I SA/Wa 360/20 - Wyrok

Data orzeczenia	2020-11-13	
Data wpływu	2020-02-20	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /sprawozdawca/
Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/
Elżbieta Lenart	
Symbol z opisem	6320 Zasiłki celowe i okresowe	
Hasła tematyczne	Administracyjne postępowanie	
Sygn. powiązane	I OSK 348/22	
Skarżony organ	Minister Pracy i Polityki Społecznej	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2021 nr 0 poz 735;  art. 161; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę.	
Uzasadnienie
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania E. Z. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. nr [...] odmawiającą zmiany decyzji Burmistrza [...] z [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Burmistrz [...] decyzją z [...] lipca 2013 r., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2013 r. nr [...], odmówił przyznania E. Z. zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej (powodzi) z 2010 r. Podstawą odmowy był art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który stanowi, że prawo do świadczeń pomocy społecznej mają osoby zamieszkujące i przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tymczasem skarżąca od ponad 10 lat zamieszkuje wraz z mężem W. Z. w [...], nie jest zatem uprawniona do korzystania z pomocy społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 18 marca 2014 r. sygn. akt SA/Rz 1368/13 oddalił skargę E. Z. na ww. decyzję SKO z [...] października 2013 r. Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 31 marca 2016 r.

E. Z. pismem z [...] lutego 2016 r., na podstawie art. 161 § 1 kpa wniosła o zmianę decyzji Burmistrza [...] z [...] lipca 2013 r. Wniosek skierowany do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej został przekazany Ministrowi Spraw Wewnętrznych Administracji, który przekazał powyższy wniosek do rozpoznania Wojewodzie [...].

Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2016 r., wydaną na podstawie art. 161 § 1 kpa, art. 5 pkt 1, art. 40 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 4 oraz art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej odmówił zmiany decyzji z [...] lipca 2013 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] stycznia 2017 r. utrzymał ww. decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 407/17 uchylił ww. decyzje organów obu instancji i umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja jest wadliwa bowiem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie był właściwy w sprawie. Uwzględniając treść art. 6 ust. 1 pkt 4c oraz treść art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 945 ze zm.) Sąd uznał, że właściwym w sprawie jest minister do spraw zabezpieczenia społecznego, niezależnie od tego, że pomoc przyznawana w tym trybie może być finansowana z rezerwy celowej budżetu państwa uruchamianej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sąd uznał jednak, że powyższe pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 189/17 uchylił ww. wyrok i stwierdził nieważność decyzji MSWiA z 20 stycznia 2017 r. NSA podkreślił, że organem centralnym kierującym działem administracji w sprawach pomocy społecznej i świadczeń dla osób i gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, stosownie do art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o działach administracji rządowej, jest minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Sprawę z odwołania od decyzji Wojewody [...] wydanej w trybie art. 161 § 2 kpa rozpoznał zatem organ niewłaściwy, co skutkowało przyjęciem, że zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest obarczona wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

Następnie Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. odmawiającą zmiany decyzji Burmistrza [...] z [...] lipca 2013 r. i umorzył postępowanie w sprawie. Minister uznał, że zastosowanie art. 161 kpa jest wyłączone w sytuacji, gdy zmianę lub uchylenie decyzji umożliwiają przepisy szczególne (w tym przypadku art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1356/18 oddalił skargę E. Z. na decyzję z [...] maja 2018 r. stwierdzając, że Minister zasadnie uznał, że brak jest prawnych możliwości rozpatrzenia jej we wnioskowanym przez stronę skarżącą trybie (art. 161 kpa).

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 659/19 uznał skargę kasacyjną za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję z [...] maja 2018 r. NSA podkreślił, że tryb przewidziany w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej to dodatkowy, zupełnie odrębny tryb wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, funkcjonujący niezależnie i obok innych trybów uregulowanych w Rozdziale 12 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, tryb ani nie wyłączający, ani nie zastępujący art. 161 kpa. NSA podkreślił, że normy wynikające z powołanych przepisów nie są ani przeciwstawne, ani sprzeczne, ani też zbieżne w jakimkolwiek zakresie, stąd nie wymagały stosowania jakichkolwiek reguł kolizyjnych. Przepisy te pozostają w relacji odrębności, regulują odmienne sytuacje, a to powoduje, że mogą być stosowane równolegle, tj. niezależnie od siebie. NSA nakazał jednocześnie organowi odwoławczemu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uwzględnienie stanowiska o możliwości weryfikacji decyzji ostatecznej z zakresu pomocy społecznej w oparciu o przesłanki zawarte w art. 161 § 1 kpa.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ponownie rozpoznając sprawę wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia materiału dowodowego, a następnie decyzją z [...] stycznia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r.

