Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 3 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, iż odwołanie od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu p o s t a n a w i a: 1. podjąć zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne; 2. znieść postępowanie sądowoadministracyjne przeprowadzone od dnia 10 lipca 2015 r.; 3. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.

W dniu 29 czerwca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Przedmiotowa skarga została podpisana - według aktualnego na dzień złożenia skargi KRS - przez członka jednoosobowego zarządu.

W piśmie z dnia 26 października 2015 r. prokurent skarżącej spółki poinformował, iż uchwałą zgromadzenia wspólników z dnia 10 lipca 2015 r. został odwołany jednoosobowy zarząd spółki ze skutkiem natychmiastowym.

Postanowieniem z dnia 27 października 2015 r. Sąd na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej: p.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowe.

W okresie od października 2015 r. Sąd podejmował czynności zmierzające do ustalenia, czy w Spółce powołano zarząd oraz ewentualnie, czy doszło do jej likwidacji. Sąd kilkukrotnie zwracał się o udzielenie informacji w tym zakresie. W odpowiedzi na powyższe zapytania, kurator wskazywał, że do likwidacji Spółki nie doszło oraz, że podejmowane są czynności celem powołania jej zarządu.

W piśmie z dnia 27 marca 2018 r. prokurent wyjaśnił, iż z dniem 26 czerwca 2015 r. złożył rezygnację z dotychczasowej funkcji prokurenta spółki.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia 13 stycznia 2020 r. były prokurent wyjaśnił, iż z dniem 22 grudnia 2016 r. został w trybie art. 42 Kodeksu cywilnego ustanowiony kuratorem spółki, przy czym zakres umocowania nie obejmuje reprezentacji spółki w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie kurator nie występował o zmianę zakresu umocowania.

Zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2020 r. Sąd wezwał stronę skarżącą do usunięcia braku w składzie organów uprawnionych do reprezentacji spółki poprzez nadesłanie dokumentu wskazującego na wybór członka (członków) zarządu lub odpisu z KRS-u potwierdzającego ten wybór - w terminie 30 dni pod rygorem prawnym określonym w art. 31 § 3 p.p.s.a. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, stosowne wezwanie strona skarżąca odebrała w dniu 10 lipca 2020 r., jednakże wskazanego braku nie uzupełniła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - w skrócie: p.p.s.a.), osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Z art. 28 § 1 p.p.s.a. wynika, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Braki w zakresie zdolności procesowej Sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Ewentualny brak organu powołanego do reprezentacji strony skutkuje bowiem nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy braki w składzie zarządu skarżącej powodujące brak zdolności procesowej jest brakiem uniemożliwiającym działanie strony. Jednocześnie jest to brak w składzie właściwych organów, który może być uzupełniony w sposób określony w art. 31 p.p.s.a.

Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Przepis § 2 ww. jednostki redakcyjnej stanowi, że Sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę. Z kolei § 3 art. 31 p.p.s.a. wskazuje, że jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie.

Zarządzenie wzywające do usunięcia braków w zakresie zdolności sądowej, procesowej albo w składzie właściwych organów powinno zawierać pouczenie o skutkach jego niewykonania. Konsekwencją nieuzupełnienia braków jest zniesienie postępowania w zakresie, w jakim jest dotknięte brakami. W przypadku zniesienia postępowania występuje potrzeba wydania odpowiedniego postanowienia kończącego postępowanie o umorzeniu postępowania (vide. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn.akt II FSK 3149/12; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 października 2014 r., sygn.akt III SA/Wa 2317/13 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, w dniu 10 lipca 2020 r. Spółka odebrała wezwanie do uzupełniła braku w składzie organów uprawnionych do reprezentacji spółki – w terminie 30 dni pod rygorem prawnym zniesienia postępowania sądowego. Do dnia wydania niniejszego postanowienia przedmiotowego braku strona nie usunęła. Ustalenie w powyższym zakresie uprawnia Sąd do zniesienia postępowania w części, w jakiej toczyło się ono po zdarzeniu powodującym utratę przez stronę zdolności procesowej, co miało miejsce z dniem 10 lipca 2015 r.

Z kolei, stosownie do przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w cyt. przepisie oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (wyrok NSA z dnia 2 października 2019 r., sygn.akt II OSK 2729/17 - LEX nr 2748840).

Reasumując, strona nie uzupełniła braków, które stanowią przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy i dalsze prowadzenie postępowania sądowego stało się bezprzedmiotowe.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 31 § 3 oraz art. 161 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

mko