i spójne wnioski z nich wynikające. K. Z. oświadczył: "ja ze swojej strony zajmowałem się częścią pozostałą z puli 500szt odebranych przy zakupie - zmagazynowanych w moich pomieszczeniach gospodarczych". Z kolei M. Z. wskazała: "w okresie 1-18.11-2020r. pomagałam dwukrotnie mojemu mężowi K. Z. w czynnościach nawadniania posiadanych przez Niego w tym czasie i przechowywanych w związku z brakiem możliwości sprzedaży chryzantem w ilości ok 500szt.". Organ I instancji wbrew twierdzeniu skarżącego prawidłowo stwierdził, że z tych oświadczeń wynika przechowywanie ok. 500 sztuk chryzantem przez skarżącego na jego posesji w O. Oświadczenia te pochodziły od samej strony (zainteresowanej korzystnym dla niej rozstrzygnięciem) oraz nie były przez nikogo korygowane czy kwestionowane do czasu wydania decyzji zaskarżonej. Prawidłowe było zatem uznanie ich za wiarygodne. Przy tym wbrew twierdzeniom skarżącego, organ I instancji nie pominął dowodów w postaci potwierdzenia przekazania chryzantem do biogazowni oraz faktur potwierdzających ich nabycie. Organ I instancji, aby przyznać płatność musiał zbadać, czy została wypełniona przesłanka prawidłowego oddania/utylizacji chryzantem (w sposób opisany w § 13za ust. 12 rozporządzenia dot. szkód) - dowodem na spełnienie tej przesłanki było wspomniane potwierdzenie przekazania do biogazowni. Zawierało ono liczbę przekazanych chryzantem (3415 sztuk), ale nie było w nim wspomniane, gdzie te kwiaty były przechowywane przed utylizacją. Potwierdzenie oddania chryzantem do biogazowni było zatem dowodem na spełnienie przesłanki z § 13za ust. 12 rozporządzenia dot. szkód (prawidłowej utylizacji) odnośnie prawie wszystkich chryzantem (za wyjątkiem kilkudziesięciu szkód prawidłowo przekazanych innemu podmiotowi - na co również przedłożono potwierdzenie). Nie było jednak dowodem na przechowywanie kwiatów w konkretnym miejscu. Z kolei w przypadku faktur VAT - wbrew twierdzeniu organ I instancji uznał w trakcie postępowania, że są one dowodem na to, że strona weszła w posiadanie tych kwiatów. Z wezwania z dnia 22 kwietnia 2021 r. wynika, że organ I instancji w związku z otrzymaniem faktur (będących dowodami na nabycie kwiatów) uznał, że należy ustalić tylko czy i gdzie strona przechowywała chryzantemy. Skarżącego wezwano bowiem do przedstawienia dowodów (dokumentów zakupu stosownych urządzeń, oświadczeń świadków), wskazujących na to, gdzie kwiaty były przechowywane i doglądane. Organ I instancji bowiem słusznie wtedy przyjął, że same faktury nie są dowodem na prawidłowość wskazania miejsca przechowywania wskazanego we wniosku.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., dot. nieodniesienia się do części materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji - organ odwoławczy wskazał, że nawet jeśli takie naruszenie wystąpiło, to nie mogło mieć ono wpływu na rozstrzygnięcie. W niniejszej decyzji szczegółowo odniesiono się do tego, co wynikało i co nie wynikało z poszczególnych dowodów, zatem podtrzymane przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie organu I instancji zostało należycie uzasadnione w zakresie, którego dotyczy zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. sformułowany w odwołaniu.