Minister przytoczył treść art. 161 § 1 i § 2 kpa podkreślając, że celem tego przepisu nie jest wyeliminowanie z obrotu decyzji wadliwej, ale ochrona pewnych wartości.

Organ zaznaczył, że istotą przedmiotowego postępowania jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 161 § kpa. Niezbędne jest zatem dokonanie oceny, czy decyzja Burmistrza [...] odmawiająca E. Z. przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej na odbudowę domu zagraża dobrom wymienionym w art. 161 § 1 kpa, tj. czy spowoduje/powoduje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego lub poważne szkody dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa.

Organ przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne podkreślając, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że po powodzi, która miała miejsce w maju i czerwcu 2010 r. zniszczeniu uległy budynki położone na działce, której współwłaścicielkami były siostry – E. P. i E. Z. Na mocy decyzji Burmistrza [...] z [...] grudnia 2010 r. E. P. otrzymała z tego tytułu zasiłek w wysokości [...] zł. Natomiast decyzją z [...] lipca 2013 r. Burmistrz [...] odmówił przyznania zasiłku celowego E. Z.. Decyzja stała się prawomocna.

Minister podkreślił, że Wojewoda [...] wydając decyzję z [...] lipca 2016 r. odmawiającą zmiany ww. decyzji Burmistrza [...] dokonał szczegółowej analizy prawnej w zakresie przesłanek określonych w art. 161 § 1 kpa. Organ pierwszej instancji wskazał warunki przyznawania zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej, wskazując na charakter tego zadania gminy (zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej - art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej), podstawę prawną do ustalania sposobu wykonywania zadań zleconych przez wojewodów (art. 22 pkt 1 tej ustawy). W myśl ówcześnie ustalonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zasad, przekazanych przez wojewodów do ośrodków pomocy społecznej, a także w związku z treścią art. 5 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, z uwagi na przebywanie poza granicami Polski, strona nie była uprawniona do otrzymania zasiłku celowego. Zdaniem organu drugiej instancji Wojewoda zasadnie podkreślił, że świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowania, nie stanowią rekompensaty za straty w mieniu poniesione w wyniku klęski żywiołowej. Zgodnie zasadą pomocniczości wyrażoną w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej celem wsparcia jest umożliwienie zaspokojenia niezbędnych potrzeb osób i rodzin. Pomoc musi być zgodna z celami i zasadami pomocy społecznej określonymi w art. 2 ust. 1 art. 3 i art. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Minister podkreślił, że Wojewoda [...] przeanalizował w prowadzonym przez siebie postępowaniu sytuację majątkową E. Z. wskazując na posiadanie przez nią działki budowlanej z rozpoczętą budową domu mieszkalnego oraz gruntów ornych. Powołując stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne w kwestii zasiłków z tytułu klęski żywiołowej, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że ze zgromadzonych w postępowaniu dokumentów nie wynika, aby zaistniał stan zagrażający życiu lub zdrowiu E. Z. i jej rodziny.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odniósł się ponadto szczegółowo do podnoszonych w odwołaniu zarzutów uznając, że są one nieuzasadnione.

Zdaniem organu zarzuty naruszenia art. 40 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 39 ust. 1-4 oraz art. 22 pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż dotyczą podstawy odmowy przyznania E. Z. zasiłku celowego. Sprawa ta została prawomocnie zakończona. Przedmiotem obecnego postępowania nie jest ocena prawidłowości decyzji z [...] lipca 2013 r.

