Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1015/21 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skarg S.A., J.A., R.A., Z.D., J.D., Z.D., M.K., J.K., W.S., Z.K., S.K., A.K, P.L., H.M., S.M., T.K., A.M., E.M., B.R., A.S., R.T., J.T., A.B. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalania gruntów wsi [...] postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę A.B. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z [...] marca 2021 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalania gruntów wsi [...] z powodu nieuzupełnienia w terminie braków skargi.

W dniu 13 października 2021 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, wyjaśniając, że powodem uchybienia terminu była choroba ręki. Do wniosku skarżący załączył dokumentację medyczną.

Postanowieniem z 25 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że jak wynika z akt postępowania, choroba ręki nie miała charakteru nagłego i występowała co najmniej od marca 2021 r., nie przeszkadzając skarżącemu w podejmowaniu czynności procesowych. Sąd odnotował także, że skarżący w uzasadnieniu wniosku wskazał, że choroba nie uniemożliwiała mu wykonanie wezwania, lecz skarżący "nie miał do tego głowy". W ocenie Sądu wskazuje to, że niedochowanie terminu dokonania czynności procesowej było zawinione przez skarżącego.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący złożył zażalenie, w którym domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie w myśl art. 87 § 2 ppsa we wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Mając na uwadze treść przywołanych powyżej przepisów, należy wskazać, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15).

W rozpoznawanej sprawie skarżący usprawiedliwionej przyczyny niedochowania terminu usunięcia stwierdzonych braków formalnych upatruje w chorobie ręki. Należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo dostrzegł, iż z dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego wynika, że choroba ta nie była zdarzeniem nagłym, które wystąpiło w okresie biegu terminu do usunięcia braków formalnych skargi, ale datowała się od marca 2021 r., a zatem znacząco poprzedzała okres, na który przypadał termin uzupełnienia stwierdzonych braków. Dodatkowo – w ślad za Sądem pierwszej instancji – należy odnotować, że we wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że "nie miał głowy" do uzupełniania tych braków. Postawa skarżącego świadczy zatem o fakcie, że niedochowanie terminu dokonania czynności procesowej wynikało z winy skarżącego, co w świetle obowiązujących przepisów wyklucza możliwość przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W sytuacji takiej brak było zatem podstaw do zmiany prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Na marginesie powyższych rozważań należy wskazać, że termin na uzupełnienie braków formalnych skargi jest terminem ustawowym i jako taki nie Skarżący, wbrew jego twierdzeniom, miał także świadomość o przysługującym mu prawie ubiegania się o przyznanie pomocy prawnej, w tym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Informacja bowiem o prawie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy została zawarta w pouczeniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Na skutek odrzucenia skargi A.B. dalsze postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte skargami pozostałych skarżących będzie toczyć, przy czym skarżący będzie w nim brał udział jako uczestnik postępowania, a nie jako strona skarżąca.

W świetle powyższych ustaleń Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.