W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest również zarzut dot. błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na uznaniu, że co do ok. 500 szt. chryzantem, przyznanie mogło nastąpić tylko na oddzielnie złożony wniosek złożony do BP ARiMR w Kazimierzy Wielkiej. Mimo sposobu sformułowania zarzutu, zakwestionował tak naprawdę nie ustalenie faktyczne, a ocenę prawną (nie można było przyznać pomocy chryzantemowej do ok. 500 szt. chryzantem ze względu na przechowywanie ich na terenie pow. kazimierskiego). Niemożliwe było w tym przypadku przekazanie sprawy w zakresie owych około 500 sztuk do Kierownika BP w Kazimierzy Wielkiej (na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.). ze względu na to, że przyznanie pomocy chryzantemowej zależało także od prawidłowości wypełnienia wniosku (zgodnie z § 13za ust. 2 rozporządzenia dot. szkód). Strona wskazała w złożonym wniosku, że 3469 chryzantem było przechowywane na terenie powiatu krakowskiego. Wniosek był złożony prawidłowo odnośnie 2969 sztuk tych kwiatów i do tej liczby płatność została przyznana w decyzji zaskarżonej. Odnośnie pozostałych chryzantem nie było prawidłowo złożonego wniosku, który dało się przekazać do BP ARiMR w Kazimierzy Wielkiej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu oraz dokonanie oceny dowodów z uchybieniem zasady logicznego myślenia oraz zasady łącznego rozpatrywania dowodów na tę samą okoliczność polegających na:

- pominięciu jako dowód w sprawie, informacji zawartych w piśmie BIOGAZOWNI dnia 18 listopada 2021 r. o liczbie zutylizowanych roślin, a tym samym fakcie ich posiadania przez skarżącego,

- pominięciu jako dowód w sprawie, załączonych do odwołania z dnia 3 stycznia 2021 r. faktur VAT, na okoliczność wykazania faktu zakupu roślin przez skarżącego oraz ich ilości, co skutkowało niedostatecznym wyjaśnieniem przedmiotowej sprawy i wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji odmownej udzielenia pomocy finansowej,

- pominięciu jako dowód w sprawie potwierdzenia wpłaty dokonanej przez stronę na rzecz D. C., na okoliczność wykazania, iż skarżący dokonał płatności za zakupione kwiaty na podstawie faktur vat 11/10/2020, 12/10/2020, 13/10/2020, a tym samym na okoliczność potwierdzenia, iż skarżący dokonał zakupu kwiatów, wywiązał się z płatności na rzecz producenta oraz był w posiadaniu przedmiotowych kwiatów;

2. art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpoznania sprawy i ograniczenia się do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji, co skutkowało niedostatecznym wyjaśnieniem przedmiotowej sprawy i wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji odmownej udzielenia pomocy finansowej,

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy istniały podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. tj. uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozstrzygnięcia, ewentualnie uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym uznaniu, iż skarżący winien ubiegać się o pomoc finansową co do 500 sztuk chryzantem osobnym wnioskiem złożonym do Biura Powiatowego ARiMR w Kazimierzy Wielkiej;

W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W niniejszej sprawie w wyroku z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. I SA/Kr 1212/21, co znajduje pełną aktualność w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że zgodnie z art. 4 i nast. ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U z 2019 r. poz. 1505 z późn. zm., dalej: ustawa o ARiMR), podmiotem właściwym w sprawach szeroko rozumianego wpierania rolnictwa i obszarów wiejskich jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR, prawodawca krajowy zawarł delegację ustawową, stosownie do której szczegółowe zasady realizacji powierzonych Agencji zadań dookreślają przepisy wydanego przez Radę Ministrów rozporządzenia. Korzystając z powyższej delegacji, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187).

Rozporządzenie zostało zmienione rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1932), które weszło w życie w tym samym dniu. Zmiana dotyczyła dodanie § 13za określającego zasady udzielania pomocy finansowej posiadaczom chryzantem doniczkowych i ciętych w fazie pełnej dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku - będącym mikroprzedsiębiorstwem, małym lub średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19.

Zgodnie z brzmieniem § 13za rozporządzenia, Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, posiadaczowi co najmniej: 50 sztuk chryzantem doniczkowych w fazie pełnej dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, lub 200 sztuk chryzantem ciętych w fazie pełnej dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, jednocześnie będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE.L193.1); dalej: "rozporządzenie nr 702/2014", któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19.