Minister zaznaczył ponadto, że w postępowaniach obu instancji nie stwierdzono istnienia stanu zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego, które miałyby wynikać z decyzji Burmistrza [...] z [...] lipca 2013 r. Organ podkreślił, że pełnomocnik strony, mimo wystosowanego wezwania, nie dostarczył dokumentów, które wskazywałyby na taką okoliczność. Informacje podane przez drugiego z pełnomocników, matkę E. Z., są wzajemnie sprzeczne (brak dochodów, a jednocześnie przebywanie za granicą w celach zarobkowych). Dokumenty te nie wykazują bezdomności strony, choć taki argument znajduje się we wniosku o zmianę decyzji. Nie udowodniono też, że strona nie może poradzić sobie bez wsparcia państwa. Co więcej, nie przedstawiono dowodów wskazujących na zamieszkiwanie i pobyt skarżącej w Polsce. Ze znajdującego się w aktach sprawy rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że E. Z. przebywa w [...] ([...]). Brak jest również dowodów obrazujących jej sytuację rodzinną (dotyczących na przykład osób pozostających na jej utrzymaniu - podczas przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego matka podała, że E. Z. ma męża, nie ma dzieci, nie podała natomiast danych odnośnie zarobków córki i zięcia oraz nie opisała sytuacji mieszkaniowej córki w miejscu pobytu w [...]). Pełnomocnik wskazuje natomiast na dochody i sytuację zdrowotną swoją i swojego męża, co nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy.

Zdaniem Ministra nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 161 § 1 kpa, gdyż Wojewoda [...], mimo że przytoczył w podstawie prawnej swojej decyzji jedynie art. 161 § 1, a nie § 2, miał prawo wydać decyzję na podstawie powyższych przepisów. Podanie niepełnej podstawy prawnej decyzji jest uznawane za naruszenie nieistotne dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa organ podkreślił, że podstawą prowadzonego na podstawie art. 161 § 1 kpa jest ustalenie, czy istnieje zagrożenie dla szczególnych dóbr wymienionych w tym przepisie, które uzasadniałoby uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. Podstawowym celem wszczętego postępowania powinno być zatem ustalenie, w jakim stopniu stan faktyczny odpowiada ustawowym przesłankom uchylenia decyzji ostatecznej. Jeżeli zostanie udowodnione, że skutki wywierane przez decyzję ostateczną nie dadzą się zakwalifikować jako stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu lub też grożący powstaniem poważnych szkód dla gospodarki narodowej albo dla ważnych interesów Państwa, organ prowadzący postępowanie winien wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej.

W tej sytuacji organ uznał, że strona nie wykazała zaistnienia przesłanek określonych w art. 161 kpa, co uniemożliwia organom orzekającym zmianę decyzji Burmistrza [...] z [...] lipca 2013 r. Decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. jest więc zgodna z prawem.

E. Z. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, polegające na nieustaleniu w postępowaniu wyjaśniającym jakiego rodzaju faktów prawotwórczych wymagał przepis art. 161 § 2 kpa i czy w badanej sprawie fakty te nastąpiły, czy też nie - a jeśli nie (co wynika dotychczas tylko z sentencji decyzji), to w jakim zakresie nie odpowiadały one wymogom pozytywnego załatwienia sprawy w tym trybie;

2) art. 161 § 2 kpa poprzez niewskazanie w motywach wydanej decyzji, czy zaszły przesłanki zmiany ostatecznej decyzji Burmistrza obejmujące niedostatek (ubóstwo), bezdomność i zagrożenie dla zdrowia członków rodziny (wynikający ze zniszczenia domu mieszkalnego wskutek klęski żywiołowej) w stopniu zagrażającym zdrowiu, a w konsekwencji życiu, skarżącej i jej rodziny;

3) art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na tym, że naruszono ocenę wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 659/19 poprzez pominięcie, że zobowiązanie do załatwienia sprawy na podstawie art. 161 in meriti wymagało sformułowania w uzasadnieniu kompleksowej kondycji bytowej, zdrowotnej, rodzinnej i dochodowej skarżącej i członków jej rodziny na datę wydawania decyzji i podciągnięcia tych okoliczności pod stan zagrożenia zdrowia lub życia, o jakim mowa w art. 161 § 1 kpa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. skarżąca przedstawiła dodatkowe stanowisko w sprawie stanowiące uzupełnienie skargi, w szczególności zarzutu objętego pkt 2 odnoszącego się do sytuacji życiowej i zdrowotnej strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. nie naruszają prawa.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej odmówiły zmiany decyzji Burmistrza [...] z [...] lipca 2013 r., utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2013 r., odmawiającej przyznania E. Z. zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej (powodzi) z 2010 r. Wskazać przy tym trzeba, że skarga na powyższą decyzję SKO w [...] została oddalona przez WSA w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1368/13.

