Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 lutego 2026 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2025 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.

W dniu 09 stycznia 2025 r. do Urzędu Miasta i Gminy w S. wpłynęła korekta informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, złożona przez S. Z. i E. Z. - współwłaścicieli nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] (działka nr [...]). Wnioskodawcy wskazali, że na ww. nieruchomości jest prowadzone gospodarstwo rolne, zaś budynki wykorzystywane w gospodarstwie rolnym są zwolnione z podatku od nieruchomości.

Postanowieniem z 14 stycznia 2025 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku rolnego i od nieruchomości, na 2025 rok.

Decyzją z 11 kwietnia 2025 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2025 rok z tytułu obowiązku podatkowego w podatku rolnym i od nieruchomości, w łącznej kwocie 901 zł.

Uzasadniając Burmistrz stwierdził że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, na działce nr [...] jest jeden budynek określony jako "budynek mieszkalny" i jeden budynek określony jako "budynek niemieszkalny", oba budynki są usytuowane na części działki sklasyfikowanej jako "tereny mieszkaniowe".

Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (D. U. z 2024 r. poz. 1176, dalej jako u.p.o.l.) zwolnione od podatku od nieruchomości są budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej.

Skarżący udokumentował, że jest posiadaczem gospodarstwa rolnego. Burmistrz dał wiarę twierdzeniom skarżącego, że budynek niemieszkalny ma charakter gospodarczy i służy działalności rolniczej, ale nie została spełniona przesłanka położenia budynku na gruntach gospodarstw rolnych, czyli na gruntach sklasyfikowanych jako użytki rolne w Ewidencji Gruntów i Budynków, prowadzonej przez Starostę S. .

Rozpoznając odwołanie S. Z. (dalej także jako skarżący) Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 22 września 2025 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu S. Z. zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnęło sprawę bez zasięgnięcia opinii ze Starostwa Powiatowego oraz mapek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zostało wprowadzone w błąd przez organ I instancji, że budynek nie jest na gruncie rolnym.

Skarżący załączył do skargi kserokopię decyzji Starosty [...] z 20 października 2025 r. nr [...] Wskazaną decyzją Starosta wprowadził zmianę w ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej działki nr [...], polegającą na przywróceniu oznaczenia sposobu użytkowania części tej działki jako grunty rolne zabudowane zamiast tereny mieszkaniowe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W dniu 13 stycznia 2026 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego (k. [...]) przy którym skarżący przesłał kserokopię decyzji Burmistrza z 18 grudnia 2025 r. o zmianie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2025, dla przedmiotowej działki i zmniejszeniu wymiaru zobowiązania pieniężnego (k. [...]).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i od nieruchomości. W decyzji z 11 kwietnia 2025 r. Burmistrz naliczył podatek od nieruchomości także za budynek niemieszkalny, bowiem ustalił, na podstawie wypisu z rejestru gruntów, wypisu z kartoteki budynków oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej, że przedmiotowy budynek niemieszkalny jest położony na terenach sklasyfikowanych jako mieszkaniowe. Tymczasem jednym z warunków zwolnienia od podatku od nieruchomości jest położenie budynku gospodarczego lub jego części – na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej (art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. "b" u.p.o.l.).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, dalej jako O.p.) decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś stosownie do postanowień § 4 tego artykułu, uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Ponadto, zgodnie z treścią art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co oznacza rozważenie, przeanalizowanie, zaznajomienie się z całym materiałem dowodowym. Ocena materiału dowodowego musi być dokonana we wzajemnym powiązaniu faktów, a wyciągnięte wnioski powinny być spójne i stanowić logiczną całość. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art. 191 O.p. zasadą swobodnej oceny dowodów, która powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie spełnia powyższych wymogów, co w konsekwencji doprowadziło także do naruszenia ustanowionej w art. 127 O.p. zasady dwuinstancyjności postępowania.

Rola organu odwoławczego nie sprowadza się wyłącznie do oceny argumentów podnoszonych przez podatnika. Wydanie decyzji powinno być poprzedzone, zgodnie z art. 122 (zasada prawdy obiektywnej) i ww. art. 187 § 1 O.p., zgromadzeniem wyczerpującego materiału dowodowego pozwalającego na zbudowanie podstawy faktycznej takiej decyzji oraz – co kluczowe w niniejszej sprawie - powinno być poprzedzone zweryfikowaniem informacji dotyczących przedmiotu opodatkowania, przekazanych przez podatnika. W realiach kontrolowanej sprawy było to uwzględnienie faktu, że toczy się postępowanie, wszczęte z urzędu przez Starostę, dotyczące nieprawidłowości dostrzeżonych w ewidencji gruntów i budynków, związanych z ujawnionymi na przedmiotowej działce użytkami rolnymi oraz ich powierzchnią (zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania, k. [...] akt [...]).

Znajdujące się w aktach informacje stanowią punkt odniesienia do czynionych następnie ustaleń faktycznych pozwalających na wykreowanie zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości. Zebrany materiał dowodowy powinien być poddany wszechstronnej ocenie przez organ podatkowy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 127 O.p.) postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej (podatkowej), która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Istotą administracyjnego toku instancji jest więc dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, nie zaś kontrola zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 8 sierpnia 2023 r. III FSK 516/23; Lex). Z obowiązków tych Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wywiązało się.

Uszło uwadze Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu , że w toku postępowania odwoławczego skarżący nadesłał ww. zawiadomienie od Starosty S. o wszczęciu postępowania w celu wyjaśnienia rozbieżności zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących użytków gruntowych na przedmiotowej działce nr [...] (k. [...] akt [...]).

Mając na uwadze związanie organu podatkowego informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno było wstrzymać się z ponownym rozstrzygnięciem sprawy podatkowej, do czasu wyjaśnienia rozbieżności zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących przedmiotowej działki. Dopiero wówczas organ wyższego stopnia dysponowałby wszystkim informacjami pozwalającymi na powtórne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy.

Jak bowiem okazało się w toku postepowania sądowoadministracyjnego, Starosta S. decyzją z 20 października 2025 r., a więc zapadłą już po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji kontrolowanej obecnie przez Sąd, wprowadził zmianę w ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej działki nr [...], polegającą na przywróceniu oznaczenia sposobu użytkowania części tej działki jako grunty rolne zabudowane zamiast tereny mieszkaniowe (k. [...] akt sądowych). W konsekwencji organ podatkowy decyzją z 18 grudnia 2025 r., działając w trybie art. 254 O.p. zmienił swoją decyzję w podatku rolnym i od nieruchomości, zmniejszając wymiar zobowiązania pieniężnego (k. [...] akt sądowych). Uzasadniając Burmistrz wskazał, że 04 grudnia 2025 r. otrzymał zawiadomienie o zmianach w danych ewidencyjnych Starostwa Powiatowego w S.. Między innymi grunty sklasyfikowane dotychczas jako "pozostałe" opodatkowane w podatku od nieruchomości zostały przeklasyfikowane w "grunty rolne zabudowane" opodatkowane w podatku rolnym. Wobec powyższego podatnik spełnił wszystkie warunki aby skorzystać ze zwolnienia budyniu gospodarczego od podatku od nieruchomości.

Ponownie rozpoznając odwołanie S. Z. od decyzji Burmistrza z 11 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po niezbędnym uzupełnieniu akt sprawy, rozważy umorzenie postępowania odwoławczego.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej P.p.s.a.) orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. uwzględniając uiszczony przez skarżącego wpis, w kwocie 100 zł.