Postępowanie przed organami ARiMR regulowane jest natomiast w art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR. Stosownie do tej regulacji, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy.

Art. 10a ust. 1 dodano na podstawie art. 36 pkt 4 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, z mocą obowiązującą od 1 września 2017r. Ponadto, zgodnie z art. 10a ust. 6 pkt 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do postępowań rozstrzyganych w drodze decyzji na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy. Zauważyć jednak należy, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2015 r. poz. 187 z póz. zm.) zostało wydane na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Zatem w postępowaniu prowadzonym w oparciu o ww. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, obowiązują wszelkie standardy w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Jednym z warunków przyznania pomocy posiadaczom chryzantem było złożenie kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku dot. ww. płatności. Nie oznacza to jednak, że wystąpienie jakichkolwiek błędów we wniosku powoduje automatyczną odmowę pomocy. Prawodawca również takiego warunku nie wprowadził uzależniając np. przyznanie pomocy od bezwzględnego spełnienia wymogów formalnych wniosku. Żaden bowiem przepis k.p.a. nie wprowadza tzw. formalnej teorii dowodów, tj. nie wprowadza obowiązku udowadniania pewnych faktów jedynie za pomocą określonych dowodów. Zgodnie zaś z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Zgodnie z przepisami dotyczącymi ww. płatności zainteresowany wsparciem (wnioskodawca):

- musiał posiadać chryzantemy przeznaczone do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku,

- chryzantemy wnioskodawcy miały być w pełni dojrzałe (min. 50 doniczkowych lub 200 ciętych),

- nie mógł sprzedać ww. kwiatów w związku z zamknięciem cmentarzy w 2020 r. (z uwagi na zagrożenie epidemią COVID-19) - § 13za ust. 1 rozporządzenia,

- był zagrożony utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19,

- musiał złożyć kompletny i prawidłowo wypełniony wniosek dot. ww. płatności (§ 13za ust. 2 ww. rozporządzenia) w którym miał m.in. podać miejsce przechowywania ww. kwiatów (§ 13za ust. 3 pkt 5 ww. rozporządzenia).

Jeżeli strona złoży błędnie wypełniony wniosek winien być on skorygowany w taki sposób, aby spełniał wszystkie wymogi przewidziane w rozporządzeniu. Obowiązek ten ciąży zarówno na stronie jak i na organie. Organ bowiem zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w taki sposób, aby strona nie poniosła szkody w wyniku nieznajomości prawa w tym zasad związanych z wypełnieniem wniosku.

W postępowaniu w sprawie przyznania pomocy posiadaczowi chryzantem organy winny bowiem przestrzegać ogólnych zasad postępowania administracyjnego i respektować podstawowe założenia procedury administracyjnej. Powinny zatem poczynić ustalenia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie podjęte rozstrzygnięcie uzasadnić zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Tym bardziej dokonując wykładni przepisów organy winny mieć na względzie cel jaki przyświecał prawodawcy przy wprowadzeniu ww. regulacji. Niewątpliwie celem dokonanych w dniu 2 listopada 2020 r. zmian rozporządzenia było udzielenie wsparcia posiadaczom chryzantem w pełnej dojrzałości, którzy z powodu zakazu wejścia na cmentarze zostali pozbawieni możliwości ich sprzedaży. Wobec powyższego na organach administracji spoczywał obowiązek udzielenia pomocy wszystkim przedsiębiorcom ponoszącym straty w związku z wprowadzonym zakazem, którzy wykazali liczbę chryzantem oddanych podmiotom lub instytucjom określonym w rozporządzeniu.