Podstawę rozstrzygnięcia wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 161 § 1 i § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa (§ 1). Uprawnienia określone w § 1 w stosunku do decyzji wydanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej przysługują również wojewodzie (§ 2).

Zauważyć należy, że tryb nadzorczy przewidziany w art. 161 § 1 kpa ma charakter wyjątkowy. Instytucja ta stanowi wyjątek od określonej w art. 16 kpa zasady trwałości decyzji ostatecznych, z której wynika, że zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej wymaga zgody stron postępowania albo może nastąpić w wyniku zastosowania trybów szczególnych, nadzwyczajnych, do których należy tryb przewidziany w art. 161 § 1 kpa. Zaistnienie przesłanek powodujących pozytywne rozstrzygnięcie w tym trybie musi być więc oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek stwierdzić.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z brzmienia art. 161 § 1 kpa wynika, że ma on m.in. na celu usunięcie stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu. Przy czym, zastosowanie wskazanego przepisu jest możliwe tylko w przypadku istniejącego w rzeczywistości stanu zagrożenia tych dóbr. Zagrożenie wskazanych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione i winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonywania. Ponadto uchylona lub zmieniona w omawianym trybie może być wyłącznie taka decyzja ostateczna, która nie może być uchylona lub zmieniona na podstawie innych przepisów przewidujących zmianę lub uchylenie takich decyzji (art. 154, art. 155, art. 163 kpa), stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 kpa) lub wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 § 1 kpa). Wskazany przepis znajduje zatem zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy istnieje stan zagrożenia dóbr w nim określonych, w tym życia lub zdrowia ludzkiego i nie można go usunąć poprzez wykorzystanie innych instytucji prawnych przewidzianych w kpa. Wyjaśnić przy tym należy, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 161 kpa, organ nadzoru nie dokonuje ponownego ustalenia i oceny prawnej stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją, (którą to oceną jest on związany), ale bada sprawę wyłącznie w aspekcie określonych tym przepisem przesłanek - ocenia wyłącznie to, czy występuje stan zagrożenia wartości, o których mowa w tym przepisie, a następnie - czy w związku z wystąpieniem realnego zagrożenia wskazanych dóbr, istnieje konieczność eliminacji niewadliwej w stopniu kwalifikowanym decyzji z obrotu prawnego.

