Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. j. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielach z dnia 20 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 613/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. j. w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 20 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 613/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił A. Sp. j. w D. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z [...] października 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.

Sąd pierwszej instancji, uwzględniając sytuację finansową wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek uzasadniających udzielenie stronie skarżącej ochrony tymczasowej. Na dzień 30 czerwca 2021 r. przychód netto ze sprzedaży strony skarżącej wyniósł 41 934 410,78 zł (rachunek zysków i strat). Spółka na dzień 30 czerwca 2021 r. dysponowała rzeczowymi aktywami trwałymi o łącznej wartości 29 349 382,91 zł, w tym gruntami o wartości 4 631 398,35 zł oraz budynkami, lokalami i obiektami inżynierii lądowej i wodnej o wartości 15 134 205,07 zł. Ponadto skarżąca nie wskazała, aby posiadane przez nią nieruchomości były obciążone prawami osób trzecich. Strona w złożonym wniosku wskazała też na spadek dochodów przedsiębiorstwa oraz na brak możliwości odkładania przez spółkę rezerwowych środków, lecz w ocenie Sądu skarżąca dysponowała aktywami, które umożliwiały jej uiszczenie kary pieniężnej. Spółka nie przedstawiła dokumentów źródłowych, ani nie powołała okoliczności, które pozwalałyby stwierdzić, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej spowodowuje utratę płynności finansowej spółki i w konsekwencji doprowadzi do zwolnienia części pracowników.

Zdaniem WSA, skarżąca nie wykazała, że na skutek uiszczenia kary pieniężnej w kwocie 20.000 zł grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot uiszczonej należności.

Za niewystarczające Sąd uznał powołanie się we wniosku na stan epidemii, który spowodował powszechne trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej obejmujące swym zasięgiem cały kraj i większość przedsiębiorców.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o przeprowadzenie rozprawy, zmianę orzeczenia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Zarzuciła naruszenie:

1. art. 134 § 1 w zw. z art. 166 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a."), poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w oparciu o cały zebrany w sprawie materiał dowodowy w zakresie źródeł finansowania działalności spółki i związanych z tym obciążeniami spadku przychodów wywołanych epidemią COVID-19, skutkujących brakiem możliwości pokrycia kosztów działalności spółki nałożonej kary w kwocie 20.000 złotych

2. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu i błędne przyjęcie, że:

- wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez ściągnięcie spornej kwoty nie doprowadzi do załamania finansowego spółki i konieczności zawieszenia jej działalności i jej upadłości,

- brak jest przesłanek uzasadniających udzielenie stronie skarżącej ochrony tymczasowej, w sytuacji gdy skarżąca złożyła szereg dokumentów z których wynika, że nie może już wyprzedawać środków trwałych, aby moc zapewnić płynność finansową przedsiębiorstwa.

- skarżąca nie uprawdopodobniła, iż na skutek uiszczenia kary pieniężnej w kwocie 20.000 złotych grozi jej szkoda, której rozmiar przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału wynika, że skarżąca była zmuszona aby złożyć przedmiotowy wniosek o wstrzymanie kary z uwagi na obawę przed utratą płynności finansowej oraz ryzyko gospodarcze związane z pandemią COVID-19.

We uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że jej dochody w latach ubiegłych głównie pochodziły ze sprzedaży nieruchomości i z dotacji przeznaczonych m.in. na utrzymanie miejsc pracy. Obecnie nie ma już nieruchomości, które może sprzedać, ponieważ wszystkie są jej potrzebne do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto, podała, że kwota jej miesięcznych zobowiązań przekracza 198.000 zł. Wskazała również, ile osób zatrudnia i jak pandemia COVID-19 wpłynęła na jej sytuację finansową.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami.

Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjny, Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej.

Należy bowiem stwierdzić, że skarżąca we wniosku w żaden sposób nie powołała argumentów przemawiających za udzieleniem ochrony tymczasowej. Załączyła jedynie dokumenty finansowe, jednak jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, nie wynikało z nich, że wykonanie decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Zasadnie bowiem WSA zauważył, że z dokumentów złożonych wraz z wnioskiem wynika, że na dzień 30 czerwca 2021 r. przychód netto ze sprzedaży strony skarżącej wyniósł 41.934.410,78 zł (rachunek zysków i strat). Spółka na dzień 30 czerwca 2021 r. dysponowała rzeczowymi aktywami trwałymi o łącznej wartości 29.349.382,91 zł, w tym gruntami o wartości 4.631.398,35 zł oraz budynkami, lokalami i obiektami inżynierii lądowej i wodnej o wartości 15.134.205,07 zł. Tak zobrazowana sytuacja finansowa skarżącej nie wskazywała na to, że uiszczenie przez skarżąca 20.000 zł tytułem kary pieniężnej mogłoby spowodować ziszczenie się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Argumentacja w tym zakresie została natomiast zamieszczona w uzasadnieniu zażalenia, jednak nie mogła zmienić niniejszego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli NSA jest bowiem zasadność odmowy wstrzymania wykonania postanowienia i nowa argumentacja na poparcie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej zaprezentowana w zażaleniu uchyla się spod rozpoznania NSA.

W tych okoliczności sprawy NSA podzielił stanowisko WSA w Kielcach o niewykazaniu przez skarżącą przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., NSA orzekł jak w sentencji.