Wprowadzenie przepisów zmieniających rozporządzenie nie zostało poprzedzone odpowiednim vacatio legis, umożliwiającym zapoznanie się z treścią przepisów. Dokładna analiza treści rozporządzenia była konieczna, bowiem uzależniało ono przyznanie pomocy od spełnienia szeregu obowiązków w zakresie zachowania odpowiedniej treści i terminu składanych wniosków.

Ponadto rozporządzenie zmieniające przewidywało wyjątkowo krótki okres na złożenie wniosku, to jest 4 dni.

W ocenie Sądu tryb wdrażania powyższych przepisów pomocowych naruszał wynikające z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady zaufania obywateli do państwa i przyzwoitej legislacji. Nie można stawiać wyższych wymagań wnioskodawcom niż oddziałom Agencji, które także nie były w stanie prawidłowo przygotować się do wykonania rozporządzenia poprzez wydanie formularzy wniosku już w pierwszym dniu obowiązywania nowych przepisów. W związku z powyższym Sąd uznał za nieusprawiedliwioną odmowę przyznania pomocy poszkodowanemu posiadaczowi chryzantem w przypadku, gdy faktycznie poniósł on szkodę, złożył w terminie wniosek, który jedynie nieprawidłowo wypełnił, wskazując błędnie miejsce przechowywania chryzantem.

Z art. 9 k.p.a. wynika bowiem obowiązek wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, by osoby uczestniczące w tym postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione, aby zostało wydane rozstrzygniecie o treści żądanej przez stronę. Ponadto obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2001 r. sygn. V SA 44/01, LEX nr 50158, z dnia 25 czerwca 1997 r. sygn. SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816).

Organ, kierując się treścią art. 9 k.p.a., powinien zatem czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w sprawie, a więc konkretnie wskazać, na czym polegało nieprawidłowe wypełnienie wniosku i kwestię tę powinny wyjaśnić poprzez dążenie do ustalenia miejsca przechowywania chryzantem.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący zakupił 3500 chryzantem na podstawie trzech faktur z dnia 27 października 2020 r. w Gospodarstwie Rolnym D. C.

W dniu 18 listopada 2020 r. 3415 chryzantem zostało przyjętych do utylizowania w B. w W.u, czego dowodem jest "Potwierdzenie liczby chryzantem odebranych jako bioodpady". Za utylizację 3415 chryzantem skarżący zapłacił 3.688,20 zł. na co jako dowód przedstawiono fakturę z dnia 19 listopada 2020 r. Okoliczność sprzedaży i przechowywania chryzantem w Gospodarstwie Rolnym D. C. zostały potwierdzone przez właściciela gospodarstwa. Fakt posiadania chryzantem został potwierdzony w oświadczeniach również przez M. Z. i K. Z.

Skarżący dostarczył jako dowód posiadania części kwiatów, 5 zdjęć na których widać dziesiątki kwiatów w pełni rozwiniętych.

Jak wskazał Sąd, na zdjęciach w lewym górnym rogu wskazany jest adres zdjęcia jpg gdzie widnieje data utworzenia 20201028, którą należy odczytać w ten sposób, iż zdjęcie zostało utworzone w dniu 28 października 2020 r. Datę wykonania zdjęcia przechowywanego w formie elektronicznej (co wynika z oznaczenia jpg), bez trudu można ustalić poprzez otwarcie na zdjęciu, w wersji elektronicznej, zakładki "informacje o pliku". Podważanie przez organy faktu posiadania przez skarżącego również sfotografowanych kwiatów, jest całkowicie niezrozumiała.

Sąd nakazał, aby ponownie rozpatrując sprawę organ przeprowadził postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych wyżej przepisów k.p.a., a przy ocenie dowodów wykorzystał zasady logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i koherentność materiału dowodowego, mając na uwadze, że skarżący nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu. W tym kontekście organ dokonać miał ustaleń faktycznych, biorąc pod uwagę materiał zdjęciowy znajdujący się w aktach sprawy oraz fakt, że to organ przerwał postępowanie wyjaśniające związane z ustaleniem liczby i stopnia rozwoju chryzantem.

Organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia 3 marca 2025 r., przyznał skarżącemu 59.380 zł płatności za 2969 sztuk chryzantem, które zostały ocenione jako zlokalizowane na terenie powiatu krakowskiego. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że ok. 500 sztuk chryzantem opisanych przez skarżącego jako znajdujące się w miejscowości O. nie zostało zakwalifikowane do płatności, ponieważ organem właściwym miejscowo w przypadku tak położonych chryzantem był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kazimierzy Wielkiej.

Uzasadniając to stanowisko organ wskazał, że K. Z. w piśmie z dnia 10 maja 2021 r. oświadczył: "ja ze swojej strony zajmowałem się częścią pozostałą z puli 500szt odebranych przy zakupie - zmagazynowanych w moich pomieszczeniach gospodarczych". Z kolei M. Z. na pytanie organu "o wskazanie czynności, związanych z pielęgnacją przechowywanych kwiatów do dnia 18-11-2020 r.", w piśmie z dnia 10 maja 2021 r. wskazała: "w okresie 1-18.11-2020r. pomagałam dwukrotnie mojemu mężowi K. Z. w czynnościach nawadniania posiadanych przez Niego w tym czasie i przechowywanych w związku z brakiem możliwości sprzedaży chryzantem w ilości ok 500szt.".

Organy pominęły przy tym całkowicie tę część w/w oświadczeń, w której K. Z. wskazał: "w transporcie części kwiatów pozostających w moim posiadaniu do miejscowości I. [...], [...] I. wraz ze mną uczestniczyła moja żona", M. Z. wskazała: "oświadczam również, że uczestniczyłam w transporcie ww. kwiatów do miejscowości I. [...], [...] I.", a także część oświadczenia D. C. z dnia 11 maja 2021 r., w której wskazał on "pomagałem Panu K. Z. w transporcie kwiatów pod adres I. [...]". Organ nie poczynił przy tym żadnych ustaleń, kiedy kwiaty te zostały przetransportowane do I.

W aktach sprawy znajdują się zdjęcia potwierdzające znajdowanie się kwiatów w O. w dniu 28 października 2020 r. oraz oświadczenie skarżącego: "z kwiatami które miałem bezpośrednio w swojej dyspozycji radziłem sobie doraźnie przy pomocy fizycznej mojej żony M. Z." oraz oświadczenie żony skarżącego, że we wskazanym przez organ okresie przed 18 listopada 2020 r. dwukrotnie pomagała mężowi nawadniać kwiaty, nie ustalono przy tym, kiedy to nawadnianie miało miejsce. Z ogólnodostępnych danych dotyczących częstotliwości nawadniania chryzantem wynika, że jesienią, gdy kwiaty te kwitną, wymagają zwykle nawadniania codziennie, a z pewnością nie rzadziej niż co drugi dzień. Zatem z oświadczenia żony skarżącego może wynikać zarówno to, że od 1 listopada 2020 r. kwiaty przez skarżącego i jego żonę zostały podlane dwukrotnie, zatem prawdopodobnie 1 i 2; 1 i 3 lub 2 i 4 listopada, a następnie przetransportowane do I., jak i to, że po dwukrotnym nawodnieniu, skarżący z żoną przestał je podlewać i pozwolił uschnąć, co byłoby działaniem całkowicie nieracjonalnym w kontekście złożonego wniosku; a następnie dopiero te uschnięte transportował do I. w nieustalonym przez organ czasie.

Prowadząc zatem ponownie postępowanie, organ winien okoliczności te precyzyjnie ustalić wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, w tym z przesłuchania świadków i strony.

Podsumowując Sąd wskazuje, że organy nie przeprowadziły prawidłowego, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, z uwzględnieniem wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. I SA/Kr 1212/21, co uzasadnia naruszenie przepisów w postaci art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 79 § 2 k.p.a. a w konsekwencji art. 8, art. 11 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania w pkt II sentencji wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.