Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 14 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2022 roku sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2022 roku, nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z [...] listopada 2021 roku Prezydent Miasta Poznania, działając na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 450) nałożył na L. sp. z o.o. w P. (dalej: "strona"; "skarżąca") karę pieniężną w wysokości 400 zł w związku z naruszeniem obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu marki Volkswagen [...], o nr rej. [...], w ustawowym terminie.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że strona w dniu 8 kwietnia 2021 r. zbyła przedmiotowy pojazd. Natomiast zgłoszenie tego faktu strona dokonała w dniu 13 lipca 2021 r. co oznacza, że nie wykonała obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu w ustawowym 30-dniowym terminie. W ocenie organu I instancji zaistniały przesłanki wskazane w ustawie - Prawo o ruchu drogowym do nałożenia kary administracyjnej, która po uwzględnieniu zakresu naruszenia, jego powtarzalności oraz uzyskanych korzyści finansowych - została ustalona w wysokości 400 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła strona skarżąca.

Decyzją z [...] lutego 2022 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta Poznania wydał rozstrzygnięcie, do którego był zobligowany na podstawie przepisu art. 140mb pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zaistniała bowiem przesłanka - niedochowania terminu, o którym mowa w przepisie art. 78 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Przepis ten stanowi, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Organ podkreślił, że organy administracji publicznej w zakresie nakładania kary pieniężnej za niedochowanie ustawowego 30-dniowego terminu na poinformowanie o nabyciu/zbyciu pojazdu nie dysponują prawem do odstąpienia od wydawania takich decyzji na zasadzie uznania administracyjnego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła strona skarżąca żądając jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania.

Strona zarzucała organom naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego art.78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i procesowego (art. 6, 7 i 8 kpa oraz art. 189 f kpa).

W odpowiedzi na skargę organ nie ustosunkował się do podnoszonej w skardze kwestii i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej podniesionych.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu utrzymująca w mocy decyzję Prezydent Miasta Poznania o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 400 zł w związku z naruszeniem obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie należy rozważyć, czy w sprawie znajdą zastosowanie przepisy wprowadzone w związku z pandemią Sars-Covid i tym samym strona skarżąca może konwalidować uchybiony przez siebie 30-dniowy terminu w zakresie poinformowania o zbyciu pojazdu.

Materialnoprawną podstawę w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.

Z kolei art. 140 mb pkt 2 ww. ustawy określa, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.

Strona nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku poinformowania Prezydenta Miasta Poznania o nabyciu pojazdu. Poza sporem pozostaje, że 8 kwietnia 2021 roku zbyła pojazd, a zgłosiła ten fakt organowi 13 lipca 2021 r. tj. po upływie 30-dniowego terminu.

Nie ulega wątpliwości też, że przepisy ustawy P.r.d. ani działu III O.p. nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od wymierzenia kar pieniężnych. Wprawdzie art. 140n P.r.d. ustala przesłanki wymiaru kary administracyjnej (w ust. 4) - a więc normuje zagadnienie wyszczególnione w art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. - ale nie reguluje już zagadnienia odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymienionego w art. 189a § 2 pkt 2 K.p.a., a unormowanego w art. 189f K.p.a. Wobec tego należy uznać, że art. 189f K.p.a. ma zastosowanie w sprawach nakładania kar pieniężnych w trybie przepisów P.r.d.

Wskazać należy, że w związku z panującą od 2020 r. pandemią Sars-Cov, ustawodawca przyjął ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2021.2095, dalej jako "ustawa covidowa"), która weszła w życie z dniem 8 marca 2020 r. Zgodnie z jej art. 31 i ust. 1 w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r. wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1. W myśl ust. 2 przepisy ust. 1 stosuje się do pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw; do pojazdu zarejestrowanego nabytego lub zbytego nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.

Natomiast art. 31 ia. ust. 1 ustawy covidowej stanowi, że w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (która weszła w życie z dniem 23 lipca 2021 r.) do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19:

1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;

2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.

Wskazać należy, że powyższa regulacja nie ma zastosowania w sprawie, bowiem zbycie pojazdu nastąpiło już po okresie, w którym obowiązywała, tj. 8 kwietnia 2021 roku.

Organ pominął jednak art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

Zarówno przepis art. 15 zzr jak i przywołany przepis art. 15zzzzzn2 regulują bieg terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki oraz zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony przewidzianych w regulacjach prawnych, które zaliczyć można do szeroko rozumianego prawa administracyjnego. Niewątpliwie ustawodawca wprowadził przepisy szczególne, dające obywatelom ochronę przed skutkami ograniczeń związanych z epidemią w postaci zawieszenia biegu terminów prawa materialnego/zawitych przewidzianych przepisami prawa administracyjnego na czas stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii, zatem rolą organu jest stosowanie tych przepisów z uwzględnieniem ich celu (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4485/21, wyrok WSA w Opolu z dnia 31 grudnia 2021 r., sygn. I SA/Op 319/21).

Niezastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisu art.15zzzzzn2 i brak wyznaczenia stronie 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu pozbawiło stronę skarżącą możliwości skorzystania z zagwarantowanej w tym przepisie instytucji przywrócenia terminu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (podobnie WSA w Gorzowie Wlkp. - por. wyrok II SA/Go 274/22).

Z akt administracyjnych sprawy ani z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby organy informowały zgłaszających o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie przedmiotowego 30-dniowego terminu.

Naruszenie przez organy art. 7 i art. 9 K.p.a., mogło mieć wpływ na wynik sprawy i tym samym uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej.

Rozpoznając ponownie sprawę, w związku z wykazanym naruszeniem przepisów postępowania, organ I instancji w pierwszej kolejności poinformuje skarżących o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do powiadomienia organu o nabyciu pojazdu w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i wyznaczy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i do złożenia dokumentów. Przepis ten wprost uwzględnia sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki, nie wymaga wykazania braku winy strony.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organów obu instancji.

O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w z zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, w warunkach związania nim (art. 153 p.p.s.a.), organ uwzględni powyższe uwagi wskazania i oceny prawne.