W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że słusznie organy orzekające uznały, że w rozpoznawanej sprawie przesłanki określone w art. 161 § 1 kpa nie wystąpiły. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że celem tego przepisu jest usunięcie stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu. Zastosowanie art. 161 § 1 kpa jest możliwe tylko w przypadku istniejącego w rzeczywistości stanu zagrożenia tych dóbr. Zagrożenie wskazanych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione i powinno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonywania. Stan zagrożenia powinien być rozumiany jako realnie istniejący, rzeczywisty i aktualny. Nie może być to stan domniemany lub przewidywany.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej odmówiły zmiany decyzji Burmistrz [...] z [...] lipca 2013 r., odmawiającej przyznania E. Z. zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej (powodzi) z 2010 r. Podstawą odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia był art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym prawo do świadczeń pomocy społecznej mają osoby zamieszkujące i przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wskazano skarżąca w dniu zdarzenia i od ponad 10 lat przed zdarzeniem nie zamieszkiwała i nie zamieszkuje w Polsce, nie jest zatem uprawniona do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej przyznawanych w trybie ww. ustawy. E. Z. zamieszkuje wraz z mężem w [...] w [...]. Okoliczność ta nie była na żadnym etapie postępowania kwestionowana. Fakt ten potwierdziła matka skarżącej, jak też sama skarżąca w skardze złożonej do WSA w Rzeszowie na decyzję SKO w [...] z [...] października 2013 r. Wynika to również ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym z informacji uzyskanych z Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Organy pomocy społecznej prowadzące sprawę nie miały zatem możliwości ustalenia sytuacji życiowej i mieszkaniowej skarżącej, która zarówno przed, jak i w chwili wystąpienia klęski żywiołowej nie przebywała na terenie Gminy [...] w Polsce. Z analizy akt wynika przy tym, że E. Z. jest właścicielem działki budowlanej położonej w [...] w Polsce, na której rozpoczęta została budowa budynku mieszkalnego oraz współwłaścicielem gruntów ornych. Nie ulega jednak wątpliwości, że centrum spraw życiowych skarżącej znajdowało się w chwili zdarzenia i nadal znajduje w [...] (w [...]), gdzie skarżąca od wielu lat przebywa wraz z mężem w celach zarobkowych. Trudno zatem uznać, że odmowa przyznania zasiłku celowego na odbudowę zniszczonego w trakcie klęski żywiołowej domu, w którym skarżąca przed i w dniu zdarzenia nie zamieszkiwała i nie prowadziła gospodarstwa domowego, zagraża jej życiu i zdrowiu oraz życiu i zdrowiu jej rodziny. Istotne jest przy tym, że w wyniku powodzi w 2010 r. zniszczeniu uległy dwa budynki położone na działce nr [...], tj. drewniany oznaczony [...] oraz murowany oznaczony [...], której współwłaścicielkami były siostry – E. P. i E. Z.. W drewnianym budynku, oznaczonym [...] zamieszkiwała babka współwłaścicielek, która zmarła w 2012 r. W drugim budynku, murowanym, pod adresem [...] zameldowane były trzy rodziny, tj. C. i H. M., E. P. z córką K. oraz E. Z.. W dniu zdarzenia ww. rodziny, z wyjątkiem E. Z., zamieszkiwały i prowadziły odrębne gospodarstwa domowe. Na mocy decyzji Burmistrza [...] z [...] grudnia 2010 r. E. P. otrzymała z tego tytułu zasiłek w wysokości [...] zł, jako współwłaścicielka budynku zamieszkująca w nim w dniu zdarzenia. E. Z. w chwili zdarzenia nie zamieszkiwała w żadnym z tych budynków. Przebywała ona wówczas w [...], gdzie skupiała swoją aktywność życiową. Nie można zatem przyjąć, że w sprawie zaistniał stan realnie zagrażający życiu lub zdrowiu skarżącej (jej bliskich), o którym mowa w art. 161 § 1 kpa, bądź zagrożenie powyższych szkód dla gospodarki narodowej, które mogłyby wynikać z decyzji Burmistrza [...] z [...] lipca 2013 r. Podnoszone przez skarżącą twierdzenia dotyczące pogorszenia sytuacji życiowej i zdrowotnej, w tym narażenia strony na niedostatek, bezdomność, brak środków na odbudowę domu, wynikające z decyzji odmawiającej przyznania zasiłku są więc bezzasadne. Trudno mówić o realnym, rzeczywistym i aktualnym zagrożeniu w tym zakresie, skoro skarżąca nie zamieszkiwała w chwili zdarzenia na terytorium Polski, co stanowiło podstawę odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku. Zdaniem Sądu powołane przez skarżącą okoliczności nie wskazują, aby zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 161 § 1 kpa. Innymi słowy brak jest podstaw do przyjęcia, że zagrożenie wskazanych w tym przepisie dóbr jest realne i obiektywnie udowodnione (wykazane), a ponadto wynika z treści samej decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanego świadczenia. Jeszcze raz podkreślić trzeba postępowanie prowadzone na podstawie art. 161 § 1 kpa nie może zmierzać do ponownego ustalania bądź oceniania stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy też do jej weryfikacji. Właściwy organ działając w trybie art. 161 kpa jest związany wszystkimi ustaleniami decyzji ostatecznej.

Słusznie zatem organy orzekające uznały, że skarżąca nie wykazała aby w niniejszej sprawie wystąpiło zagrożenie, o którym mowa w art. 161 § 1 kpa. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia obu instancji są więc zgodne z prawem. Rozpoznając sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.