Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 28 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2024 roku sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Burmistrza L. w udostępnieniu informacji publicznej 1) zobowiązuje Burmistrza L. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 6 stycznia 2024 roku w zakresie tiret: 2, 3 i 4 wniosku; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) nie przyznaje od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; 4) zasądza od Gminy L. na rzecz skarżącego A. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

We wniosku z 6 stycznia 2024 r. A. P. wystąpił do Urzędu Miasta

i Gminy w L. o udostępnienie informacji w zakresie:

1. "ogłoszenie o zamówieniu robót na budowę parkingu przy Kościele R. w L. przy ul. Z., z uwzględnieniem daty opublikowania na BIP protokołu z rozstrzygnięcia, umowy zawartej z wykonawcą (dokumentacji zamówienia publicznego wraz z umowami)";

2. "decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie parkingu przy Kościele R.

3. "umowy np. sprzedaży lub dzierżawy/użyczenia gruntu kościelnego na cel pożytku publicznego - budowa ww. parkingu, zgoda właściciela gruntu, tj. Parafii W.

4. "protokoły odbioru technicznego inwestycji, informacje dotyczące sprawowanego nadzoru budowlanego nad inwestycją."

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz L. w piśmie z 17 stycznia 2024 r. poinformował, że w 2024 r. nie ogłoszono zamówienia na roboty w postaci budowy parkingu przy Kościele R. w L. przy ul. Z.

Wnioskodawca złożył skargę na bezczynność Urzędu Miasta i Gminy L., wnosząc o: zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z jego wnioskiem, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł. Stwierdził, że organ pozostaje

w bezczynności, ponieważ nie udostępnił żądanej informacji, mimo że jest w jej posiadaniu, ani nie wydał decyzji odmownej.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz L. wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że organami władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r., poz. 902, w skr. u.d.i.p.) są organy samorządu terytorialnego oraz jednostki organizacyjne tych organów, jeżeli

nie są osobami prawnymi, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 i 4 tej ustawy. Podmiotem takim nie jest urząd miasta i gminy. Nie jest on organem administracji publicznej ani podmiotem reprezentującym jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Jest jedynie jednostką organizacyjną obsługującą radę gminy i gminę. Nie posiada podmiotowości prawnej, nie działa w formie jednostki budżetowej,

nie wykonuje zadań publicznych i nie dysponuje majątkiem publicznym.

W konsekwencji nie może być zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Kontrola działalności administracji publicznej dokonywana przez sądy administracyjne, a wyznaczona przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.,

w skr. p.p.s.a.), obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku ocenie nie podlega określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania

w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej jest aktem autonomicznym względem Kodeksu postępowania administracyjnego. Zapisy k.p.a. są stosowane w tej procedurze wyłącznie w zakresie wydania decyzji (art. 16 ust. 2 u.d.i.p.). Brak więc podstaw do sięgania po zapisy k.p.a. w zakresie pojęcia bezczynności. Z kolei u.d.i.p. ani p.p.s.a. go nie definiuje.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych,

z bezczynnością organu administracji na gruncie u.d.i.p. mamy do czynienia, gdy

w prawnie ustalonym terminie nie podjął on żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W pojęciu bezczynności mieści się także sytuacja, w której adresat

co prawda podejmuje działania, jednakże forma lub zakres informacji nie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa, czyli gdy podjęte przez organ działania

nie są właściwe w danym stanie faktycznym i prawnym.

W sprawie dotyczącej bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej należy zbadać, czy organ jest właściwym adresatem wniosku obowiązanym do jego rozpoznania, czy żądana informacja mieści się w pojęciu informacji publicznej, wreszcie, czy w przewidzianym terminie podjęto przewidziane prawem czynności, tak co do formy i treści.

W niniejszej sprawie zastrzeżeń nie budzi to, że żądania zawarte we wniosku mieszczą się w zakresie przedmiotowym u.d.i.p. Odnoszą się bowiem do jednostki samorządu terytorialnego, realizującej powierzone jej zadania finansowane ze środków publicznych. Zadania te dotyczą budowy inwestycji celu publicznego, zatem związane

z nią dokumenty i informacje posiadają walor informacji publicznej.

W zakresie tym podmiotem obowiązanym z mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej jest Burmistrz L..

Błędne oznaczenie w skardze strony postępowania jako Urząd Miasta i Gminy L. nie skutkuje odmową jej rozpatrzenia (przez jej odrzucenie) jako niedopuszczalnej z przyczyn formalno-podmiotowych. W sprawach z zakresu prawa publicznego szerokie zastosowanie znajduje bowiem zasada falsa demonstratio non nocet.

Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna

nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie,

w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Z zachowaniem terminu Burmistrz L. odpowiedział tylko na pkt 1 przedmiotowego wniosku, informując, że w 2024 r. nie ogłoszono zamówienia na roboty w postaci budowy parkingu przy Kościele R. w L. przy ul. Z.

Zatem organ pozostaje w bezczynności co do reszty wniosku. Stąd w pkt 1 wyroku, stosownie do 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., został zobowiązany do rozpoznania go

w zakresie tiret: 2, 3 i 4.

Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a., należało orzec, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość

o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków

i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Na ocenę stopnia naruszenia prawa wpływa wiele czynników, w tym również fakt, czy organ pozostawał całkowicie bierny, czy też starał się podejmować czynności zmierzające do rozpoznania sprawy, za które następczo okazały się wadliwe. W przedmiotowej sprawie bezczynność nie miała miejsca

z rażącym naruszeniem prawa. Burmistrz podjął działanie mające na celu rozpoznanie wniosku (pismo z 17 stycznia 2024 r.) i jakkolwiek uczynił to w sposób niekompletny, to nie można mu przypisać świadomego i celowego działania na niekorzyść skarżącego.

Sąd nie przyznał stronie skarżącej sumy pieniężnej, o czym orzeczono

w punkcie 3 wyroku. Jak podkreśla się w orzecznictwie, suma pieniężna ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, a jedynie akcesoryjnie charakter represyjny

i prewencyjny (dyscyplinujący). Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej chodzi bowiem przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej

w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wyartykułowane i uzasadnione przez skarżącego w treści wnoszonej przez niego skargi (zob. wyroki NSA z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17 i z 3 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2954/17; orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie.

O zwrocie kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana

w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.