Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Grupy Mieszkańców Gminy S. na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podziału Gminy S. na okręgi wyborcze postanawia: odrzucić skargę.

Państwowa Komisja Wyborcza uchwałą z dnia [...] lipca 2018r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez wyborców Gminy S. od postanowienia Komisarza Wyborczego w S. [..] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie podziału Gminy S. na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic i numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu wyborczym, utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie.

Uchwała została podana do publicznej wiadomości w dniu 10 lipca 2018 r. poprzez wywieszenie jej na stronie internetowej Państwowej Komisji Wyborczej www.pkw.gov.pl zakładka uchwały PKW w sprawie odwołań od postanowień komisarzy wyborczych.

W dniu 16 lipca 2018r. grupa wyborców - mieszkańców gminy S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę. W dniu 18 lipca 2018r. ta sama skarga wpłynęła bezpośrednio do Państwowej Komisji Wyborczej.

W zakresie zachowania terminu do wniesienia skargi skarżący wskazali, że do czasu wejścia w życie znowelizowanego art. 420 Kodeksu wyborczego zastosowanie znajdują reguły określone w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym art. 83 § 3 tej ustawy. W ocenie skarżących wystarczające jest oddanie skargi w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego przed upływem terminu do jej wniesienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminu. Natomiast w przypadku rozpoznania skargi organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ustawą z dnia 15 czerwca 2018r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2018r. poz. 1349) wprowadzono zmiany w ustawie z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz.U. 2018 poz. 130), w tym zmieniono jej art. 5 pkt 110 odnośnie art. 420 § 2 Kodeksu wyborczego, który otrzymał brzmienie: "Na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 3 dni od daty podania tego postanowienia do publicznej wiadomości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia wniesienia. Od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny". Nadto do art. 420 Kodeksu wyborczego dodano § 3 w brzmieniu: "W zakresie nieuregulowanym w kodeksie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018r. poz. 1302) dotyczące spraw ze skarg, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 2-6, art. 90, art. 91 § 2, art. 93, art. 96-122, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 i 3 oraz art. 243-262, z tym, że termin, o którym mowa w art. 193 tej ustawy wynosi 5 dni". Zmiany dokonano również w art. 12 ust. 3 ustawy z 11 stycznia 2018r., który otrzymał brzmienie: "Przepisy art. 420 ustawy, o której mowa w art. 5, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się odpowiednio, z tym że na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 3 dni od daty podania tego postanowienia do publicznej wiadomości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia wniesienia. Od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny". Nadto w art. 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018r. dodano ust. 3a w brzmieniu: "Do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018r. poz. 1302) dotyczące spraw ze skarg, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 2-6, art. 90, art. 91 § 2, art. 93, art. 96-122, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 i 3 oraz art. 243-262, z tym, że termin, o którym mowa w art. 193 tej ustawy wynosi 5 dni". Dodano również do art. 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018r. ust. 3b w brzmieniu: "Do ustalenia terminu złożenia skargi do komisarza wyborczego i odwołania do Państwowej Komisji Wyborczej, wskazanych w art. 420 ustawy, o której mowa w art. 5 w brzmieniu dotychczasowym, oraz skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosuje się odpowiednio art. 9 tej ustawy." Z kolei w art. 8 ustawy z dnia 15 czerwca 2018r. zawarto normę intertemporalną, zgodnie z którą: "Postępowania w sprawach ze skarg na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej niezakończonych przed dniem wejście w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 7 niniejszej ustawy oraz przepisów ustawy, o której mowa w art. 6, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą". Przy czym zgodnie z art. 9 cytowanej ustawy "Przepis art. 7 ust. 3 niniejszej ustawy oraz art. 12 ust. 3b ustawy, o której mowa w art. 6, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ma zastosowanie do skarg na postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej podane do publicznej wiadomości po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy".

W związku z tym, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała została podana do publicznej wiadomości przed wejściem w życie ustawy z dnia 15 czerwca 2018r. przepisy bezpośrednio odsyłające do art. 9 Kodeksu wyborczego nie znajdują zastosowania. W okresie przejściowym materię dotyczącą postępowań w sprawach podziału na okręgi wyborcze reguluje zatem art. 7 ustawy z dnia 15 czerwca 2018r. z wyłączeniem jego ust. 3, co nie oznacza, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie dotyczącym sposobu liczenia terminu do wniesienia skargi. Jak wynika bowiem z treści art. 7 ust. 2 ustawy z 15 czerwca 2018r. wyłączone jest stosowanie między innymi art. 53 p.p.s.a. regulujący kwestię terminu do wniesienia skargi. W tej sytuacji pomimo braku bezpośredniego odesłania do przepisów Kodeksu wyborczego, przyjąć należy, że skarga wnoszona na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego jest odrębnym rodzajem skargi w stosunku do skargi regulowanej w art. 3 § 2 p.p.s.a., należy bowiem do skarg, o których mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Regulacja w przepisach ustawy szczególnej ma pierwszeństwo przed regulacją w ustawie procesowej. Artykuł 9 § 1 Kodeksu wyborczego ustanowił regułę ogólną dla zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z którą ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. Dlatego brak bezpośredniego odesłania do tego przepisu nie wyklucza jego stosowania do skarg, o których mowa w Kodeksie wyborczym. W tej sytuacji termin 3 dniowy do wniesienia skargi, będzie zachowany jedynie wówczas, gdy skarga w tym terminie zostanie złożona w sądzie, a nie jak twierdzą skarżący oddana w polskiej placówce pocztowej wyznaczonego operatora.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 193 w związku z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.