Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi W. S. i M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. P. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ulicy [...] pok. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek VAT z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] uchylił decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] marca 2000 r. o wprowadzeniu na wniosek W. S. zmiany w ewidencji gruntów i budynków obrębu R. gminy R., i orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków na wniosek W. S..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że przedmiotem postępowania z wniosku W. S. jest zmiana w ewidencji gruntów i budynków na podstawie wyroku z dnia [...] maja 1999 r. sygn. akt [...] nakazującego J. L i M. L opuszczenie nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o nr ew. [...] o pow. 7 arów. Wójt Gminy R., decyzją z dnia [...] marca 2000 r., orzekł o zmianie w rejestrze gruntów obrębu R. gminy R. według załączonego zawiadomienia, z którego wynika, że działkę nr [...] przeniesiono z jednostki rejestrowej nr ...] (właściciel: W. i M. małż. S., władający: J. L) do jednostki rejestrowej nr [...] (właściciel: W. i M. małż. S.). Decyzję tę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia, lecz wyrokiem z dnia 6 listopada 2001 r. sygn. akt II SA 2001/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił rozstrzygnięcie organu odwoławczego wskazując, że rozstrzygnięcie sprawy sprowadzało się do oceny przez organ administracji zasadności wniosku w aspekcie przedłożonych dokumentów. Również w kolejnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2004 r. sygn. akt 6 II SA 2246/02, którym uchylono postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. o zawieszeniu postępowania odwoławczego od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...]marca 2000 r., wskazano, że nie ma żadnych podstaw do łączenia zgłoszonego przez M. i W. małż. S. wniosku o wprowadzenie zmian w rejestrze gruntów z toczącym się postępowaniem o zasiedzenie nieruchomości, a tym bardziej przypisywania decyzji Wójta Gminy R. zarzutu przedwczesnego skorygowania danych w ewidencji bez oczekiwania na wynik postępowania sądowego. Celem dokonywanych zmian w ewidencji gruntów w rozpatrywanej sprawie jest bowiem aktualizacja danych objętych tą ewidencją, a nie potwierdzenie (lub zaprzeczenie) prawa własności.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że wyrok o eksmisję J. L nie jest orzeczeniem sądowym, o którym stanowi §12 ust 1 pkt 2 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), w związku z tym nie może być podstawą do zmiany /aktualizacji/ ewidencji gruntów. O ile więc wniosek W. S. nie mógł być uwzględniony, o tyle nie przesądza to o prawidłowości zapisów w ewidencji gruntów i budynków, których kontrolę organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może przeprowadzić z urzędu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2006 r., W. i M. S. zarzucili nie przeprowadzenie przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie wniosku o zasiedzenie nieruchomości przez J. L, wbrew zapadłym w sprawie orzeczeniom Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wniosek o zasiedzenie został prawomocnie oddalony, skutkiem czego właścicielami przedmiotowej działki gruntu są skarżący. Działalność L jest bezprawna i w państwie prawa nie powinna mieć miejsca. Nie chcą opuścić działki gruntu mimo prawomocnego wyroku eksmisyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego wniósł o jej oddalenie, powołując motywy uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...]września 2006 r. wydana została po uprzednim uchyleniu decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2000 r. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2001 r. sygn. akt II SA 2001/00, w którym Sąd wskazał m.in., że: "Rozstrzygnięcie sprawy sprowadzało się do oceny przez organ administracji zasadności wniosku w aspekcie przedłożonych dokumentów i nie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie.(...) Nawet przy założeniu, że organ drugiej instancji uznałby za celowe uzupełnienie postępowania dowodowego, to zgodnie z art. 136 kpa powinien uczynić to sam. (...) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena poprawności decyzji organu pierwszej instancji jest możliwa na gruncie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie." Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 17 lutego 2004 r. sygn. akt 6 II SA 2246/02 wskazał na brak podstaw do zawieszenia postępowania przez organ odwoławczy i konieczność rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2001 r.

Organ odwoławczy nie uwzględnił jednak w pełni oceny prawnej zawartej w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2001 r. Poza bowiem lakonicznym stwierdzeniem, iż wyrok o eksmisję J. L i M. L z dnia [...] maja 1999 r. nie jest wyrokiem, o którym stanowi przepis §12 ust 1 pkt 2 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), organ nie wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 107 §3 kpa, motywów prawnych i faktycznych takiej oceny. Stanowi to naruszenie zarówno art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i powołanego art. 107 §3 kpa, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, prawomocny wyrok o eksmisję może być podstawą do wprowadzenia stosownych zmian w ewidencji gruntów i budynków, określoną w §12 ust 1 pkt 2 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w zakresie osób wykazanych w tej ewidencji, jako władające nieruchomością, skoro omawiany wyrok stanowi prawnie wiążące potwierdzenie braku przysługiwania takim osobom skutecznego względem właściciela nieruchomości tytułu prawnego uprawniającego do władania tą nieruchomością. Treść §12 ust 1 pkt 2 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazuje jedynie, że prawa osób i jednostek będących właścicielami nieruchomości lub władającymi nieruchomością z innych tytułów prawnych, określonych w §11 ust. 1 pkt 1 i 2 omawianego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, uwidacznia się w ewidencji gruntów na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych. Z powołanego przepisu nie wynika zatem, jakie prawomocne orzeczenia sądu nie mogą być podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, natomiast władających wykazuje się wobec gruntów państwowych i samorządowych. Wprawdzie, według art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego, lecz przepis ten, w ocenie Sądu, dotyczy tylko takiej sytuacji, w której nie wpisano do ewidencji gruntów i budynków właściciela nieruchomości z racji braku dokumentów określających stan prawny nieruchomości, mogących stanowić podstawę takiego wpisu. Sąd podziela przy tym utrwalony już w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd o dopuszczalności wpisania do ewidencji gruntów i budynków obok właściciela nieruchomości także osobę władającą tą nieruchomością, jeżeli jednak władztwo to wynika z tytułu prawnego pochodzącego od właściciela nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2001 r. sygn. akt II SA 2099/00 – Lex nr 82005). Pogląd ten znajduje uzasadnienie także w treści §12 ust 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W rozpatrywanej sprawie, w dniu [...] maja 1999 r. Sąd Okręgowy w W.wydał prawomocny wyrok w sprawie sygn. akt [...] o eksmisji J. L i M. L z nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] stanowiącej zabudowaną działkę gruntu o nr ew. [...] powierzchni 7 arów.

Rzeczą organu odwoławczego była zatem ocena, czy wyrok ten mógł być podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie z niej J. L, jako władającego działką o nr ew. [...], której to zmiany dokonał organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] marca 2000 r. Przy dokonywaniu zaś takiej oceny, organ odwoławczy zobowiązany był w szczególności wskazać na jej uzasadnienie prawne i faktyczne, uwzględniając jaki jest związek między działką wskazaną w wyroku eksmisyjnym, jako działka oznaczona nr ew. [...], a działką o nr ew. [...], względem której wykreślono J. L., jako władającego tą działką.

W rozpatrywanej sprawie nie mają natomiast znaczenia okoliczności podnoszone na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. przez uczestnika postępowania J. L, dotyczące legalności tytułu własności przysługującego skarżącym, skoro z akt sprawy wynika, iż skarżący nadal są właścicielami nieruchomości oznaczonej działką nr ew. [...], i tytuł ten nie został skutecznie zakwestionowany.

Mając na uwadze brak odniesienia się przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji do wskazanych okoliczności, stanowiących konsekwencję oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2001 r. sygn. akt II SA 2001/00, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia.