Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9 marca 2026 r. sygn. akt II SA/GI 263/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty Częstochowskiego z dnia 22 sierpnia 2025 r. nr ZP.550.16.2.2025 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 12 grudnia 2025 r. nr SKO.4205.98.2025 w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 marca 2026 r. sygn. akt II SA/GI 263/26 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 12 grudnia 2025 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Częstochowskiego z dnia 22 sierpnia 2025 r. w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej.

Zażalenie na postanowienie wywiódł [...]. Wskazał, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spowoduje, że wpłaty, które będą przez niego dokonywane nie zostaną mu w krótkim czasie zwrócone w części 50 procent przez matkę małoletniej wspólnej córki, która te koszty powinna ponosić w połowie tak jak i skarżący. Końcowo wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Jednocześnie zwrócił się do Sądu o rozpoznanie zażalenia na rozprawie przy udziale skarżącego by mógł złożyć wyjaśnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, na które wniesiono skargę, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, majątkową lub niemajątkową, której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (m.in. postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt II GZ 40/25, źródło CBOSA).

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. (vide postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn.. akt II OZ 736/24 – źródło CBOSA). Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (m.in. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt III OZ 606/24, źródło CBOSA). Co do zasady, przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być tylko takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przedmiotem wykonania aktu jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania polegające na działaniu, zaniechaniu pewnego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów czy nawet świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Cechy wykonalności nie mają zaś zasadniczo akty odmowne (zob. T. Woś, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2011, s. 424-428; B. Dauter, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205-205; Z. Kmieciak, Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, "Państwo i Prawo" 2003, nr 5, s. 19, 26; A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z dnia 17 lipca 2006 r. o sygn. akt I FZ 281/06, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2007, nr 6, s. 461-462, vide także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 1764/23, z dnia 2 czerwca 2015 r., II FZ 361/15).

Podsumowując, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może być tylko wówczas skuteczny, gdy przedmiot tej decyzji nadaje się do wykonania. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie jej przedmiotem jest decyzja odmawiająca odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, która nie podlega wykonaniu. W nawiązaniu do argumentacji zawartej w zażaleniu wskazać należy, że ustalenie i egzekwowanie od skarżącego stosownej opłaty będzie stanowiło odrębną sprawę administracyjną, w której w przypadku skargi do sądu administracyjnego, również mogą być na wniosek skarżącego badane przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Wobec powyższego, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Końcowo odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku skarżącego o powiadomienie go o terminie i udział w rozprawie należy wskazać, iż zgodnie z art. 197 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym, wobec czego wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony a niniejsza sprawa została rozpoznana bez udziału stron.

Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie uznał za bezzasadne, a postanowienie Sądu I instancji za prawidłowe.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.